Viêm ruột có nguy hiểm không?

Đáng lo ngại, nhiều người bệnh chỉ đến cơ sở y tế khi đã xuất hiện các tổn thương nặng như chảy máu tiêu hóa, thủng ruột hoặc suy kiệt do bệnh kéo dài.

1. Vì sao viêm ruột ngày càng gia tăng?

Viêm ruột là tình trạng viêm mạn tính xảy ra ở đường tiêu hóa, trong đó phổ biến nhất là viêm loét đại trực tràng và bệnh Crohn. Đây đều là những bệnh lý có cơ chế tự miễn, xảy ra khi hệ miễn dịch tấn công nhầm vào niêm mạc đường tiêu hóa, gây viêm kéo dài.

Tổn thương có thể khu trú ở đại tràng hoặc xuất hiện tại nhiều vị trí khác nhau của ống tiêu hóa, tùy từng thể bệnh. Người bệnh thường phải đối mặt với các triệu chứng như đau bụng, tiêu chảy kéo dài, đi ngoài nhiều lần trong ngày, phân lẫn máu hoặc chất nhầy, sụt cân và mệt mỏi.

Đến nay, nguyên nhân chính xác gây viêm ruột vẫn chưa được xác định rõ. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu cho thấy bệnh hình thành do sự kết hợp giữa yếu tố di truyền, rối loạn miễn dịch và các tác động từ môi trường.

Các chuyên gia nhận định, sự thay đổi trong lối sống hiện đại là một trong những nguyên nhân góp phần làm gia tăng tỷ lệ mắc bệnh. Thói quen ăn ít rau xanh, ít chất xơ nhưng tiêu thụ nhiều thịt đỏ, thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhanh và thực phẩm nhiều chất béo có thể làm thay đổi hệ vi sinh vật đường ruột. Khi sự cân bằng giữa vi khuẩn có lợi và vi khuẩn có hại bị phá vỡ, nguy cơ viêm ruột cũng tăng lên.

Bên cạnh đó, thực phẩm không đảm bảo vệ sinh, ô nhiễm môi trường, sử dụng kháng sinh không hợp lý hoặc các yếu tố căng thẳng kéo dài cũng được cho là có liên quan đến sự khởi phát hoặc làm bệnh tiến triển nặng hơn.

Viêm ruột là tình trạng viêm mạn tính xảy ra ở đường tiêu hóa. Ảnh AI

2. Viêm ruột có nguy hiểm không?

Một trong những hậu quả thường gặp của viêm ruột mạn tính là tiêu chảy kéo dài. Khi chức năng hấp thu của ruột bị suy giảm, cơ thể không được cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng, vitamin và khoáng chất cần thiết, người bệnh dễ bị sụt cân, thiếu máu, suy dinh dưỡng, mệt mỏi kéo dài và giảm sức đề kháng. Ở trẻ em, bệnh còn có thể ảnh hưởng đến quá trình tăng trưởng và phát triển thể chất. Do đó, việc phát hiện và điều trị sớm có ý nghĩa rất quan trọng nhằm hạn chế các biến chứng lâu dài.

Viêm ruột không đơn thuần là tình trạng rối loạn tiêu hóa thông thường. Nếu không được kiểm soát tốt, bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng.

Đối với viêm loét đại trực tràng, tình trạng viêm kéo dài có thể gây loét sâu niêm mạc, chảy máu tiêu hóa, thiếu máu mạn tính và làm người bệnh suy kiệt. Trong các đợt bệnh tiến triển nặng, người bệnh có thể xuất hiện nhiễm trùng, sốt cao, mất nước và rối loạn điện giải.

Ở bệnh Crohn, tổn thương thường ăn sâu vào thành ruột, làm tăng nguy cơ hình thành ổ áp xe, rò ruột, hẹp lòng ruột hoặc thủng ruột. Đây đều là những biến chứng nguy hiểm, có thể dẫn đến viêm phúc mạc và cần phẫu thuật cấp cứu.

Ngoài ra, tình trạng viêm mạn tính kéo dài còn làm tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng, đặc biệt ở những người mắc bệnh nhiều năm nhưng không được điều trị và theo dõi định kỳ.

Trong thực tế lâm sàng, không ít bệnh nhân nhập viện khi đã xuất hiện các biến chứng như xuất huyết tiêu hóa, rò hậu môn, áp xe hậu môn hoặc phải cắt bỏ một phần đại tràng, trực tràng do tổn thương quá nặng.

3. Phòng bệnh từ chế độ ăn uống và lối sống

Mặc dù chưa có biện pháp phòng ngừa tuyệt đối, việc duy trì lối sống khoa học và chế độ dinh dưỡng hợp lý có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh cũng như hạn chế các đợt tái phát ở người đã được chẩn đoán.

Người dân nên ưu tiên sử dụng thực phẩm tươi, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, ăn chín uống sôi và rửa tay sạch trước khi chế biến cũng như trước khi ăn.

Chế độ ăn nên tăng cường rau xanh, trái cây và thực phẩm giàu chất xơ phù hợp với khả năng dung nạp của từng người. Trung bình mỗi ngày nên bổ sung ít nhất 1–2 khẩu phần rau và trái cây để hỗ trợ hoạt động của hệ tiêu hóa.

Người bệnh cũng cần hạn chế các thực phẩm có thể làm triệu chứng nặng hơn như đồ ăn cay nóng, thực phẩm nhiều dầu mỡ, rượu bia, cà phê, nước ngọt có gas và các đồ uống chứa nhiều caffeine. Với một số người, việc giảm các sản phẩm từ sữa cũng có thể giúp cải thiện tình trạng tiêu chảy và đầy bụng.

Ngoài ra, nên chia nhỏ các bữa ăn trong ngày thay vì ăn quá no trong một lần để giảm áp lực lên hệ tiêu hóa.

Khi xuất hiện các triệu chứng như đau bụng kéo dài, tiêu chảy nhiều ngày, đi ngoài ra máu hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được khám và xác định nguyên nhân.

Người bệnh không nên tự ý sử dụng thuốc cầm tiêu chảy, thuốc nhuận tràng hoặc lạm dụng kháng sinh khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Việc dùng thuốc không đúng có thể làm che lấp triệu chứng, khiến bệnh tiến triển nặng hơn và làm tăng nguy cơ xuất hiện các biến chứng nguy hiểm.

Tóm lại: Viêm ruột là bệnh lý mạn tính nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu được phát hiện sớm, điều trị đúng và theo dõi định kỳ. Chủ động xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh, duy trì lối sống khoa học và khám chuyên khoa tiêu hóa khi có dấu hiệu bất thường sẽ góp phần bảo vệ sức khỏe đường ruột, hạn chế nguy cơ biến chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống.