Việt Nam – Ấn Độ mở rộng hợp tác công nghệ, TP. Hồ Chí Minh hướng tới vai trò kết nối

Các đại biểu tham gia Diễn đàn Công nghệ tương lai Việt Nam – Ấn Độ diễn ra trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế mùa Thu 2026. Ảnh: Thạc Hiếu

Ngày 26/10, Diễn đàn Công nghệ tương lai Việt Nam – Ấn Độ diễn ra trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 (AEF 2026) tại TP. Hồ Chí Minh, các chuyên gia đã chia sẻ cơ hội kết nối về thế mạnh nghiên cứu, công nghệ của Ấn Độ với nhu cầu chuyển đổi số và phát triển doanh nghiệp tại Việt Nam.

Việt Nam và Ấn Độ đặt mục tiêu đưa kim ngạch thương mại song phương lên 25 tỷ USD vào năm 2030. Bên cạnh thương mại và đầu tư, hợp tác công nghệ có thể mở rộng thông qua nghiên cứu, đào tạo nhân lực và ứng dụng công nghệ trong các ngành sản xuất, dịch vụ.  Việc TP. Hồ Chí Minh và Mumbai thiết lập quan hệ hữu nghị, hợp tác vào tháng 5/2026 sẽ mở thêm cơ hội kết nối trong thương mại – đầu tư, giáo dục – đào tạo, quy hoạch đô thị, hạ tầng, tăng trưởng xanh và chuyển đổi số.

Trong đó, sáu nhóm lĩnh vực thảo luận chủ yếu, bao gồm: phát triển nhân tài công nghệ và năng lực lãnh đạo toàn cầu; trí tuệ nhân tạo (AI), hạ tầng số công cộng và niềm tin số; bán dẫn và công nghiệp 4.0; công nghệ vũ trụ, địa không gian và đô thị cảng thông minh; khí hậu, công nghệ sinh học và y tế; cùng doanh nghiệp khởi nghiệp, đầu tư và tiếp cận thị trường toàn cầu.

Phát biểu tại diễn đàn, ông S. Krishnan, Thư ký Bộ Điện tử và Công nghệ thông tin Ấn Độ (MeitY), nhấn mạnh tiềm năng bổ trợ giữa thế mạnh của Ấn Độ về nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ lõi và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo với định hướng chuyển đổi số của Việt Nam. Trên nền tảng quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Tăng cường, hai nước có điều kiện mở rộng kết nối tri thức, nhân lực công nghệ cao và thị trường.

Từ góc độ địa phương, ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh, cho rằng thách thức không chỉ nằm ở việc tiếp cận công nghệ mới mà còn ở khả năng nghiên cứu, tiếp thu và ứng dụng công nghệ để giải quyết các bài toán phát triển thực tiễn.

“Đối với Thành phố Hồ Chí Minh, yêu cầu đặt ra không dừng ở việc tiếp nhận công nghệ, mà quan trọng hơn là chuyển hóa tri thức và nguồn lực hợp tác thành năng lực nội sinh, nâng cao năng suất, chất lượng nguồn nhân lực và vị thế của doanh nghiệp trong chuỗi giá trị khu vực, toàn cầu”, ông Cường nhấn mạnh.

TẬN DỤNG THẾ MẠNH CÔNG NGHỆ ĐỂ ĐÁP ỨNG NHU CẦU CỦA DOANH NGHIỆP

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo, công nghệ bán dẫn, hạ tầng số và tự động hóa đang tác động đến phương thức sản xuất, quản trị và tổ chức chuỗi cung ứng, lợi thế cạnh tranh ngày càng phụ thuộc vào khả năng làm chủ và triển khai công nghệ, thay vì chỉ tiếp cận các giải pháp có sẵn.

Theo ông Nguyễn Mạnh Cường, không một quốc gia, thành phố hay doanh nghiệp nào có thể tự mình phát triển toàn diện mọi năng lực công nghệ. Vì vậy, hợp tác quốc tế cần tạo điều kiện để các bên bổ trợ thế mạnh, chia sẻ nguồn lực và cùng phát triển những năng lực cần thiết.

“Công nghệ tương lai không chỉ là những công nghệ mới nhất như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, hạ tầng số hay sản xuất thông minh, mà còn là câu hỏi chúng ta cùng trả lời: làm thế nào để công nghệ trở thành động lực phát triển cho con người và doanh nghiệp, và làm thế nào để các quốc gia cùng nhau xây dựng năng lực, thay vì đứng ngoài, hoặc cạnh tranh”, ông Cường nêu vấn đề.

Từ định hướng này, TP. Hồ Chí Minh xác định ba nhóm nội dung hợp tác trọng tâm với các đối tác Ấn Độ: phát triển nguồn nhân lực công nghệ chất lượng cao; thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ dựa trên nhu cầu thực tế; kết nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo để đưa kết quả nghiên cứu ra thị trường.

Trong đó, thành phố mong muốn tăng cường hợp tác với các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp Ấn Độ trong đào tạo chuyên gia công nghệ, phát triển kỹ năng số, trao đổi học thuật và tổ chức các chương trình gắn với dự án thực tiễn. “Con người là yếu tố quyết định khả năng tiếp thu, làm chủ và phát triển công nghệ trong dài hạn”, ông Cường nhấn mạnh.

ƯU TIÊN AI, BÁN DẪN VÀ SẢN XUẤT THÔNG MINH

TP. Hồ Chí Minh xác định các lĩnh vực ưu tiên hợp tác công nghệ với Ấn Độ gồm trí tuệ nhân tạo, hạ tầng số công cộng, bán dẫn, sản xuất thông minh và các ứng dụng phục vụ quản trị đô thị, logistics, môi trường. Thành phố hướng tới thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ gắn với nhu cầu thực tiễn.

“Một sáng kiến công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi có đơn vị tiếp nhận, nguồn nhân lực phù hợp và điều kiện mở rộng quy mô. Chính vì thế, việc kết nối doanh nghiệp với trường đại học, viện nghiên cứu và nhà đầu tư được kỳ vọng góp phần đưa kết quả nghiên cứu vào ứng dụng, phát triển sản phẩm và dịch vụ có khả năng thương mại hóa”, ông Cường nhấn mạnh.

Bên cạnh các công nghệ số, những nội dung thảo luận về công nghệ vũ trụ, địa không gian, đô thị cảng thông minh, khí hậu, công nghệ sinh học và y tế mở rộng phạm vi hợp tác sang các lĩnh vực gắn với nhu cầu phát triển đô thị, sản xuất và chất lượng sống. Trong khi đó, kết nối doanh nghiệp khởi nghiệp, nhà đầu tư và thị trường quốc tế có thể tạo thêm kênh đưa công nghệ từ nghiên cứu đến ứng dụng thương mại.

Theo Phó Chủ tịch, thành phố định hướng phát triển hệ sinh thái công nghệ chiến lược, gồm trí tuệ nhân tạo, bán dẫn – vi mạch, hạ tầng dữ liệu và điện toán; đồng thời thúc đẩy đào tạo nhân lực công nghệ cao, thu hút các trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) và xây dựng không gian thử nghiệm công nghệ mới.

Trong đó, việc TP. Hồ Chí Minh và Mumbai thiết lập quan hệ hữu nghị, hợp tác vào tháng 5/2026 cũng mở thêm cơ hội kết nối trong thương mại – đầu tư, giáo dục – đào tạo, quy hoạch đô thị, hạ tầng, tăng trưởng xanh và chuyển đổi số.

Việt Nam và Ấn Độ đặt mục tiêu đưa kim ngạch thương mại song phương lên 25 tỷ USD vào năm 2030. Bên cạnh thương mại và đầu tư, hợp tác công nghệ có thể mở rộng thông qua nghiên cứu, đào tạo nhân lực và ứng dụng công nghệ trong các ngành sản xuất, dịch vụ.

Chia sẻ tại diễn đàn, Đại sứ Ấn Độ tại Việt Nam Tshering Wangchuk Sherpa, nhấn mạnh việc hiện thực hóa các thỏa thuận hợp tác công nghệ số bằng hoạt động cụ thể, phát huy vai trò kết nối của Trung tâm Cách mạng Công nghiệp lần thứ 4 (HCMC C4IR).

Đại sứ Ấn Độ tại Việt Nam Tshering Wangchuk Sherpa, phát biểu tại diễn đàn. Ảnh: Thạc Hiếu

Trong khuôn khổ diễn đàn, phiên thảo luận chuyên đề tập trung vào hợp tác nghiên cứu, đào tạo, ứng dụng và thương mại hóa công nghệ. Chương trình hướng tới xác định 3–5 sáng kiến ưu tiên, xem xét lựa chọn 1–2 dự án thí điểm để triển khai trong 12–24 tháng tới.

Để hiện thực hóa tiềm năng, các chương trình hợp tác cần xác định rõ bài toán thực tiễn, đối tác triển khai, nguồn nhân lực và khả năng thương mại hóa. Tại TP. Hồ Chí Minh, C4IR cùng các cơ quan liên quan được giao làm đầu mối kết nối, thúc đẩy các sáng kiến về nghiên cứu, đào tạo, ứng dụng và thương mại hóa công nghệ.