Việt Nam - Panama: Từ những nhịp cầu tự nhiên đến dòng chảy hợp tác

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân chủ trì lễ đón chính thức Tổng thống Panama José Raúl Mulino và Phu nhân. (Ảnh: Nguyễn Hồng)

Chuyến thăm chính thức Việt Nam của Tổng thống Panama José Raúl Mulino và Phu nhân (5-8/10) có ý nghĩa rất quan trọng đối với quan hệ Việt Nam - Panama. Đây là chuyến thăm cấp cao đầu tiên giữa hai nước sau gần 15 năm, kể từ chuyến thăm Việt Nam năm 2012 của Tổng thống Panama Ricardo Martinelli, và diễn ra chỉ một năm sau khi hai nước kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (1975-2025).

Đặc biệt, chuyến thăm lần này đã được hai bên chuẩn bị rất tích cực và kỹ lưỡng. Trước thềm chuyến thăm, hai bên đã tổ chức thành công cuộc gặp giữa Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam và Panama bên lề Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 59 và các Hội nghị liên quan tại Philippines vào ngày 24/7; tiếp đó là Tham khảo chính trị lần thứ II tại Việt Nam vào cuối tháng 7 vừa qua.

Trong khuôn khổ chuyến thăm, Tổng thống José Raúl Mulino đã hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; hội kiến với Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn; dự Diễn đàn doanh nghiệp Panama – Việt Nam; thăm Văn miếu Quốc tử giám, chùa Trấn Quốc…

Dư địa lớn, cơ hội mở

Mặc dù cách xa nhau nửa vòng trái đất, song Việt Nam và Panama đã xây dựng được mối quan hệ vững chắc và bền chặt hơn nửa thế kỷ qua. Chính phủ và nhân dân hai nước từ lâu có tình cảm đoàn kết, ủng hộ lẫn nhau trong sự nghiệp bảo vệ độc lập dân tộc và chủ quyền quốc gia.

Việt Nam là nước đầu tiên trên thế giới ký Nghị định thư về trung lập hóa vĩnh viễn kênh đào Panama (năm 1979). Trên con đường phát triển phía trước, là những điểm kết nối quan trọng trong bản đồ kết nối toàn cầu, hai nước lại cùng nhau bắc những nhịp cầu tự nhiên, khơi thông dòng chảy hợp tác, mang lại lợi ích cho không chỉ hợp tác song phương mà cả hai khu vực Đông Nam Á và Mỹ Latinh – Caribe.

Từ nền tảng quan hệ đến định hướng hợp tác tương lai đã trở thành chủ điểm trong các trao đổi cấp cao giữa Lãnh đạo hai nước. Lãnh đạo cấp cao hai nước nhiều lần nhấn mạnh tới dư địa hợp tác và bổ trợ lẫn nhau còn rất lớn, đặc biệt là về kinh tế - thương mại và đầu tư. Từ nhận thức chung đó, hai bên trao đổi sôi nổi và sâu rộng về các phương hướng chiến lược nhằm đưa quan hệ hai nước đi vào chiều sâu, thiết thực hơn nữa.

Chiếc “la bàn chiến lược” cho hợp tác song phương đã được Lãnh đạo cấp cao hai nước định hướng cụ thể ra sao? Những trọng tâm được nhấn mạnh bao gồm: Tăng cường trao đổi đoàn cấp cao và các cấp trên các kênh Đảng, Nhà nước, Nghị viện và giao lưu Nhân dân; tăng cường hiện diện ngoại giao và lãnh sự tại mỗi nước; thực hiện thường xuyên và hiệu quả các cơ chế đối thoại và hợp tác song phương, bao gồm Tham khảo chính trị và Ủy ban hỗn hợp về kinh tế, thương mại và đầu tư. Hai bên cũng bày tỏ sẵn sàng ủng hộ lẫn nhau tăng cường quan hệ với các tổ chức mà mỗi bên là thành viên, đặc biệt là ASEAN và Cộng đồng các quốc gia Mỹ Latinh và Caribe (CELAC).

Hai bên thống nhất mở rộng hợp tác trên các lĩnh vực nông nghiệp, viễn thông, cơ sở hạ tầng, vận tải, hậu cần cảng biển, ngân hàng, du lịch, văn hóa, giáo dục và giao lưu Nhân dân. Hai bên nhất trí tăng cường trao đổi kinh nghiệm và hợp tác phát triển nông nghiệp bền vững, bao gồm mở cửa thị trường cho nông sản của hai nước tiếp cận thị trường của nhau.

Về hợp tác đa phương, hai bên nhất trí tiếp tục phối hợp và ủng hộ lẫn nhau tại các tổ chức quốc tế và diễn đàn đa phương; trao đổi về các vấn đề khu vực và quốc tế cùng quan tâm; đề cao các nguyên tắc của luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc; ủng hộ duy trì tự do, an toàn hàng hải, hàng không và giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, trên cơ sở tôn trọng luật pháp quốc tế, nhất là Hiến chương Liên hợp quốc và Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống José Raúl Mulino chứng kiến lễ trao văn kiện hợp tác song phương. (Ảnh: Nguyễn Hồng)

Kết nối – Từ khóa quan trọng xuyên suốt

Panama có nền kinh tế năng động, sở hữu Kênh đào Panama, là trung tâm kết nối hàng hải, hàng không, hậu cần và tài chính tầm cỡ khu vực; trong khi Việt Nam có năng lực sản xuất, chế biến và xuất khẩu ngày càng nổi trội, nền kinh tế có độ mở cao và có khả năng kết nối với khu vực ASEAN cũng như châu Á - Thái Bình Dương.

Không thể phủ nhận, Panama có thể cùng Việt Nam đóng vai trò là những “nhịp cầu tự nhiên”, là cửa ngõ thương mại và hậu cần kết nối hai khu vực Đông Nam Á và Mỹ Latinh – Caribe. Do đó, “kết nối” là một từ khóa quan trọng xuyên suốt chuyến thăm Việt Nam lần này của Tổng thống José Raúl Mulino.

Cụ thể, trong các trao đổi cấp cao hay tại Diễn đàn doanh nghiệp Panama – Việt Nam, hai bên nhấn mạnh việc đẩy mạnh kết nối, hợp tác về kinh tế - thương mại thông qua việc phát huy các thế mạnh mang tính bổ trợ, đồng thời tận dụng tốt vị trí địa lý của nhau, là một trong các trụ cột giúp quan hệ Việt Nam - Panama chuyển mạnh sang hợp tác thực chất và cùng có lợi. Để những nhịp cầu kết nối hiệu quả, hai nước còn hướng đặt trọng tâm vào địa phương hai nước, trong đó có cặp kết nối Thành phố Hồ Chí Minh và Thành phố Panama để trao đổi kinh nghiệm và hỗ trợ lẫn nhau, xây dựng trung tâm tài chính gắn với cảng biển, hậu cần và kho ngoại quan.

Panama có một lợi thế mà ít quốc gia trên thế giới có được: Kênh đào Panama kết nối với hơn 180 tuyến hàng hải, khoảng 170 quốc gia và 1.900 cảng biển trên thế giới; Khu thương mại tự do Colón là một trong những khu thương mại tự do quan trọng hàng đầu khu vực Mỹ Latinh, với mạng lưới doanh nghiệp và hoạt động logistics, kho bãi và phân phối rộng khắp. Theo số liệu của Cục Hải quan Việt Nam, kim ngạch thương mại hai chiều năm 2025 đạt 478,1 triệu USD, tăng 19,2% so với năm 2024, trong đó Việt Nam xuất khẩu sang Panama 462,6 triệu USD và nhập khẩu 15,5 triệu USD.

Ngay trong khuôn khổ chuyến thăm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống José Raúl Mulino đã chứng kiến lễ trao nhiều văn kiện hợp tác song phương. Chia sẻ với TG&VN về những kết quả này, Đại sứ Việt Nam tại Mexico kiêm nhiệm Panama Nguyễn Văn Hải nhấn mạnh những cam kết và định hướng của lãnh đạo hai nước cần nhanh chóng được chuyển hóa thành hành động và kết quả thực chất. Các cơ quan chức năng của hai bên cần sớm triển khai, cụ thể hóa những thỏa thuận, sáng kiến đã được Lãnh đạo cấp cao hai nước thống nhất. Đây chính là những nền tảng khởi đầu cho một giai đoạn hợp tác mới sâu rộng, thực chất và hiệu quả hơn giữa Việt Nam và Panama.

Tổng thống Panama và Phu nhân thăm Văn Miếu – Quốc tử Giám. (Ảnh: Nguyễn Hồng)

Tổng thống José Raúl Mulino Quintero và Phu nhân dạo bước tại Văn Miếu – Quốc tử Giám, trong tiết trời mùa Thu của Hà Nội, nghe giới thiệu về lịch sử, kiến trúc của ngôi trường đại học đầu tiên của Việt Nam; Phu nhân Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, bà Ngô Phương Ly, cùng Phu nhân Tổng thống Panama, bà Maricel Cohen de Mulino tham gia chương trình trải nghiệm văn hóa các dân tộc thiểu số Việt Nam tại Hồ Văn… cũng tạo nên một nét rất riêng trong chuyến thăm Việt Nam của người bạn Panama, gợi nhắc tới tiềm năng giao lưu văn hóa.

Cả hai nước đều sở hữu truyền thống văn hóa phong phú, nền ẩm thực đặc sắc, nhiều danh lam thắng cảnh thiên nhiên và bản sắc dân tộc mạnh mẽ, qua đó mở ra nhiều cơ hội kết nối, giao lưu, giúp người dân hai nước hiểu nhau hơn và tạo dựng tình hữu nghị gắn bó vượt qua khoảng cách về không gian địa lý.

Tin rằng, từ chuyến thăm Việt Nam thành công của Tổng thống Panama José Raúl Mulino, những nhịp cầu hợp tác được xây nên bằng tình hữu nghị, sự tin cậy chính trị, quyết tâm của Lãnh đạo cấp cao hai nước sẽ xóa nhòa khoảng cách địa lý dặm trùng xa; từ đó dòng chảy hợp tác được khơi thông, hai khu vực địa lý được nối gần và tình hữu nghị hơn nửa thế kỷ tiếp tục được viết tiếp bằng những giá trị chung và những thành quả thiết thực.

Trong khuôn khổ chuyến thăm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Panama José Raúl Mulino đã chứng kiến Lễ trao các văn kiện hợp tác song phương được ký kết dịp này, bao gồm: Hiệp định Hợp tác về vận tải biển; Thỏa thuận Hợp tác phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia; Biên bản ghi nhớ Hợp tác nông nghiệp; Biên bản ghi nhớ về Hợp tác giữa các cơ quan hải quan; Biên bản ghi nhớ về hợp tác du lịch; Biên bản ghi nhớ giữa Cục Hàng không Việt Nam và Cục Hàng không Panama; Biên bản ghi nhớ Hợp tác giữa hai Học viện ngoại giao; Biên bản ghi nhớ Hợp tác giữa Đại học Hàng hải Việt Nam và Đại học hàng hải quốc tế Panama; Biên bản ghi nhớ Hợp tác giữa Viện Khoa học nông nghiệp Việt Nam (VAAS) và Viện Đổi mới sáng tạo nông nghiệp Panama (IDIAP). Hai nhà Lãnh đạo sau đó đã có cuộc gặp gỡ chung với báo chí hai nước và quốc tế.