Việt Nam thúc đẩy hợp tác khu vực xây dựng chuỗi giá trị nông sản truy xuất nguồn gốc, không gây mất rừng

Các đại biểu tham gia thảo luận tại buổi đối thoại.

Sáng 23/6, tại Hà Nội, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phối hợp Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) cùng các đối tác quốc tế khai mạc Đối thoại đa bên về tăng cường hợp tác và chia sẻ kinh nghiệm khu vực châu Á-Thái Bình Dương trong xây dựng chuỗi giá trị nông sản có thể truy xuất nguồn gốc và không gây mất rừng.

Đối thoại diễn ra từ ngày 23/6 đến 26/6, quy tụ đại diện các cơ quan quản lý, tổ chức quốc tế, doanh nghiệp và cộng đồng sản xuất trong khu vực nhằm trao đổi kinh nghiệm, thúc đẩy hợp tác và xây dựng các giải pháp phát triển chuỗi giá trị nông sản bền vững.

Chuỗi giá trị không gây mất rừng là yêu cầu tất yếu của thị trường

Phát biểu khai mạc, Phó Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Nguyễn Văn Diện cho biết, châu Á-Thái Bình Dương là một trong những trung tâm sản xuất nông nghiệp lớn nhất thế giới, đóng vai trò quan trọng đối với an ninh lương thực và tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, việc mở rộng diện tích sản xuất các cây công nghiệp như cao su, cà-phê, ca cao và dầu cọ tại một số quốc gia đang tạo áp lực lớn lên tài nguyên rừng, làm gia tăng tình trạng mất rừng và suy thoái rừng.

Ông Nguyễn Văn Diện Phó Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phát biểu tại hội nghị.

Theo ông Nguyễn Văn Diện, thực tế này đòi hỏi các quốc gia phải chuyển đổi mô hình phát triển theo hướng nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng thay vì mở rộng diện tích, bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường và sinh kế người dân. Trong bối cảnh đó, xây dựng các chuỗi giá trị nông sản minh bạch, có khả năng truy xuất nguồn gốc và không gây mất rừng là xu thế tất yếu, đáp ứng yêu cầu của thị trường quốc tế, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.

Đối với Việt Nam, yêu cầu này càng trở nên cấp thiết khi nước ta là một trong những quốc gia xuất khẩu lớn các mặt hàng gỗ, cà-phê và cao su, đặc biệt vào thị trường châu Âu. Quy định chống mất rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) yêu cầu sản phẩm không gây mất rừng, được sản xuất hợp pháp và có hệ thống truy xuất nguồn gốc đầy đủ dựa trên dữ liệu địa lý vùng sản xuất.

Theo lãnh đạo Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, bên cạnh những thách thức, EUDR cũng mở ra cơ hội để Việt Nam nâng cao năng lực quản lý, tăng cường tính minh bạch, cải thiện chất lượng sản phẩm và nâng cao uy tín, năng lực cạnh tranh của nông sản trên thị trường quốc tế.

Tăng cường hợp tác xây dựng chuỗi giá trị nông sản bền vững

Để đáp ứng các yêu cầu mới, thời gian qua Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm đã triển khai nhiều giải pháp như hoàn thiện cơ chế, chính sách về quản lý lâm sản và truy xuất nguồn gốc; thành lập Tổ công tác EUDR ngành lâm nghiệp; xây dựng bản đồ ranh giới rừng năm 2020, cơ sở dữ liệu vùng trồng rừng và hệ thống truy xuất nguồn gốc lâm sản; thúc đẩy quản lý rừng bền vững và cấp chứng chỉ rừng phục vụ xuất khẩu.

Toàn cảnh Đối thoại đa bên về tăng cường hợp tác và chia sẻ kinh nghiệm khu vực châu Á-Thái Bình Dương trong xây dựng chuỗi giá trị nông sản có thể truy xuất nguồn gốc và không gây mất rừng.

Cùng với đó, đơn vị đã ban hành hướng dẫn tuân thủ EUDR đối với ngành gỗ và sản phẩm gỗ; xây dựng kế hoạch hành động thích ứng với EUDR; tổ chức nhiều khóa tập huấn, hội thảo và tăng cường hợp tác với FAO, GIZ, Forest Trends, IDH cùng nhiều tổ chức quốc tế nhằm chia sẻ kinh nghiệm, huy động nguồn lực và chuẩn hóa hệ thống dữ liệu.

Theo Ban tổ chức, đối thoại lần này hướng tới nâng cao nhận thức về các giải pháp phát triển chuỗi giá trị không gây mất rừng; tăng cường học hỏi giữa các quốc gia; chia sẻ kinh nghiệm xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc cấp quốc gia và từng bước hình thành lộ trình chung của khu vực châu Á-Thái Bình Dương về phát triển các chuỗi giá trị nông sản bền vững.

Đại diện FAO cho biết, những năm gần đây, hàng loạt cam kết toàn cầu về ứng phó biến đổi khí hậu, bảo vệ rừng và sử dụng đất bền vững, như Thỏa thuận khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu, Tuyên bố Glasgow về rừng và sử dụng đất hay Quy định chống mất rừng của Liên minh châu Âu (EUDR), cho thấy quyết tâm ngày càng mạnh mẽ của cộng đồng quốc tế trong ngăn chặn tình trạng mất rừng và suy thoái rừng. Không chỉ các chính phủ, ngày càng nhiều doanh nghiệp và tổ chức tư nhân cũng tham gia cam kết loại bỏ tình trạng mất rừng khỏi chuỗi cung ứng toàn cầu.

Theo FAO, tổ chức này đang tập trung hỗ trợ các quốc gia xây dựng chuỗi giá trị nông sản không gây mất rừng, tăng cường mối liên kết giữa phát triển nông nghiệp và bảo vệ rừng, đồng thời hỗ trợ thực hiện mục tiêu chấm dứt và đảo ngược tình trạng mất rừng vào năm 2030.

FAO cũng nhấn mạnh, để phát triển chuỗi giá trị nông sản bền vững cần thúc đẩy chuyển đổi hệ thống lương thực-thực phẩm theo hướng hài hòa giữa phát triển nông nghiệp, bảo vệ môi trường và bảo đảm sinh kế cho người dân. Các giải pháp trọng tâm gồm tăng cường quản trị đất đai, mở rộng phương thức canh tác bền vững, ưu tiên thị trường đối với các sản phẩm không gây mất rừng, nâng cao khả năng tiếp cận dữ liệu và thúc đẩy các sáng kiến đổi mới nhằm xử lý tận gốc nguyên nhân gây mất rừng và suy thoái rừng.

Nhân dịp này, FAO giới thiệu khóa học trực tuyến về phát triển chuỗi giá trị nông sản và hệ thống lương thực-thực phẩm không gây mất rừng nhằm hỗ trợ các quốc gia, doanh nghiệp và các bên liên quan nâng cao năng lực, chia sẻ kinh nghiệm và áp dụng hiệu quả các giải pháp phát triển bền vững.