Việt Nam-Đan Mạch: Hành trình 55 năm vun đắp tình hữu nghị và khát vọng xanh

Ngày 25/11/1971, Đan Mạch trở thành một trong những quốc gia phương Tây đầu tiên thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam. Mốc son ấy không chỉ mở ra cánh cửa hợp tác giữa hai dân tộc cách xa về địa lý mà còn khởi đầu cho một hành trình chuyển mình đầy ấn tượng từ quan hệ đối tác phát triển truyền thống sang đối tác toàn diện (2013) và hiện nay là Đối tác chiến lược xanh (2023).

Đại sứ quán Đan Mạch tại Việt Nam phối hợp với Hội Hữu nghị Việt Nam - Đan Mạch tổ chức lễ trao giải và Triển lãm tranh cho cuộc thi “Đan Mạch trong mắt em - Những ý tưởng xanh” năm 2025. (Ảnh: Thu Giang)

Những cột mốc và thành tựu nổi bật

Sự phát triển trong quan hệ chính trị giữa hai nước là minh chứng cho sự tôn trọng và chia sẻ tầm nhìn chung. Việc duy trì thường xuyên các chuyến thăm cấp cao và các cuộc đối thoại chiến lược đã giúp Việt Nam và Đan Mạch luôn thấu hiểu, ủng hộ lẫn nhau trên các diễn đàn quốc tế.

Mối quan hệ này đã vượt khỏi khuôn khổ giao tiếp thông thường để trở thành sự đồng hành trong các vấn đề mang tính toàn cầu như chống biến đổi khí hậu và phát triển bền vững.

Không chỉ ngoại giao chính thống của Đảng, Nhà nước mà hoạt động ngoại giao nhân dân thông qua Hội Hữu nghị Việt Nam - Đan Mạch đã có nhiều khởi sắc. Vai trò kiến tạo, điều phối, hỗ trợ của Ban Châu Âu, của lãnh đạo Hội ngày càng mang tính chủ động theo định hướng hiệu quả.

Kể từ khi Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) có hiệu lực, thương mại song phương đã ghi nhận những bước tiến nhảy vọt. Việt Nam hiện là đối tác thương mại quan trọng của Đan Mạch tại Đông Nam Á. Các tập đoàn đa quốc gia của Đan Mạch như LEGO, Pandora, hay các đơn vị tiên phong trong lĩnh vực năng lượng đã chọn Việt Nam là điểm đến chiến lược.

Tính đến nửa đầu năm 2026, xuất khẩu các mặt hàng công nghệ cao và vật liệu hạ tầng xanh từ Việt Nam sang Đan Mạch đạt tốc độ tăng trưởng ấn tượng, khẳng định vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng xanh toàn cầu.

Sự giao lưu văn hóa giữa hai nước không chỉ dừng lại ở các buổi biểu diễn hay triển lãm, mà còn nằm ở sự lan tỏa các giá trị nhân văn của Đan Mạch (như khái niệm “Hygge” hay triết lý sống cân bằng) vào đời sống Việt Nam, và ngược lại.

Những dự án hợp tác giáo dục, đào tạo và phát triển đô thị xanh (điển hình như các dự án tại Đà Nẵng) đã giúp người dân hai nước hiểu hơn về nhau, từ đó xây dựng nền tảng xã hội bền vững cho quan hệ song phương. Các câu chuyện đầy tình người và nhân văn của văn hào Andersen đã mãi lung linh trong trang sách nhiều thế hệ người Việt và cũng là “nhịp cầu” đẹp đẽ nối tâm hồn hai dân tộc.

Bài học kinh nghiệm từ mô hình Đối tác chiến lược xanh

Đan Mạch là quốc gia đi đầu thế giới về kinh tế xanh và năng lượng tái tạo. Sự kiện Việt Nam thiết lập Đối tác chiến lược xanh (GSP) với Đan Mạch vào năm 2023 không phải là ngẫu nhiên, mà là kết quả tất yếu của quá trình hợp tác lâu dài. Qua đó, chúng ta rút ra những bài học rất cần thiết, kịp thời, bổ ích. Đó là:

Tính nhất quán trong chính sách: Đan Mạch thành công nhờ sự nhất quán trong cam kết dài hạn về khí hậu. Việt Nam đã học được cách xây dựng hệ thống pháp luật gắn liền với phát triển xanh, giúp tạo niềm tin cho nhà đầu tư quốc tế và công bố công khai, có cam kết trách nhiệm về chiến lược tăng trưởng xanh, kinh tế xanh của quốc gia trong dài hạn, trung hạn, ngắn hạn, ở quy mô quốc gia và các địa phương.

Công nghệ đi đôi với tư duy quản trị: Không chỉ nhập khẩu công nghệ (như điện mặt trời, điện gió), Việt Nam học hỏi được cách quản trị tài nguyên thông minh.

Điển hình như mô hình nhà máy xử lý rác thải thành năng lượng (Waste-to-Energy), một “đặc sản” của Đan Mạch đã truyền cảm hứng cho việc quy hoạch đô thị bền vững tại các thành phố lớn, các trung tâm đô thị quan trọng của quốc gia, của vùng (Đà Nẵng, Hà Nội, Quảng Ninh, TP. Hồ Chí Minh, Đà Lạt ...) trên khắp lãnh thổ Việt Nam.

Các dự án đầu tư của Đan Mạch tại Việt Nam luôn gắn liền với trách nhiệm xã hội. Đây là bài học quý báu cho doanh nghiệp nội địa: Phát triển bền vững không chỉ là xu hướng, mà là “tấm vé thông hành” để cạnh tranh trên thị trường toàn cầu, chủ động gắn với chuỗi cung ứng mang tính quốc tế, kiện toàn chất lượng sản phẩm, xuất xứ, thương hiệu, đóng gói, nhãn mác ... đúng chuẩn châu Âu và thế giới.

Nâng tầm quan hệ trong giai đoạn mới

Để đưa mối quan hệ Việt Nam - Đan Mạch lên tầm cao mới sau 55 năm, là người rất yêu quý trân trọng quan hệ lâu dài hai đất nước, chúng tôi thấy sắp tới cần tập trung vào các nhóm giải pháp chiến lược sau:

Một là, thúc đẩy chuyển đổi số gắn với chuyển đổi xanh: Nếu “xanh” là mục tiêu thì “số” chính là công cụ. Việt Nam cần chủ động số hóa về dữ liệu tài nguyên, kinh nghiệm Đan Mạch, mô hình hoạt động doanh nghiệp kinh tế xanh mà Việt Nam có thể áp dụng, để sớm có các điển hình cụ thể, từ đó tổng kết rút kinh nghiệm và triển khai ngày càng gắn với kết quả cụ thể và xứng đáng với tầm cao của quan hệ hai nước.

Hai bên nên tăng cường hợp tác trong lĩnh vực quản trị số, sử dụng trí tuệ nhân tạo để tối ưu hóa mạng lưới điện và quản lý tài nguyên. Đây sẽ là bước đệm để Việt Nam thực hiện cam kết Net Zero vào năm 2050.

Hai là, xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp xanh: Cần tạo điều kiện cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) của Việt Nam tham gia vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn Đan Mạch.

Việc chuyển giao công nghệ từ các đối tác Đan Mạch vào các vườn ươm khởi nghiệp tại Việt Nam sẽ là chìa khóa để nội địa hóa các giải pháp xanh.

Ba là, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao: Hợp tác giáo dục cần tập trung vào các ngành kỹ thuật liên quan đến năng lượng tái tạo, quản lý môi trường và kinh tế tuần hoàn.

Việc thúc đẩy trao đổi sinh viên, giảng viên, nhà quản trị giỏi, nhà nghiên cứu và chuyên gia hai nước sẽ giúp Việt Nam tiếp cận tri thức quản trị hiện đại từ Đan Mạch một cách trực tiếp và hiệu quả, nhanh nhất.

Quá trình 55 năm là một chặng đường đủ dài để nhìn lại, nhưng lại là khởi đầu cho những tầm cao mới. Mối quan hệ Việt Nam - Đan Mạch hiện nay không chỉ dừng lại ở sự hỗ trợ một chiều mà là sự tương tác, cộng hưởng của hai đối tác bình đẳng, cùng nhau đối mặt với những thách thức của thế kỷ XXI.

Với nền tảng Đối tác chiến lược xanh, chúng tôi tin rằng mối quan hệ hai nước sẽ tiếp tục nở hoa, mang lại sự thịnh vượng cho người dân và đóng góp thiết thực cho một tương lai bền vững, hòa bình trên toàn cầu.

Kỷ niệm 55 năm (1971-2026), chúng ta không chỉ chúc mừng quá khứ đáng tự hào, mà còn cùng nhau khẳng định: Dù cách xa hàng vạn dặm, chúng ta vẫn đang cùng chung nhịp đập trên con đường phát triển xanh và bền vững, bao dung, nhân ái.

Đại hội Đại biểu toàn quốc Hội Hữu nghị Việt Nam - Đan Mạch nhiệm kỳ 2021-2026. (Nguồn: BTC)

(*) Nguyên Vụ trưởng, Tham tán Công sứ, Trưởng khoa Truyền thông và Văn hóa đối ngoại, Học viện Ngoại giao, Uỷ viên Ban Chấp hành Hội Hữu nghị Việt Nam - Đan Mạch