Việt Nam lần đầu tiên làm chủ nền tảng bán dẫn bảo mật

Viettel và Ban Cơ yếu Chính phủ ra mắt chip cùng nền tảng bán dẫn bảo mật đầu tiên do Việt Nam làm chủ thiết kế. (Video: Hùng Cường - Mạnh Hùng)

Được định vị là dòng vi mạch phần cứng chuyên dụng, chip VGC v1.0 là kết quả của quá trình phối hợp nghiên cứu, phát triển giữa Ban Cơ yếu Chính phủ và Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel), trực tiếp là Nhà máy M2 và Trung tâm Bán dẫn Viettel.

Sản phẩm ghi nhận dấu mốc tiên phong khi lần đầu tiên các thuật toán mật mã quốc gia, tiêu biểu là thuật toán mã khối quốc gia MKV, được tích hợp trực tiếp lên một vi mạch phần cứng do chính các kỹ sư Việt Nam làm chủ hoàn toàn khâu thiết kế.

Cận cảnh vi mạch bảo mật VGC v1.0 do Ban Cơ yếu Chính phủ và Viettel phối hợp nghiên cứu, phát triển trên tiến trình 28 nm.

Đánh giá về ý nghĩa chính trị và quốc phòng của bước đột phá này, Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng khẳng định:

“Đây là sự kiện quan trọng không chỉ đối với ngành Cơ yếu, đối với Quân đội nhân dân Việt Nam, mà còn đối với cả nước về sự tự chủ công nghệ nền, công nghệ lõi và bảo vệ chủ quyền số quốc gia. Chip bán dẫn đã trở thành tài nguyên chiến lược, là trái tim của thiết bị số, còn mật mã là lá chắn của thông tin, là chìa khóa cốt lõi để bảo vệ dữ liệu.

Không làm chủ được chip thì khó làm chủ trọn vẹn mật mã, và không làm chủ được mật mã thì khó bảo vệ chủ quyền số, bảo vệ Tổ quốc một cách vững chắc. Làm chủ nền tảng bán dẫn bảo mật không chỉ là nhiệm vụ khoa học công nghệ, mà là nhiệm vụ chính trị, là nội dung thiết thực bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa bằng biện pháp hòa bình”.

Đại tướng Phan Văn Giang phát biểu chỉ đạo tại sự kiện.

Về mặt kỹ thuật, VGC v1.0 được phát triển dựa trên kiến trúc tập lệnh mở RISC-V kết hợp công nghệ sản xuất trên tiến trình 28 nm. Đội ngũ kỹ sư trong nước chủ động làm chủ toàn bộ các khâu từ nghiên cứu thuật toán mật mã, thiết kế kiến trúc vi mạch, kiểm chứng, điều chỉnh thiết kế cho đến đưa sản phẩm ra chế tạo và kiểm thử.

Thay vì dựa vào các giải pháp bảo vệ bằng phần mềm truyền thống vốn tiềm ẩn lỗ hổng, việc nhúng trực tiếp khối IP phần cứng mật mã vào nhân vi xử lý tạo ra một lớp bảo vệ vững chắc ngay từ cấp độ vật lý. Nhờ đó, vi mạch đạt tốc độ mã hóa và giải mã nhanh gấp khoảng 10 lần so với giải pháp thuần phần mềm trong cùng tác vụ, đồng thời loại bỏ nguy cơ can thiệp mã độc và cài cắm phần cứng độc hại từ bên ngoài.

Trung tướng Vũ Ngọc Thiềm, Trưởng ban Ban Cơ yếu Chính phủ, phát biểu về tầm quan trọng của việc làm chủ mật mã phần cứng.

Từ góc độ cơ quan tham mưu quản lý Nhà nước về mật mã và cơ yếu, Trung tướng Vũ Ngọc Thiềm, Trưởng ban Ban Cơ yếu Chính phủ, nêu rõ định hướng phát triển của nền tảng bán dẫn bảo mật:

“Chủ quyền số quốc gia gắn liền với việc làm chủ và bảo đảm an toàn dữ liệu số, không gian mạng và năng lực tự chủ những công nghệ thiết yếu. Đối với ngành Cơ yếu Việt Nam, nhiệm vụ chính trị hàng đầu là bảo đảm thông tin phục vụ sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước, chỉ đạo, chỉ huy của lực lượng vũ trang được bí mật, an toàn, chính xác và kịp thời. Chúng ta không thể chỉ làm chủ các giải pháp mật mã trên nền tảng phần mềm, mà phải từng bước làm chủ cả những thành phần bảo mật cốt lõi trên nền tảng phần cứng”.

Trung tướng Vũ Ngọc Thiềm nhấn mạnh: “Việc tích hợp thành công thuật toán mật mã quốc gia MKV vào lõi phần cứng của chip VGC v1.0 là một bước ngoặt mang tính chiến lược, tạo cơ sở để tiếp tục nghiên cứu các thế hệ chip bảo mật tiếp theo, phục vụ quốc phòng, an ninh và chuyển đổi số quốc gia”.

Mẫu USB bảo mật sử dụng nền tảng vi mạch Make in Vietnam trưng bày tại sự kiện.

Sự thành công của dự án mở ra tiền đề hình thành hệ sinh thái sản phẩm bảo mật phần cứng Make in Vietnam, sẵn sàng tích hợp vào đa dạng thiết bị từ thẻ thông minh, thiết bị lưu trữ, trạm phát sóng 5G đến trung tâm dữ liệu nhằm bảo vệ các hệ sinh thái thông tin trọng yếu của Đảng, Nhà nước và Quốc phòng.

Đại diện cho đơn vị nghiên cứu và phát triển công nghệ, Trung tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) - nhấn mạnh quyết tâm đưa kết quả nghiên cứu vào ứng dụng thực tiễn.

Trung tướng Tào Đức Thắng chia sẻ về lộ trình thương mại hóa và phát triển chip đa lõi.

“Làm chủ công nghệ bán dẫn bảo mật không chỉ là nghiên cứu khoa học mà là yêu cầu chiến lược để bảo vệ chủ quyền số quốc gia. Nghiên cứu thành công đã khó, đưa vào ứng dụng thực tiễn còn khó hơn. Viettel cam kết hoàn thiện chip VGC v1.0, tiến tới sản xuất hàng loạt và nghiên cứu các dòng vi mạch đa lõi mới”, Trung tướng Tào Đức Thắng chia sẻ.

Đại tướng Phan Văn Giang cùng các đại biểu tham quan khu trưng bày.

Việc hoàn thiện hệ thống thiết kế và chế tạo thành công vi mạch VGC v1.0 chứng minh năng lực tổ chức nghiên cứu và làm chủ quy trình phát triển vi mạch phức tạp của các đơn vị trong nước. Đây là bước khởi đầu quan trọng để Việt Nam từng bước xây dựng nền tảng công nghiệp bán dẫn tự cường, bảo vệ an toàn dữ liệu từ cấp độ linh kiện và chủ động tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ cao.