Việt Nam - Hàn Quốc hợp tác bảo tồn tri thức nghề giấy truyền thống

Gắn kết nghiên cứu khoa học, bảo tồn di sản và ngoại giao Nhân dân

Ngày 13/11, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam phối hợp với Bảo tàng Dân gian Quốc gia Hàn Quốc đồng tổ chức hội thảo “Nghề làm giấy Hanji của Hàn Quốc và giấy Dó của Việt Nam: Bảo tồn, diễn giải và đối thoại văn hóa”.

TS. Đinh Thị Mai, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, phát biểu chào mừng hội thảo

Hội thảo kết hợp trao đổi khoa học với trình diễn nghề và trải nghiệm thực hành, hướng tới bảo tồn tri thức nghề giấy truyền thống và tăng cường hợp tác văn hóa Việt Nam - Hàn Quốc. Đây là hoạt động thiết thực hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) và hướng tới kỷ niệm 73 năm Ngày thành lập Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (2/12/1953 - 2/12/2026).

Phát biểu chào mừng, TS. Đinh Thị Mai - Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam - nhấn mạnh ý nghĩa của hợp tác văn hóa song phương: “Những hoạt động hợp tác cụ thể, thiết thực giữa Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, Bảo tàng Dân gian Quốc gia Hàn Quốc và Trung tâm Văn hóa Hàn Quốc tại Việt Nam là minh chứng sinh động cho việc đưa quan hệ hợp tác văn hóa song phương đi vào chiều sâu, gắn kết hoạt động nghiên cứu khoa học với bảo tồn di sản và ngoại giao nhân dân”.

Toàn cảnh hội thảo

TS. Đinh Thị Mai đồng thời khẳng định vai trò, trách nhiệm của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam trong thúc đẩy nghiên cứu và lan tỏa các giá trị văn hóa Việt Nam ra thế giới, đề cao việc bảo vệ tri thức, tôn vinh nghệ nhân và duy trì vai trò chủ thể của cộng đồng trong bảo tồn di sản.

Để di sản tiếp tục được thực hành và trao truyền

Giấy Hanji và giấy Dó là những sản phẩm của tri thức, kỹ năng và kinh nghiệm được tích lũy qua nhiều thế hệ. Giấy cũng hiện diện trong nhiều lĩnh vực của đời sống: ghi chép, in ấn, thư pháp, hội họa, tín ngưỡng, kiến trúc, giáo dục và bảo quản tư liệu.

Vì vậy, khi nói về nghề giấy không chỉ nói đến một kỹ thuật chế tác hay một sản phẩm vật chất, mà còn thể hiện quan hệ giữa con người với môi trường, ký ức cộng đồng, những cách sử dụng văn hóa và các chủ thể đang duy trì nghề.

PGS.TS. Lê Hải Đăng, Giám đốc Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, trình bày báo cáo đề dẫn

PGS. TS. Lê Hải Đăng, Giám đốc Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam nhận định: Trong xã hội hiện nay, nghề giấy thủ công đứng trước nhiều biến đổi. Bảo tồn di sản nghề thủ công vì thế cần được nhìn nhận như quá trình duy trì điều kiện để di sản tiếp tục được thực hành và trao truyền. Trong quá trình này, bảo tàng có vai trò kết nối nghiên cứu với thực hành và công chúng.

Nội dung khoa học của hội thảo được triển khai trong 3 phiên: Nghề làm giấy Hanji và giấy Dó: Tri thức bản địa và giá trị đương đại; Từ làng nghề đến bảo tàng: Diễn giải di sản và kết nối công chúng; Thúc đẩy quan hệ hợp tác Việt Nam - Hàn Quốc qua đối thoại và giao lưu văn hóa.

Trình diễn nghề làm giấy Dó của người Việt Nam

Thông qua đó, hội thảo hướng tới những gợi ý thiết thực cho nghiên cứu, tư liệu hóa, bảo tồn và diễn giải nghề giấy; đồng thời trao đổi về cách ghi nhận đóng góp, tôn trọng tiếng nói và lợi ích của người nắm giữ di sản.

Với Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, đây cũng là cơ sở để nghiên cứu khả năng đưa chủ đề Hanji và giấy Dó vào hoạt động của Phòng Hàn Quốc và các chương trình giáo dục, kết nối công chúng.

Bên cạnh các phiên trao đổi khoa học, chương trình có hoạt động trình diễn và trải nghiệm nghề làm giấy Hanji và giấy Dó với sự tham gia của các nghệ nhân Hàn Quốc và Việt Nam.

Nghệ nhân Hàn Quốc hướng dẫn khách tham quan trải nghiệm làm giấy Hanji

Thông qua trình diễn và thực hành di sản, đại biểu, công chúng có cơ hội quan sát thao tác nghề, trao đổi trực tiếp với nghệ nhân và tìm hiểu tri thức gắn với quá trình làm giấy.

Hoạt động này góp phần kết nối nội dung nghiên cứu với trải nghiệm thực tế, giúp người tham dự nhận biết đặc điểm riêng của nghề làm giấy truyền thống của mỗi nước và vai trò của cộng đồng trong gìn giữ, trao truyền nghề...

Nghệ nhân người Nùng hướng dẫn khách tham quan trải nghiệm làm quạt và sổ từ giấy Dó.