Việt Nam - Lào: Từ mục tiêu thương mại 10 tỷ USD đến yêu cầu tháo gỡ điểm nghẽn hợp tác

Đó là thông tin đáng chú ý tại Hội nghị xúc tiến đầu tư Việt Nam - Lào diễn ra chiều 8/10, tại Thủ đô Vientiane, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Lào của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng.

Thủ tướng Lê Minh Hưng và Thủ tướng Chính phủ Lào Saleumxay Kommasith tham quan triển lãm ảnh về quan hệ Việt Nam – Lào. Ảnh: chinhphu.vn

Năm 2025, kim ngạch thương mại hai chiều Việt Nam - Lào đạt gần 3 tỷ USD, tăng 32,7%, cao nhất từ trước đến nay. Lào tiếp tục là địa bàn đầu tư ra nước ngoài lớn nhất của Việt Nam, với hơn 300 dự án và tổng vốn đăng ký trên 7 tỷ USD. Riêng 9 tháng năm 2026 có 24 dự án mới với 670 triệu USD, tăng 1,7 lần so với cùng kỳ năm 2025. Các dự án của doanh nghiệp Việt Nam đã tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho hàng chục vạn lao động Lào, đóng góp trung bình 300 triệu USD/năm cho ngân sách Lào.

Thời gian qua hai bên đang thúc đẩy các dự án kết nối hạ tầng chiến lược như đường cao tốc Hà Nội - Vientiane, đường sắt Vientiane - Vũng Áng, cảng Vũng Áng, kho xăng dầu và đường ống dẫn xăng dầu kết nối hai nước (Cửa Lò - Thanh Thủy/Nậm On) và hợp tác điện năng. Phía Việt Nam đang đẩy nhanh, rút ngắn thời gian, sớm hoàn thành tuyến cao tốc Vinh - Thanh Thủy trước kế hoạch đề ra. 

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu tại Hội nghị. Ảnh: chinhphu.vn

Dự và phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, Thủ tướng Lê Minh Hưng và Thủ tướng Chính phủ Lào Saleumxay Kommasith đã ghi nhận, đánh giá cao những thành tựu đã đạt được. Song hai Thủ tướng thẳng thắn nhìn nhận hợp tác kinh tế giữa hai nước vẫn còn hạn chế. Một số dự án còn chậm tiến độ. Các doanh nghiệp phản ánh thủ tục đầu tư, đất đai, thanh toán và kết nối hạ tầng còn vướng mắc. Thương mại 8 tháng năm 2026 mới đạt khoảng 1,65 tỷ USD.

Hai Thủ tướng đã nhất trí mục tiêu đưa kim ngạch thương mại song phương đạt 10 tỷ USD vào năm 2030; đồng thời bàn giải pháp để hợp tác đầu tư giai đoạn 2026 - 2030 đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả.

Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định lãnh đạo cấp cao hai nước luôn xác định hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư phải trở thành trụ cột vững chắc, tương xứng với tầm vóc của quan hệ "hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược" Việt Nam - Lào.

Theo Thủ tướng, trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực dự báo tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường, Chính phủ và doanh nghiệp hai nước cần tiếp tục đổi mới tư duy, quyết tâm cao hơn, hành động quyết liệt hơn, tạo đột phá trong hợp tác đầu tư, thương mại.

Thủ tướng đề nghị tập trung vào một số vấn đề trọng tâm. Trước hết là tiếp tục thúc đẩy cụ thể hóa "gắn kết chiến lược" trong lĩnh vực kinh tế với trọng tâm là kết nối thể chế, chính sách; hạ tầng giao thông, logistics, năng lượng và khoa học công nghệ, chuyển đổi số.

Hai bên cần đẩy nhanh tiến độ đầu tư đường cao tốc Hà Nội - Vientiane; phát huy vận hành, khai thác hiệu quả cảng Vũng Áng, sớm có phương án phù hợp để triển khai tuyến đường sắt Vientiane - Vũng Áng; tăng cường hợp tác mua bán điện và kết nối lưới điện… Đây là nền tảng để đạt mục tiêu 10 tỷ USD kim ngạch thương mại vào năm 2030.

Thứ hai, cùng nhau cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh vì đây là điều kiện tiên quyết để thu hút các nguồn lực đầu tư phát triển.

Thứ ba, phát huy hiệu quả hơn nữa các cơ chế hợp tác, đặc biệt là vai trò của Ủy ban liên Chính phủ Việt Nam – Lào; kịp thời tham mưu, xử lý hoặc phối hợp xử lý các khó khăn, vướng mắc phát sinh.

Thứ tư, nhà đầu tư hai nước phải tập trung nguồn lực đẩy nhanh, triển khai dự án đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng, nhất là các dự án lớn, mang tính chiến lược.

Thứ năm, tiếp tục mở rộng đầu tư vào các lĩnh vực mới. Thủ tướng đề nghị các tập đoàn, doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp tư nhân lớn của Việt Nam tăng cường đầu tư sang Lào trong các lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao, chế biến sâu khoáng sản, năng lượng tái tạo, logistics, tài chính – ngân hàng, chuyển đổi số và du lịch. Việt Nam cũng luôn chào đón doanh nghiệp Lào đầu tư, kinh doanh tại Việt Nam.

Hai Thủ tướng chứng kiến lễ trao giấy chứng nhận đầu tư và thỏa thuận hợp tác các dự án giữa các cơ quan và doanh nghiệp hai nước. Ảnh: chinhphu.vn

Tại hội nghị, hai Thủ tướng đã chứng kiến lễ trao 17 giấy chứng nhận đầu tư và thỏa thuận hợp tác các dự án giữa các cơ quan và doanh nghiệp hai nước như dự án điện gió Savan 2 với quy mô 495 MW, tổng vốn khoảng 768 triệu USD, dự kiến vận hành thương mại chậm nhất vào cuối năm 2028; giấy chứng nhận đầu tư dự án trồng cà phê và xây dựng nhà máy chế biến tại Lào với tổng vốn 29,2 triệu USD; điều chỉnh vốn cho ngân hàng MB Lào với tổng vốn đầu tư 23,3 triệu USD; thỏa thuận thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực du lịch và hàng không giữa Tổng Công ty Hàng không Việt Nam và Hiệp hội du lịch lữ hành Lào…