Việt Nam - Nhật Bản thúc đẩy hợp tác thực chất từ địa phương đến doanh nghiệp

Ngày 6/9, tại TP Huế, Bộ Ngoại giao phối hợp với Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam, Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản và UBND TP Huế tổ chức Diễn đàn Hợp tác địa phương Việt Nam - Nhật Bản năm 2026.

Đồng chí Lê Minh Hưng - Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ dự và phát biểu chỉ đạo. Diễn đàn có chủ đề “Kiến tạo tương lai số, xanh và bền vững: Từ cam kết chiến lược đến hành động thực chất”.

Tham dự có đồng chí Lê Hoài Trung - Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao; Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki; Thống đốc tỉnh Nara Yamashita Makoto cùng đại diện các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp hai nước.

 Diễn đàn Hợp tác địa phương Việt Nam - Nhật Bản năm 2026 vừa được tổ chức tại TP Huế.

Phát biểu khai mạc, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao - Lê Hoài Trung nhấn mạnh, quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nhật Bản đang phát triển mạnh mẽ, thực chất, với nền tảng tin cậy chính trị vững chắc, hợp tác kinh tế năng động và giao lưu nhân dân ngày càng gắn bó.

Theo Bộ trưởng, Nhật Bản là đối tác kinh tế hàng đầu của Việt Nam, đứng thứ nhất về hợp tác ODA và lao động, thứ ba về đầu tư, thứ tư về thương mại và du lịch.

Năm 2025, kim ngạch thương mại hai chiều lần đầu vượt 50 tỉ USD. Đầu tư của Nhật Bản vào Việt Nam tăng gần 4 tỉ USD với gần 300 dự án mới, tiếp tục khẳng định tiềm năng hợp tác giữa hai nền kinh tế.

Hai nước đặt mục tiêu đưa đầu tư của Nhật Bản vào Việt Nam đạt 5 tỉ USD/năm và kim ngạch thương mại song phương đạt 60 tỉ USD vào năm 2030, tạo thêm động lực cho hợp tác trong giai đoạn mới.

Ở cấp địa phương, gần 120 thỏa thuận đã được ký kết và triển khai, trải rộng từ thương mại, đầu tư, đào tạo nguồn nhân lực đến văn hóa, du lịch và giao lưu nhân dân.

Các doanh nghiệp Nhật Bản hiện diện tại nhiều địa phương Việt Nam, đóng góp vào phát triển kinh tế - xã hội, chuyển giao công nghệ, tạo việc làm và nâng cao năng lực. Những kết quả này góp phần củng cố nền tảng xã hội cho quan hệ song phương.

Diễn đàn cũng góp phần cụ thể hóa nội dung làm việc giữa Thủ tướng Lê Minh Hưng và Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae vào tháng 5, nhất là thúc đẩy gắn kết nguồn nhân lực, giao lưu nhân dân thông qua hợp tác địa phương, lao động, y tế, văn hóa và du lịch.

Đối với Huế, Bộ trưởng Lê Hoài Trung đánh giá đây là địa phương điển hình trong hợp tác với Nhật Bản. Thành phố nhận được sự hỗ trợ sớm, có ý nghĩa trong phục dựng di sản và các dự án ODA phục vụ dân sinh.

Nhật Bản là thị trường khách du lịch quốc tế truyền thống, trọng điểm của Huế. Những năm gần đây, nhiều tập đoàn lớn của Nhật Bản lựa chọn địa phương để đầu tư vào công nghiệp xanh, logistics và dịch vụ.

 Thủ tướng Lê Minh Hưng chào mừng các đại biểu tham dự diễn đàn.

Phát biểu chào mừng, đồng chí Nguyễn Đình Trung - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Huế nhấn mạnh vai trò của hợp tác địa phương trong chuyển những định hướng giữa hai nước thành chương trình, dự án cụ thể.

Quan hệ của Huế với Phủ Kyoto, tỉnh Nara, tỉnh Gifu, TP Shizuoka, Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) và nhiều đối tác đã góp phần làm sâu sắc thêm hợp tác, giao lưu giữa hai bên.

Sự hiện diện, hoạt động của AEON MALL Việt Nam, Mitani Sangyo, Brycen, Huế Foods là những minh chứng cụ thể cho tiềm năng hợp tác kinh tế giữa Huế với cộng đồng doanh nghiệp Nhật Bản.

Huế sở hữu, đồng sở hữu 8 di sản được UNESCO vinh danh; đồng thời là trung tâm y tế chuyên sâu, giáo dục - đào tạo, khoa học - công nghệ của khu vực miền Trung. Đây là những lợi thế để mở rộng hợp tác.

Thành phố mong muốn tăng cường hợp tác về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, đô thị thông minh; bảo tồn di sản gắn với du lịch; giáo dục, đào tạo; đầu tư, thương mại và phát triển các khu kinh tế, khu công nghiệp.

Bí thư Thành ủy Huế kỳ vọng diễn đàn giúp kết nối nhu cầu với năng lực, ý tưởng với nguồn lực, từng bước chuyển sáng kiến thành chương trình hợp tác và dự án có khả năng triển khai hiệu quả.

Theo chương trình, phiên thảo luận toàn thể được bố trí 2 chuyên đề. Chuyên đề thứ nhất về hệ sinh thái đổi mới sáng tạo địa phương Việt Nam - Nhật Bản, thúc đẩy chuyển đổi số và kiến tạo đô thị thông minh, bền vững.

Nội dung tập trung vào xây dựng trung tâm đổi mới sáng tạo, vườn ươm khởi nghiệp; chuyển giao, thương mại hóa công nghệ; ứng dụng dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ xanh và chia sẻ giải pháp phát triển đô thị bền vững.

Chuyên đề thứ hai về bảo tồn di sản và phát triển công nghiệp văn hóa, gồm quảng bá di sản, lễ hội, ẩm thực; chia sẻ mô hình bảo tồn gắn với du lịch; ứng dụng công nghệ thực tế ảo, thực tế tăng cường và trình chiếu 3D.

Phát biểu chỉ đạo tại diễn đàn, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh yêu cầu đưa quan hệ hai nước đi vào chiều sâu, thực chất, hiệu quả; đề nghị các địa phương, doanh nghiệp chuyển từ “hợp tác thông thường” sang “đồng kiến tạo phát triển”.

Trong sáng 6/9, tại cuộc làm việc riêng với đại diện doanh nghiệp Nhật Bản ở Việt Nam, Thủ tướng nghe trao đổi về tình hình đầu tư, sản xuất, kinh doanh và các kiến nghị tháo gỡ khó khăn.

  Thủ tướng Chính phủ - Lê Minh Hưng chủ trì buổi làm việc với các doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam.

Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam Tsuchibashi Akito đánh giá cao sự ổn định, tiềm năng phát triển của Việt Nam; khẳng định doanh nghiệp Nhật Bản tiếp tục đầu tư dài hạn, đồng hành với mục tiêu hiện đại hóa công nghiệp thông qua “đồng sáng tạo”.

Phía Nhật Bản nêu 9 nhóm vấn đề, trong đó có giao thông, giáo dục, năng lượng, thuế, khoa học và công nghệ, bán lẻ. Đại diện các cơ quan Việt Nam đã phản hồi các kiến nghị với tinh thần cầu thị, trách nhiệm.

Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương khẩn trương rà soát tiến độ, chủ động xử lý dứt điểm những vấn đề thuộc thẩm quyền theo lộ trình cụ thể, với tinh thần đồng hành, phục vụ và trách nhiệm cao nhất.

Thủ tướng đánh giá Nhật Bản có thế mạnh về công nghệ, vốn, kinh nghiệm quản trị, nguồn nhân lực chất lượng cao và văn hóa kinh doanh coi trọng uy tín, phù hợp với định hướng phát triển của Việt Nam.

Các lĩnh vực ưu tiên hợp tác gồm nông nghiệp công nghệ cao, hạ tầng chiến lược, đường sắt đô thị, đường sắt tốc độ cao, chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng, chuyển đổi số, công nghiệp bán dẫn và đào tạo nhân lực.

Thủ tướng đề nghị doanh nghiệp Nhật Bản tăng cường liên kết, hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực quản trị, công nghệ, tiêu chuẩn sản xuất, tạo điều kiện tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.

Quan hệ đầu tư cần chuyển từ “nhà đầu tư và địa điểm đầu tư” sang “đối tác cùng phát triển và kiến tạo”; cùng nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, sản xuất và tham gia hiệu quả vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Chính phủ Việt Nam cam kết tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng, nguồn nhân lực và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhà đầu tư.

“Chúng tôi cam kết sẽ đi đến cùng trong giải quyết các kiến nghị xác đáng; đồng thời có cơ chế trao đổi để giúp các bên hiểu rõ, thực hiện đồng bộ, thống nhất các quy định”, Thủ tướng nhấn mạnh tại cuộc làm việc.

Chiều cùng ngày, hội nghị Kết nối Huế - Nhật Bản năm 2026 được tổ chức dưới sự đồng chủ trì của đồng chí Lê Trí Thanh - Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP Huế và đồng chí Phạm Quang Hiệu - Đại sứ Việt Nam tại Nhật Bản.

 Đồng chí Lê Trí Thanh - Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP Huế phát biểu tại hội nghị Kết nối Huế - Nhật Bản năm 2026.

Đồng chí Lê Anh Tuấn - Thứ trưởng Bộ Ngoại giao tham dự. Hội nghị tập trung giới thiệu định hướng phát triển, nhu cầu hợp tác của Huế, kết nối với các cơ quan, địa phương, tổ chức và doanh nghiệp Nhật Bản.

Ba nhóm lĩnh vực trọng tâm gồm khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; giáo dục và đào tạo; y tế và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực y tế.

Sự tham gia của Tổ chức Xúc tiến thương mại Nhật Bản (JETRO), các trường đại học, cơ sở y tế, tổ chức và doanh nghiệp giúp các bên trao đổi trực tiếp, tìm hiểu nhu cầu, năng lực và khả năng hợp tác.

Huế mong muốn hình thành các chương trình, dự án về đào tạo nhân lực theo nhu cầu doanh nghiệp, chuyển giao công nghệ, giáo dục và y tế; đồng thời cam kết xây dựng môi trường hợp tác thuận lợi, minh bạch, đồng hành cùng các đối tác Nhật Bản.