Từ M26 đến M48: Vì sao họ Patton trở thành dòng xe tăng quan trọng của Mỹ?
M26 Pershing đặt nền móng cho một thế hệ xe tăng Mỹ mới. Từ M46, M47 đến M48, thiết kế này liên tục được cải tiến để đáp ứng những yêu cầu thay đổi của Chiến tranh Lạnh.
Xe tăng M26 Pershing ra đời vào cuối Thế chiến II khi Mỹ nhận thấy M4 Sherman không còn đủ sức đối phó những xe tăng Đức mạnh hơn.
Xe tăng M26 Pershing được trang bị pháo 90 mm và giáp bảo vệ tốt hơn. Tuy nhiên, chương trình phát triển bị trì hoãn trong thời chiến. M26 chỉ xuất hiện trên chiến trường châu Âu vào những tháng cuối cùng của cuộc chiến.
Sau chiến tranh, Mỹ không loại bỏ M26. Khoảng 800 chiếc được nâng cấp thành M46. Thay đổi quan trọng nằm ở động cơ, hệ thống làm mát, truyền động và một số thành phần cơ khí.
Xe tăng M46 về cơ bản vẫn là M26 được cải tiến, nhưng khả năng cơ động và độ tin cậy tốt hơn. Năm 1950, M46 trở thành chiếc xe tăng đầu tiên mang tên Patton, lấy tên tướng George S. Patton.
Chiến tranh Triều Tiên tiếp tục thúc đẩy quá trình này. Xe tăng M46 nhanh chóng cho thấy giá trị, nhưng Mỹ vẫn cần một xe tăng mới.
Thay vì chờ T42 hoàn thiện, Lục quân Mỹ kết hợp tháp pháo mới với thân M46 để tạo ra M47. Xe có pháo 90 mm, hệ thống điều khiển hỏa lực mới và thiết bị đo xa quang học. M47 được đưa vào sản xuất rất nhanh từ năm 1951.
Xe tăng M48 đánh dấu bước thay đổi lớn hơn. Đây là xe tăng hoàn toàn mới đầu tiên của Mỹ sau Thế chiến II.
Thân xe được đúc nguyên khối, tháp pháo hình vòm được thiết kế lại và kíp xe giảm còn 4 người.
Xe tăng M48 vẫn sử dụng pháo 90 mm, nhưng khả năng bảo vệ, điều khiển hỏa lực và cơ động được cải thiện. Từ năm 1952 đến 1959, Mỹ sản xuất 11.703 chiếc xe tăng M48.
Điểm quan trọng của họ Patton nằm ở khả năng tiến hóa. Xe tăng M26 cung cấp nền tảng. Xe tăng M46 giải quyết những vấn đề về động lực và độ tin cậy.
Xe tăng M47 bổ sung tháp pháo và hệ thống điều khiển hỏa lực mới, còn M48 chuyển sang một thiết kế thân xe hoàn toàn mới. Mỗi thế hệ không phải một bước nhảy tách biệt mà là kết quả của quá trình tích lũy kinh nghiệm từ thế hệ trước.
Chính chuỗi phát triển này giúp Mỹ duy trì một lực lượng xe tăng mạnh trong giai đoạn đầu Chiến tranh Lạnh.
Xe tăng M48 sau đó tiếp tục được nâng cấp, trong khi thiết kế tiếp theo là xe tăng M60 đưa dòng Patton tiến tới pháo 105 mm và động cơ diesel.
U.S. Army xem xe tăng M60 là phiên bản được thiết kế lại và nâng cấp từ M48, đồng thời là xe tăng chủ lực của Mỹ trong giai đoạn cao điểm Chiến tranh Lạnh.
Vì vậy, giá trị lớn nhất của họ Xe tăng Patton không nằm ở một mẫu xe riêng lẻ. Đó là cả một quá trình phát triển liên tục, giúp Mỹ chuyển từ M26 Pershing cuối Thế chiến II sang những xe tăng chủ lực hiện đại hơn trong Chiến tranh Lạnh.
