Việt Nam-Đan Mạch: Từ nền tảng hữu nghị đến đối tác chiến lược xanh
Nhận lời mời của Nhà Vua Vương quốc Đan Mạch Frederik X và Hoàng hậu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân sẽ thăm cấp Nhà nước Vương quốc Đan Mạch từ ngày 19-21/10.
Đây là chuyến thăm cấp Nhà nước đầu tiên của một Tổng Bí thư Việt Nam tới Đan Mạch và cũng là chuyến thăm cấp Nhà nước duy nhất mà Đan Mạch đón trong năm 2026.
Chuyến thăm sẽ là dấu mốc lịch sử quan trọng trong quan hệ hai nước, thể hiện tầm nhìn chiến lược, quyết tâm chính trị và sự tin cậy giữa lãnh đạo hai nước, đồng thời tạo động lực mới đưa quan hệ Việt Nam-Đan Mạch lên tầm cao mới.
Quan hệ chính trị-ngoại giao không ngừng được củng cố
Đan Mạch là một trong những nước phương Tây đầu tiên thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam, vào ngày 25/11/1971.
Trong những năm tháng Việt Nam đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước, Đan Mạch cũng là nơi có phong trào nhân dân ủng hộ mạnh mẽ cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân Việt Nam. Những dấu ấn lịch sử đó góp phần tạo dựng nền tảng hữu nghị, sự thấu hiểu và thiện chí giữa hai dân tộc.
Sau khi thiết lập quan hệ ngoại giao, hai nước từng bước xây dựng mạng lưới đại diện ngoại giao và duy trì trao đổi đoàn các cấp.
Đan Mạch mở Đại sứ quán tại Hà Nội ngày 12/5/1980 và Tổng Lãnh sự quán tại Thành phố Hồ Chí Minh ngày 1/4/1994. Việt Nam mở Đại sứ quán tại Copenhagen ngày 12/8/2000, kiêm nhiệm Iceland.
Trong tiến trình phát triển quan hệ, các chuyến thăm của lãnh đạo cấp cao hai nước có vai trò quan trọng trong việc tăng cường tin cậy chính trị, xác định những định hướng hợp tác phù hợp với yêu cầu phát triển của mỗi bên.
Tháng 9/2009, trong chuyến thăm Đan Mạch của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, hai nước nhất trí nâng quan hệ lên khuôn khổ “Đối tác vì sự phát triển,” tập trung thúc đẩy kinh tế, thương mại, đầu tư, hợp tác phát triển, văn hóa, giáo dục-đào tạo và khoa học-công nghệ.
Tháng 11/2011, nhân chuyến thăm chính thức Việt Nam của Thái tử kế vị Đan Mạch Frederik, hai nước ký Tuyên bố chung thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược trong lĩnh vực biến đổi khí hậu, năng lượng, môi trường và tăng trưởng xanh.
Đến tháng 9/2013, nhân chuyến thăm cấp Nhà nước tới Đan Mạch của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang, hai bên thiết lập quan hệ Đối tác toàn diện Việt Nam-Đan Mạch. Khuôn khổ này đánh dấu bước phát triển mới, đưa quan hệ hai nước vượt ra ngoài phạm vi hợp tác phát triển truyền thống, hướng tới hợp tác đa lĩnh vực trên cơ sở bình đẳng, cùng có lợi và tôn trọng lẫn nhau.
Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân và Công nương Đan Mạch Mary tại Lễ kỷ niệm 10 năm thiết lập quan hệ Đối tác Toàn diện Việt Nam-Đan Mạch (tháng 11/2023). (Ảnh: An Đăng/TTXVN)
Một dấu mốc nổi bật tiếp tục được xác lập ngày 1/11/2023, khi Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen hội đàm trực tuyến, thông qua Tuyên bố chung thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược xanh Việt Nam-Đan Mạch (GSP), với 10 nhóm lĩnh vực hợp tác có tính chất bao trùm.
Tại hội đàm năm 2023, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh Đối tác chiến lược xanh sẽ góp phần đưa quan hệ hợp tác hai nước trở thành hình mẫu hợp tác Bắc-Nam giữa các nước phát triển và đang phát triển trong thực hiện cam kết giảm phát thải khí nhà kính, hướng tới phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.
Khuôn khổ này cũng được kỳ vọng tạo đột phá trong hợp tác kinh tế, tăng cường đầu tư theo hướng tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn và chuyển đổi năng lượng.
Về phía Đan Mạch, Thủ tướng Mette Frederiksen khẳng định Đối tác chiến lược xanh sẽ mở đường cho hợp tác xanh, góp phần đem lại thịnh vượng cho người dân hai nước và thúc đẩy các mục tiêu phát triển bền vững toàn cầu.
Thủ tướng Phạm Minh Chính hội đàm trực tuyến với Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen tháng 11/2023. (Ảnh: Dương Giang/TTXVN)
Hiện Việt Nam là 1 trong 5 quốc gia có quan hệ Đối tác chiến lược xanh với Đan Mạch, cùng với Ấn Độ, Indonesia, Nam Phi và Hàn Quốc. Việc triển khai khuôn khổ này ở các cấp độ chính trị, chương trình hợp tác và kinh tế cho thấy định hướng kết hợp đối thoại chính sách với hoạt động hợp tác cụ thể, qua đó đưa các cam kết thành kết quả thực tiễn.
Trên các diễn đàn đa phương, Việt Nam và Đan Mạch thường xuyên phối hợp, ủng hộ lẫn nhau tại Liên hợp quốc và các tổ chức trực thuộc, Diễn đàn Hợp tác Á-Âu (ASEM), cơ chế hợp tác ASEAN-EU và Đối tác vì Tăng trưởng Xanh và Mục tiêu Toàn cầu 2030 (P4G). Sự phối hợp này góp phần tăng cường tiếng nói chung về phát triển bền vững, ứng phó biến đổi khí hậu và thúc đẩy hợp tác quốc tế.
Trong bối cảnh đó, chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có ý nghĩa thiết thực trong việc tiếp tục củng cố tin cậy chính trị và định hướng các lĩnh vực hợp tác ưu tiên.
Theo chương trình dự kiến, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước sẽ hội kiến Nhà vua Frederik X, hội đàm với Thủ tướng Mette Frederiksen, hội kiến Chủ tịch Quốc hội Đan Mạch và tiến hành các hoạt động đối ngoại quan trọng khác.
Hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư: Dư địa phát triển còn lớn
Cùng với nền tảng chính trị-ngoại giao, kinh tế, thương mại và đầu tư là những trụ cột quan trọng trong quan hệ Việt Nam-Đan Mạch. Trong Liên minh châu Âu (EU), Đan Mạch là một trong những đối tác thương mại hàng đầu của Việt Nam, đồng thời là đối tác Bắc Âu nổi bật về đầu tư chất lượng cao, công nghệ và phát triển xanh.
Việc Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-EU (EVFTA) có hiệu lực từ ngày 1/8/2020 đã tạo thêm điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp hai nước tiếp cận thị trường, khai thác ưu đãi thuế quan và mở rộng cơ hội kinh doanh.
Đan Mạch phê chuẩn Hiệp định Bảo hộ đầu tư Việt Nam-EU (EVIPA) vào tháng 11/2021, góp phần thúc đẩy môi trường đầu tư ổn định và tăng cường cơ sở pháp lý cho hợp tác lâu dài.
Toàn cảnh Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam-Đan Mạch "Hợp tác trong chuyển đổi xanh và chuyển đổi số" (tháng 9/2022). (Ảnh: Mạnh Hùng/TTXVN)
Trong 8 tháng đầu năm 2026, kim ngạch thương mại hai chiều tăng gần 38% so với cùng kỳ năm 2025, trong đó, xuất khẩu của Việt Nam sang Đan Mạch tăng khoảng 28%.
Việt Nam ngày càng được các doanh nghiệp Đan Mạch nhìn nhận là một thị trường năng động và địa điểm đầu tư dài hạn tại khu vực.
Tính đến hết tháng 7/2026, khoảng 150 doanh nghiệp Đan Mạch đang hoạt động tại Việt Nam với 179 dự án còn hiệu lực, đưa Đan Mạch trở thành nhà đầu tư châu Âu lớn thứ 3 tại đây.
Tổng số vốn đăng ký của các doanh nghiệp Đan Mạch khoảng gần 2,5 tỷ USD, đứng thứ 21 trong số 153 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư tại Việt Nam.
Nhiều tập đoàn lớn của Đan Mạch như LEGO, Maersk, Pandora, Vestas, Novo Nordisk... đã và đang phát triển hoạt động kinh doanh, mở rộng đầu tư tại Việt Nam trong các lĩnh vực sản xuất, logistics và cảng biển, năng lượng, dược phẩm, công nghệ xanh và các ngành có giá trị gia tăng cao. Hợp tác cũng được mở rộng sang những lĩnh vực mới có nhiều tiềm năng, như y tế và khoa học đời sống, đổi mới sáng tạo, số hóa và công nghệ.
Lễ khánh thành nhà máy Lego tại Bình Dương. (Ảnh: Văn Hướng/TTXVN)
Sự hiện diện của các doanh nghiệp Đan Mạch cho thấy sức hấp dẫn của thị trường Việt Nam đối với những nhà đầu tư quan tâm đến triển vọng tăng trưởng dài hạn.
Đồng thời, các dự án có định hướng giảm phát thải, sử dụng năng lượng sạch và thực hiện trách nhiệm xã hội có thể góp phần thúc đẩy chuyển đổi mô hình sản xuất, nâng cao chất lượng dòng vốn đầu tư và tạo thêm việc làm.
Đan Mạch cũng là một trong những nước Tây Âu sớm cung cấp viện trợ phát triển cho Việt Nam, thuộc nhóm các nước cung cấp nhiều vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) không hoàn lại, tập trung vào xây dựng cơ sở hạ tầng, xóa đói giảm nghèo và phát triển bền vững.
Trong giai đoạn 1993-2015, Đan Mạch đã hỗ trợ Việt Nam tổng cộng 5,5 tỷ krone Đan Mạch (21.406 tỷ đồng) viện trợ phát triển (ODA).
Trong quá trình phát triển quan hệ, hợp tác hỗ trợ phát triển đã góp phần tạo nền tảng để hai nước từng bước mở rộng sang các lĩnh vực thương mại, đầu tư và chuyển giao kinh nghiệm.
Bên cạnh đó, các chương trình hợp tác chiến lược theo lĩnh vực (SSC) trong môi trường, nông nghiệp, y tế, giáo dục và thống kê tiếp tục là những kênh hợp tác thiết thực. Hợp tác khoa học-công nghệ, tư pháp, văn hóa và giao lưu nhân dân cũng ngày càng được quan tâm, góp phần làm phong phú nội hàm quan hệ song phương.
Đối tác chiến lược xanh mở ra những hướng hợp tác mới
Trong bối cảnh chuyển đổi xanh đang định hình các ưu tiên phát triển trên thế giới, quan hệ Việt Nam-Đan Mạch có điều kiện để tạo thêm những động lực hợp tác mới.
Với hơn 6 triệu dân, Đan Mạch là quốc gia có trình độ phát triển cao, sở hữu thế mạnh trong điện gió ngoài khơi, công nghệ chuyển đổi năng lượng, truyền tải và lưu trữ năng lượng tái tạo, cũng như một số lĩnh vực công nghệ tiên tiến khác, trong đó có công nghệ lượng tử.
Trong khi đó, Việt Nam có nền kinh tế năng động, thị trường hơn 100 triệu dân, tiềm năng lớn về trong nhiều lĩnh vực, trong đó có năng lượng tái tạo, khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và ngày càng tham gia sâu vào các chuỗi cung ứng quốc tế.
Tuổi trẻ Đà Nẵng tham quan triển lãm tại sự kiện “Đà Nẵng-Copenhagen: Hành trình xanh bên bờ sông Hàn.” (Ảnh: Trần Lê Lâm/TTXVN)
Việc tăng cường hợp tác với Đan Mạch có thể giúp Việt Nam tiếp cận kinh nghiệm quản trị, công nghệ và các mô hình phát triển phù hợp, đồng thời mở rộng cơ hội cho doanh nghiệp hai nước tham gia những lĩnh vực có giá trị gia tăng cao.
Trong lĩnh vực năng lượng, hai bên có thể thúc đẩy trao đổi kinh nghiệm về phát triển năng lượng tái tạo, hoàn thiện hạ tầng truyền tải, lưu trữ năng lượng và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng.
Trong nông nghiệp, hợp tác về công nghệ, sản xuất thực phẩm bền vững và quản lý tài nguyên có thể góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm, khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và sức cạnh tranh của nông sản Việt Nam.
Các lĩnh vực y tế, giáo dục, thống kê, khoa học-công nghệ và phát triển bền vững cũng có tiềm năng mở rộng thông qua trao đổi chuyên gia, chia sẻ kinh nghiệm và tăng cường năng lực.
Việc kết hợp hợp tác giữa các cơ quan nhà nước với sự tham gia của doanh nghiệp, cơ sở nghiên cứu và các tổ chức xã hội sẽ giúp tạo dựng hệ sinh thái hợp tác rộng hơn, gắn kết chính sách với nhu cầu của thị trường.
Đại sứ Việt Nam tại Vương quốc Đan Mạch, Nguyễn Lê Thanh. (Ảnh: TTXVN phát)
Đại sứ Việt Nam tại Đan Mạch Nguyễn Lê Thanh cho rằng chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ tạo động lực thúc đẩy mạnh mẽ hơn hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo, phù hợp với những ưu tiên và yêu cầu phát triển của mỗi nước.
Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, đẩy mạnh chuyển đổi mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đồng thời thúc đẩy chuyển đổi xanh và phát triển bền vững. Đây là những lĩnh vực Đan Mạch có thế mạnh. Hai nước có nhiều tiềm năng bổ trợ, mở ra cơ hội tăng cường hợp tác từ chia sẻ kinh nghiệm, chính sách sang đầu tư, nghiên cứu và phát triển công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, tạo ra những sản phẩm, giải pháp và động lực tăng trưởng mới.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Đại sứ Vương quốc Đan Mạch Lina Gandløse Hansen. (Ảnh: Thống Nhất/TTXVN)
Về phía Đan Mạch, Đại sứ Đan Mạch tại Việt Nam Lina Gandløse Hansen nhấn mạnh: "Trong bối cảnh thế giới đang trải qua những thay đổi lớn, việc các quốc gia quy mô nhỏ và trung bình như Đan Mạch và Việt Nam tăng cường quan hệ và đẩy mạnh hợp tác trở nên đặc biệt quan trọng. Với chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, chúng ta đang mở ra một chương mới trong quan hệ đối tác giữa hai nước."
Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Đan Mạch vì vậy không chỉ mang ý nghĩa kỷ niệm chặng đường 55 năm quan hệ ngoại giao mà còn tạo cơ hội thúc đẩy hợp tác song phương bước vào giai đoạn phát triển mới.
Trên nền tảng hữu nghị, tin cậy chính trị và những khuôn khổ hợp tác đã được xác lập, hai nước có điều kiện mở rộng quan hệ theo hướng thực chất, cân bằng lợi ích và thích ứng với những yêu cầu mới của thời đại.
Từ tình hữu nghị được vun đắp qua hơn nửa thế kỷ đến những chương trình hợp tác xanh hướng tới tương lai, quan hệ Việt Nam-Đan Mạch cho thấy giá trị của đối thoại, hợp tác và chia sẻ trách nhiệm trước những thách thức chung.
Việc phát huy hiệu quả các cơ chế hiện có, khai thác thế mạnh của mỗi bên và chuyển hóa cam kết thành kết quả cụ thể sẽ là nền tảng để hai nước tiếp tục củng cố quan hệ truyền thống, hữu nghị, đóng góp thiết thực cho sự phát triển bền vững của mỗi quốc gia và hòa bình, thịnh vượng chung./.