Viện Phúc thẩm 3 đề nghị hủy Bản án kinh doanh thương mại sơ thẩm do vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng
Vụ án tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng vốn góp giữa các doanh nghiệp tại TP Hồ Chí Minh là trường hợp điển hình cho thấy hậu quả pháp lý nghiêm trọng khi cơ quan tiến hành tố tụng cấp sơ thẩm không thu thập, đánh giá đầy đủ chứng cứ, đặc biệt là chứng cứ liên quan đến con dấu doanh nghiệp.
Theo hồ sơ vụ án, Công ty TNHH Dịch vụ Vận tải - Thương mại N (gọi tắt là Công ty N) có hai thành viên góp vốn là ông H. và bà Hg. Ngày 09/6/2017, Hội đồng thành viên Công ty N đã họp và thống nhất ủy quyền cho ông H. đại diện công ty ký kết, thực hiện các giao dịch với Công ty TNHH Đầu tư S (gọi tắt là Công ty S), bao gồm việc nhận bồi hoàn quyền sử dụng đất diện tích 6.215 m² và chuyển nhượng toàn bộ phần vốn góp của công ty.
Đồng chí Lê Đức Xuân - Viện trưởng Viện Phúc thẩm 3 trực tiếp chỉ đạo kiểm sát giải quyết vụ án tại giai đoạn phúc thẩm.
Trên cơ sở Nghị quyết Hội đồng thành viên, ông H. đã đại diện Công ty N ký Hợp đồng thỏa thuận bồi thường với Công ty S với tổng giá trị giao dịch là 18.645.000.000 đồng. Sau khi hợp đồng được ký kết, Công ty S đã thanh toán cho phía Công ty N số tiền 17.345.000.000 đồng và nhận bàn giao con dấu, Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, mã số thuế và bản chính Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Quá trình thực hiện hợp đồng phát sinh tranh chấp khi Công ty S phát hiện nghĩa vụ thuế thực tế của Công ty N cao hơn nhiều so với cam kết trong hợp đồng. Trong khi thủ tục chuyển giao pháp nhân chưa được hoàn tất, ông H. bị cho là đã làm con dấu khác của Công ty N để tiếp tục giao dịch và chuyển nhượng phần vốn góp cho các cá nhân là ông C. và ông K. làm ảnh hưởng trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của Công ty S.
Đáng chú ý, trong giai đoạn xét xử sơ thẩm, Tòa án chưa tiến hành giám định con dấu theo yêu cầu của đương sự, dẫn đến việc đánh giá chứng cứ chưa toàn diện. Trước tình hình đó, ngày 29/7/2024, Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại TP Hồ Chí Minh (nay là Viện Công tố và Kiểm sát xét xử phúc thẩm tại TP Hồ Chí Minh - Viện Phúc thẩm 3) đã ban hành Công văn số 11/YC-VKS-V4 yêu cầu Tòa án nhân dân cấp cao tại TP Hồ Chí Minh (nay là Tòa Phúc thẩm - Tòa án nhân dân tối cao tại TP Hồ Chí Minh) xác minh, thu thập tài liệu, chứng cứ liên quan đến nội dung giám định mẫu con dấu của Công ty N.
Kiểm sát cao cấp Trần Thị Huệ kiểm sát xét xử tại phiên tòa phúc thẩm.
Ngày 26/12/2024, Tòa án nhân dân cấp cao tại TP Hồ Chí Minh đã ban hành Quyết định trưng cầu giám định số 3795/2024/QĐ-TCGĐ đối với con dấu của Công ty N. Tại Kết luận giám định số 02/KL-KTHS ngày 20/01/2025 của Phân viện khoa học hình sự tại Thành phố Hồ Chí Minh cho thấy tồn tại nhiều con dấu khác nhau cùng mang tên Công ty N, làm phát sinh dấu hiệu vi phạm pháp luật trong quản lý, sử dụng con dấu cần phải điều tra, làm rõ.
Trên cơ sở kết quả giám định và các tài liệu, chứng cứ đã được thu thập bổ sung, Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận định cấp sơ thẩm đã có vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng do bỏ sót chứng cứ quan trọng, không làm rõ dấu hiệu vi phạm pháp luật liên quan đến con dấu doanh nghiệp. Những sai sót này không thể khắc phục tại giai đoạn phúc thẩm, nên Hội đồng xét xử đã quyết định hủy toàn bộ Bản án kinh doanh thương mại sơ thẩm và giao hồ sơ cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại theo đúng quy định của pháp luật tố tụng dân sự.
Vụ việc là bài học thực tiễn quan trọng trong công tác kiểm sát hoạt động tư pháp, cho thấy vai trò then chốt của Viện kiểm sát trong việc kịp thời phát hiện, yêu cầu thu thập chứng cứ, bảo đảm việc giải quyết vụ án được khách quan, toàn diện, đúng pháp luật, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các đương sự và kịp thời xử lý hành vi vi phạm pháp luật có dấu hiệu hình sự.
