Viện Hóa học khẳng định không liên quan dự án đạt giải Nhất Cuộc thi Khoa học, kỹ thuật quốc gia

Lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo trao các giải Nhất tặng các thí sinh đạt giải.

Trong những ngày gần đây, dư luận đặc biệt quan tâm đến các thông tin liên quan dự án “Phát triển vật liệu polyurethane composite đa chức năng chống cháy, cách nhiệt, kháng vi sinh hướng tới ứng dụng trong xây dựng và đời sống” - công trình đạt giải Nhất tại Cuộc thi Nghiên cứu Khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh năm học 2025-2026.

Dự án thuộc lĩnh vực khoa học vật liệu, do hai học sinh Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy (Ninh Bình) thực hiện và được cho là có sự tương đồng với các công bố khoa học của nhóm nghiên cứu do Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Mai Hà, Phó Viện trưởng Viện Hóa học (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) chủ trì.

Ngày 30/3, Viện Hóa học đã chính thức thông tin và khẳng định không liên quan đến dự án nêu trên; đồng thời, đề nghị các cơ quan chức năng sớm xác minh, làm rõ vụ việc.

Liên quan sự việc này, Viện Hóa học thông tin như sau: Các kết quả nghiên cứu chế tạo vật liệu chống cháy của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Mai Hà đã được công bố rộng rãi trên các kênh khoa học chính thống từ năm 2019. Ngoài ra, với tinh thần trách nhiệm của nhà khoa học, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Mai Hà cũng chủ động chia sẻ các báo cáo, kết quả nghiên cứu nhằm tạo điều kiện để cộng đồng khoa học, trong đó có các nhà khoa học trẻ, tham khảo, kế thừa và phát triển các hướng nghiên cứu mới. Việc tiếp cận và sử dụng các kết quả đã công bố là hoạt động bình thường trong môi trường khoa học mở.

Tuy nhiên, quá trình khai thác cần tuân thủ nghiêm các quy định về liêm chính khoa học và thuộc trách nhiệm của các cá nhân, tổ chức sử dụng kết quả đó. Đồng thời, các hội đồng khoa học, Ban tổ chức cuộc thi và các tạp chí có trách nhiệm thẩm định, đánh giá mức độ trùng lặp cũng như giá trị mới của công trình trước khi công bố hoặc trao giải.

Bên cạnh đó, trong bối cảnh khoa học mở và chia sẻ tri thức ngày càng được thúc đẩy, việc các ý tưởng, cách tiếp cận hoặc hình thức thể hiện trong các đề tài nghiên cứu của học sinh có thể có những nét tương đồng với các hướng nghiên cứu đã được công bố là hiện tượng có thể xảy ra. Tuy nhiên, mọi đánh giá cần được xem xét một cách khách quan, toàn diện trên cơ sở khoa học và các quy định về liêm chính học thuật.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Mai Hà khẳng định không có bất kỳ mối liên hệ, hợp tác hay tham gia hướng dẫn đối với nhóm học sinh thực hiện dự án đạt giải Nhất này. Ông chỉ biết đến dự án của các học sinh thông qua thông tin trên mạng xã hội. Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Mai Hà cho biết, từ năm 2018 đến nay, chế tạo vật liệu composite chống cháy là một trong những hướng nghiên cứu chính của ông, đã đạt được một số kết quả và công bố khoa học.

Cụ thể, giai đoạn 2019-2020, ông nghiên cứu về vật liệu chống cháy trên nền polyurethane và năm 2025 có nghiên cứu sử dụng vật liệu khung cơ kim để chống cháy cho nhựa epoxy. Trước những tác động tiêu cực của các thông tin chưa được kiểm chứng đối với uy tín cá nhân và tổ chức, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Mai Hà đề nghị Ban tổ chức cuộc thi cùng các cơ quan chức năng sớm tiến hành xác minh, làm rõ.

Ban lãnh đạo Viện Hóa học cho biết: Viện đã rà soát danh sách học sinh, sinh viên đăng ký thực tập, nghiên cứu tại đơn vị trong giai đoạn 2024-2025 và không ghi nhận trường hợp nào liên quan đến hai học sinh nêu trên. Ban lãnh đạo Viện đặc biệt quan ngại trước việc lan truyền thông tin thiếu kiểm chứng trên một số nền tảng mạng xã hội, có thể ảnh hưởng đến uy tín của các cá nhân và tổ chức, tiềm ẩn nguy cơ vi phạm các quy định của pháp luật về báo chí và truyền thông.

Viện Hóa học sẵn sàng phối hợp Ban tổ chức cuộc thi và các cơ quan chức năng để làm rõ sự việc; đồng thời khẳng định sẽ xử lý nghiêm nếu phát hiện bất kỳ vi phạm nào liên quan đến liêm chính khoa học.

Trước đó, tối 29/3, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã thông báo đã chỉ đạo kiểm tra, xác minh, làm rõ các nội dung phản ánh liên quan tới Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh Trung học cơ sở và Trung học phổ thông năm học 2025-2026.

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, đây là cuộc thi có tính chất mở, do đó, công tác rà soát, hậu kiểm sau cuộc thi là một trong những nhiệm vụ quan trọng của Ban tổ chức nhằm bảo đảm tính khách quan, minh bạch và tuân thủ quy định. Trên cơ sở kết quả rà soát, xác minh, trong trường hợp phát hiện có vi phạm, Bộ Giáo dục và Đào tạo và Ban tổ chức cuộc thi sẽ xem xét, xử lý nghiêm theo đúng quy định…

Nhật Minh