Việt Nam tiếp tục là cầu nối tin cậy trong ASEAN và đối tác thủy chung của Nga

Những bước tiến quan trọng

Theo thông tin từ Bộ Ngoại giao, quan hệ ASEAN - Nga khởi đầu từ tháng 7-1991, khi Nga tham dự phiên khai mạc Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 24 tại Kuala Lumpur với tư cách khách mời của Chính phủ Malaysia. Sau đó, Nga chính thức trở thành Đối tác Đối thoại đầy đủ của ASEAN tại Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 29 tại Jakarta (Indonesia) vào tháng 7-1996, mở ra khuôn khổ hợp tác chính thức giữa hai bên.

Cán bộ, nhân viên Đại sứ quán và cộng đồng người Việt Nam tại Kazan, Cộng hòa Tatarstan (Liên bang Nga) đón Thủ tướng Lê Minh Hưng

Đến năm 2005, quan hệ hai bên ghi nhận một bước phát triển quan trọng với việc ký Tuyên bố chung về Quan hệ Đối tác Tiến bộ và Toàn diện tại Hội nghị Cấp cao ASEAN - Nga lần thứ nhất, tổ chức tại Kuala Lumpur (Malaysia). Đó cũng là thời điểm hai bên xác lập định hướng hợp tác trên các lĩnh vực chính trị - an ninh, kinh tế và phát triển; thông qua Chương trình Hành động Toàn diện ASEAN - Nga giai đoạn 2005-2015 nhằm cụ thể hóa những mục tiêu hợp tác.

Dấu mốc thể hiện vai trò tích cực của Việt Nam trong thúc đẩy quan hệ ASEAN-Nga là vào tháng 11-2010, khi Hội nghị Cấp cao ASEAN - Nga lần thứ hai được tổ chức tại Hà Nội. Nga đã tham gia vào các cơ chế do ASEAN dẫn dắt, nổi bật là Hội nghị Cấp cao Đông Á (EAS) và Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng mở rộng (ADMM+).

Sau sự kiện này, quan hệ Nga và ASEAN tiếp tục phát triển với nhiều bước tiến lớn, trong đó bước ngoặt quan trọng là Hội nghị Cấp cao lần thứ ba tại Singapore vào tháng 11-2018, hai bên nhất trí nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược. Hội nghị cũng thông qua Tuyên bố về hợp tác trong lĩnh vực an ninh và sử dụng công nghệ thông tin - truyền thông; chứng kiến việc ký Bản ghi nhớ giữa ASEAN và Ủy ban Kinh tế Á - Âu về hợp tác kinh tế, qua đó mở rộng kết nối giữa ASEAN với không gian Á - Âu. Năm 2021, Hội nghị Cấp cao ASEAN - Nga lần thứ tư được tổ chức nhân dịp kỷ niệm 30 năm quan hệ.

Thúc đẩy quan hệ Việt Nam - Nga

Hội nghị Cấp cao kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN - Nga được tổ chức sau gần 5 năm kể từ Hội nghị Cấp cao ASEAN - Nga lần thứ tư. Trả lời phỏng vấn báo chí Việt Nam về chuyến công tác của Thủ tướng Lê Minh Hưng, Đại sứ Việt Nam tại Nga Đặng Minh Khôi nhận định, hội nghị lần này sẽ xác định những định hướng hợp tác chiến lược trong giai đoạn mới nhằm tiếp tục tăng cường quan hệ Đối tác chiến lược giữa ASEAN và Nga, tạo động lực mới cho quan hệ hợp tác nhiều mặt, cùng có lợi, đáp ứng lợi ích của cả hai bên. Đây cũng là dịp để các nước ASEAN và Nga trao đổi các vấn đề quốc tế và khu vực cùng quan tâm.

Chuyến công tác thể hiện Việt Nam luôn coi Nga là một trong những ưu tiên đối ngoại hàng đầu. Đây là dịp để lãnh đạo hai bên rà soát, trao đổi, thống nhất phương hướng, biện pháp thúc đẩy quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Việt Nam - Nga. Đại sứ Đặng Minh Khôi chia sẻ, bên cạnh chương trình Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga, Thủ tướng Lê Minh Hưng dự kiến có các tiếp xúc song phương với phía Nga, kể cả ở cấp cao nhất, nhằm thiết lập quan hệ làm việc trên cương vị mới, tăng cường tin cậy chính trị giữa lãnh đạo cấp cao hai nước, rà soát việc triển khai các thỏa thuận đạt được, thúc đẩy hợp tác toàn diện trên các lĩnh vực, tập trung vào hợp tác năng lượng trọng điểm.

Đánh giá rất cao tiềm năng hợp tác của Việt Nam và Nga, nhất là trong lĩnh vực năng lượng, Đại sứ Nga tại Việt Nam Bezdetko Gennady Stepanovich cho biết, trong khoảng 45 năm qua, liên doanh Vietsovpetro đã hoạt động thành công trên thềm lục địa Việt Nam, đóng góp đáng kể cho ngân sách nhà nước của hai nước. Vào tháng 3-2026, Việt Nam và Nga đã ký Hiệp định liên chính phủ về việc xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên của Việt Nam - Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1, với công suất khoảng 2.400MW tại tỉnh Khánh Hòa. Dự án này sẽ góp phần đáng kể vào việc tăng cường an ninh năng lượng của Việt Nam, góp phần duy trì tăng trưởng bền vững cho nền kinh tế. Đại sứ Bezdetko Gennady Stepanovich cũng cho biết, một số doanh nghiệp Nga đang nghiên cứu những dự án xây dựng trang trại điện gió ngoài khơi trên thềm lục địa Việt Nam.

Khẳng định Việt Nam đã đóng vai trò then chốt tạo dựng đồng thuận trong ASEAN về việc tổ chức Hội nghị cấp cao lần này, đồng thời sẽ đảm nhiệm vai trò nước điều phối quan hệ ASEAN - Nga giai đoạn 2027-2030, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đặng Hoàng Giang nhấn mạnh, chuyến công tác tham dự Hội nghị Cấp cao kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN - Nga của Thủ tướng Lê Minh Hưng sẽ tiếp tục khẳng định hình ảnh một Việt Nam chủ động, trách nhiệm, là cầu nối tin cậy trong ASEAN và là đối tác thủy chung, chân thành của Liên bang Nga.