Viện Khoa học và Công nghệ GTVT kỷ niệm 70 năm thành lập

Khoa học công nghệ GTVT phải đi trước một bước 

Chiều nay (2/10), Viện Viện Khoa học và Công nghệ GTVT tổ chức Lễ kỷ niệm 70 năm thành lập.

Tham dự và phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Minh Hà ghi nhận, biểu dương những đóng góp quan trọng của Viện Khoa học và Công nghệ GTVT đối với sự phát triển kết cấu hạ tầng giao thông. 

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Minh Hà phát biểu chỉ đạo tại lễ kỷ niệm.

Nhấn mạnh phương châm "Khoa học công nghệ luôn đi trước một bước", Thứ trưởng Phạm Minh Hà yêu cầu Viện Khoa học và Công nghệ GTVT bám sát nhiệm vụ của Bộ Xây dựng, tập trung nghiên cứu vật liệu mới, công nghệ mới, các giải pháp xây dựng hạ tầng thích ứng với biến đổi khí hậu; đẩy mạnh chuyển đổi số trong xây dựng và quản lý công trình; tích cực tham gia xây dựng, hoàn thiện hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn của ngành.

TS. Trần Bảo Ngọc, Viện trưởng Viện Khoa học và Công nghệ GTVT cho biết, chặng đường 70 năm của Viện luôn gắn với nhiệm vụ của ngành giao thông vận tải và yêu cầu xây dựng, phát triển đất nước.

Từ những nghiên cứu, thí nghiệm ban đầu về vật liệu xây dựng, các thế hệ cán bộ của Viện từng bước mở rộng năng lực nghiên cứu, giải quyết nhiều vấn đề kỹ thuật trên các công trình, xây dựng Viện trở thành một tổ chức khoa học và công nghệ đầu ngành, có uy tín trong lĩnh vực GTVT. 

Tiền thân của Viện Khoa học và Công nghệ GTVT là Viện Thí nghiệm vật liệu, được thành lập theo Nghị định số 96-NĐ ngày 4/10/1956 của Bộ Giao thông và Bưu điện. Ngay từ khi ra đời, Viện đã được giao các nhiệm vụ nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, biên soạn tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, đào tạo và tư vấn.

Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, các cán bộ của Viện đã nghiên cứu, ứng dụng nhiều giải pháp phục vụ bảo đảm giao thông như: cầu phao dã chiến, xe tải chạy trên cáp, chống lầy, san lấp hố bom, sửa chữa phà. Đặc biệt, năm 1972, Viện phối hợp với lực lượng công binh nghiên cứu thành công phương pháp rà phá thủy lôi từ tính và bom từ trường tại cửa biển Hải Phòng, góp phần khai thông tuyến vận tải chiến lược trên biển. Công trình này được Nhà nước trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học và công nghệ năm 1996", Viện trưởng Trần Bảo Ngọc chia sẻ.

Thứ trưởng Phạm Minh Hà thay mặt lãnh Bộ Xây dựng tặng bức trướng cho Viện Khoa học và Công nghệ GTVT nhân dịp 70 năm ngày thành lập.

Trong thời kỳ đổi mới, Viện đã nghiên cứu, góp phần giúp Việt Nam làm chủ công nghệ thi công cầu dây văng, đúc hẫng, đúc đẩy, lắp ghép phân đoạn; chủ trì xây dựng nhiều quy chuẩn, tiêu chuẩn quốc gia, tiêu chuẩn ngành về cầu, hầm, đường bộ và đường sắt tốc độ cao.

Viện cũng nghiên cứu các giải pháp khắc phục lún vệt bánh xe, tái chế mặt đường bê tông nhựa; nghiên cứu, thử nghiệm và xây dựng tiêu chuẩn về sử dụng cát biển làm nền đường, góp phần giải quyết khó khăn về nguồn vật liệu tại Đồng bằng sông Cửu Long.

Trong giai đoạn 2016 - 2026, Viện đã được giao và tổ chức thực hiện 102 nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp Bộ, chủ trì 173 nhiệm vụ xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật. Tính đến ngày 31/8/2026, 158 tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật từ các nhiệm vụ này đã được công bố, ban hành. 

"Các kết quả nghiên cứu đã góp phần giải quyết yêu cầu kỹ thuật trong xây dựng đường bộ cao tốc, cầu, hầm, cảng biển, sân bay; từng bước hình thành cơ sở kỹ thuật phục vụ đường sắt hiện đại và thúc đẩy ứng dụng vật liệu, công nghệ mới phù hợp điều kiện Việt Nam. 

Viện cũng tham gia tư vấn giám sát, kiểm định tại nhiều dự án giao thông quan trọng như các dự án thành phần cao tốc Bắc - Nam, đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông, Cảng Hàng không quốc tế Long Thành; đồng thời đào tạo, bồi dưỡng hàng vạn cán bộ kỹ thuật trong ngành", Viện trưởng Trần Bảo Ngọc chia sẻ.

Tiếp tục đẩy mạnh nghiên cứu làm chủ công nghệ đường sắt tốc độ cao

Cũng trong ngày 2/10, Viện Khoa học và Công nghệ GTVT tổ chức Hội nghị Khoa học công nghệ và Đổi mới sáng tạo chào mừng 70 năm thành lập Viện (4/10/1956 - 4/10/2026). Hội nghị là dịp công bố, trao đổi các kết quả nghiên cứu, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và mở rộng hợp tác nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của ngành giao thông vận tải trong giai đoạn mới. 

Tại hội nghị, 40 bài báo được đăng trong tuyển tập với sự tham gia của các tác giả trong và ngoài Viện. Các công trình nghiên cứu tập trung vào nhiều vấn đề đang đặt ra trong phát triển kết cấu hạ tầng giao thông như nền đất yếu, kiểm soát lún dư và kết cấu phục vụ đường sắt tốc độ cao; thiết kế cầu nhịp lớn, dao động công trình, thi công hầm đường sắt đô thị; vật liệu bê tông nhựa tái chế, bê tông dẻo và tái sử dụng chất thải xây dựng. 

TS. Trần Bảo Ngọc, Viện trưởng Viện Khoa học và Công nghệ GTVT phát biểu tại hội nghị.

Từ những kết quả đạt được, Viện Khoa học và Công nghệ GTVT xác định yêu cầu trong giai đoạn mới không chỉ là tiếp tục nghiên cứu mà phải đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn.

"Giá trị của nghiên cứu cần được đánh giá bằng chất lượng khoa học, khả năng chuyển giao và hiệu quả mang lại cho công trình, cho đơn vị sử dụng và cho xã hội.

Bên cạnh đó là các nghiên cứu về tiêu chuẩn kỹ thuật, tự động hóa và đo lường, an toàn giao thông, bảo vệ môi trường, giám định tư pháp và quản lý chất lượng công trình", Viện trưởng Trần Bảo Ngọc nhấn mạnh.

Theo Viện trưởng Trần Bảo Ngọc, trước yêu cầu phát triển kết cấu hạ tầng hiện đại, Viện sẽ tập trung vào những bài toán có ý nghĩa lâu dài đối với ngành. Trọng tâm là làm chủ công nghệ phục vụ đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị; giải quyết khó khăn về nền đất yếu, nguồn vật liệu; nâng cao năng lực đánh giá an toàn, tuổi thọ công trình và ứng phó với thiên tai. Bai phát biểu khai mạc hộ…

Đáng chú ý, trong giai đoạn vừa qua, Viện đã xây dựng 6 thuyết minh chương trình khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của ngành. Các chương trình tập trung vào giao thông thông minh; ứng dụng BIM và AI trong khảo sát, thiết kế, thi công, nghiệm thu và vận hành công trình; phát triển phương tiện phát thải thấp, chuyển đổi năng lượng xanh; tiếp nhận, chuyển giao công nghệ, quản lý khai thác và bảo trì đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị.

Viện cũng hướng tới rút ngắn thời gian gia tải chờ lún cho công trình đường bộ cao tốc; ứng dụng Drone và AI trong khảo sát, dự báo và ứng phó thiên tai đối với hạ tầng giao thông.

Thời gian tới, Viện tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số trong nghiên cứu, thí nghiệm, kiểm định và tư vấn kỹ thuật; chú trọng khai thác dữ liệu, ứng dụng BIM và trí tuệ nhân tạo tại những khâu phù hợp. Hợp tác quốc tế sẽ được mở rộng theo các nhiệm vụ cụ thể, gắn tiếp nhận công nghệ với đào tạo nhân lực và phát triển năng lực nghiên cứu trong nước. Bai phát biểu khai mạc hộ…

Viện Khoa học và Công nghệ GTVT mong muốn tiếp tục tạo sự kết nối giữa cơ quan quản lý, tổ chức nghiên cứu, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp; biến những yêu cầu từ thực tiễn thành các đề bài nghiên cứu cụ thể, đồng thời tìm kiếm đối tác thử nghiệm và địa chỉ ứng dụng cho những kết quả có triển vọng.

Chúng tôi cùng các đối tác xây dựng nhiệm vụ nghiên cứu chung, tổ chức thử nghiệm, chuyển giao công nghệ và đào tạo chuyên gia, hướng tới những sản phẩm đáp ứng nhu cầu thực tế của ngành", Viện trưởng Trần Bảo Ngọc khẳng định.