Việt Nam vào nhóm 50 nền kinh tế dẫn đầu về năng lực cạnh tranh số và AI

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng tham dự buổi lễ.

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng dự, phát biểu chỉ đạo. Cùng dự có đại diện các bộ, ngành, địa phương, tổ chức nghiên cứu, cơ sở giáo dục đại học và cộng đồng doanh nghiệp. Giáo sư Arturo Bris, Giám đốc Trung tâm Năng lực cạnh tranh thế giới thuộc IMD cùng các chuyên gia tham gia trực tuyến, giới thiệu báo cáo, phương pháp đánh giá và kết quả xếp hạng.

Việt Nam lọt nhóm 50 nền kinh tế đứng đầu

Ông Trần Minh Tân, Phó Giám đốc Học viện Chiến lược khoa học và công nghệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) cho biết, ngay trong lần đầu chính thức tham gia WDAIR 2026, Việt Nam đạt vị trí thứ 37 trong số 70 nền kinh tế với 78,09 điểm, nằm trong nhóm 50 nền kinh tế đứng đầu.

Tại khu vực Đông Nam Á, Việt Nam đứng thứ 3 trong 6 nền kinh tế Đông Nam Á được đánh giá gồm: Singapore, Malaysia, Thái Lan, Việt Nam, Indonesia và Philippines.

Đây là kết quả tích cực, thể hiện bước tiến trong quá trình thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; đặc biệt là những nỗ lực phát triển hạ tầng số, thúc đẩy chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ và đổi mới phương thức quản trị.

Bên cạnh thứ hạng tổng thể, Việt Nam cũng đạt thứ hạng đáng chú ý ở các nội dung thành phần, gồm thứ 13 về Ứng dụng AI, thứ 15 về Quản trị số và AI, thứ 21 ở nhóm Hiệu quả. Các kết quả này cho thấy những điểm mạnh của Việt Nam trong ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và quản trị số so với các nền kinh tế tham gia đánh giá.

Giáo sư Arturo Bris, Giám đốc Trung tâm Năng lực cạnh tranh thế giới thuộc IMD phát biểu trực tuyến, giới thiệu báo cáo, phương pháp đánh giá và kết quả xếp hạng. Ảnh: Hoàng Hiếu/TTXVN

Phân tích phương pháp luận, cấu trúc, quy trình đánh giá và những đặc điểm nổi bật của Việt Nam khi tham gia Bảng xếp hạng này, Giáo sư Arturo Bris, Giám đốc Trung tâm năng lực cạnh tranh thế giới (IMD) cho biết, Bảng xếp hạng gồm thông tin dữ liệu được thu thập từ các khu vực trên thế giới. Việt Nam được đánh giá là có điểm mạnh trong ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và quản trị số so với các nền kinh tế tham gia.

Tuy nhiên, chuyên gia quốc tế này cũng chỉ rõ những điểm yếu Việt Nam cần khắc phục trong thời gian tới. Đó là, chi phí cho các công cụ AI còn cao, do đó, cần có cơ sở hạ tầng dùng chung. Thiếu hụt nhân tài AI, vấn đề an ninh mạng, rò rỉ dữ liệu và quản trị AI cũng là những điểm hạn chế của Việt Nam, được Giáo sư Arturo Bris chỉ rõ.

Giáo sư Arturo Bris cũng lạc quan cho rằng, Việt Nam có thể cải thiện vị trí của mình trong những năm tới và khuyến nghị Chính phủ cần trở thành chủ thể sử dụng AI kiểu mẫu; phát triển hệ thống các chuyên gia AI; gia tăng nguồn vốn và R&D (nghiên cứu và phát triển) cho AI.

Bước phát triển mới về năng suất, tri thức và năng lực sáng tạo

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng phát biểu. Ảnh: Hoàng Hiếu - TTXVN

Phát biểu chỉ đạo, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đã và đang trở thành động lực then chốt của tăng trưởng; chuyển đổi số làm thay đổi phương thức quản trị, sản xuất và cung cấp dịch vụ; trí tuệ nhân tạo đang mở ra một bước phát triển mới về năng suất, tri thức và năng lực sáng tạo.

Năng lực cạnh tranh số và trí tuệ nhân tạo là nguồn thông tin tham chiếu quan trọng về khả năng của mỗi nền kinh tế trong việc nắm bắt cơ hội, thích ứng trước biến động và tạo dựng lợi thế phát triển.

Quốc gia nào đổi mới nhanh hơn, ứng dụng công nghệ hiệu quả hơn, sử dụng trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm hơn sẽ có thêm cơ hội bứt phá. Đối với Việt Nam, đây vừa là thời cơ lớn, vừa là yêu cầu hành động cấp bách.

Nhận thức rõ xu thế đó, Phó Thủ tướng nhận định, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu; đặt mục tiêu đến năm 2030 Việt Nam thuộc nhóm 3 nước dẫn đầu Đông Nam Á, nhóm 50 nước đứng đầu thế giới về năng lực cạnh tranh số và chỉ số phát triển Chính phủ điện tử; thuộc nhóm 3 nước dẫn đầu Đông Nam Á về nghiên cứu và phát triển trí tuệ nhân tạo. Đây là những mục tiêu đòi hỏi phải kiên trì đổi mới, nâng cao năng lực thực chất và vị thế quốc gia trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ghi nhận, đánh giá cao công tác phối hợp của Bộ Khoa học và Công nghệ, các cơ quan liên quan và sự hợp tác chuyên môn của IMD, qua đó giúp Việt Nam có thêm cơ sở tham chiếu quốc tế để đánh giá năng lực cạnh tranh số và AI của đất nước.

Để biến dấu mốc này thành động lực phát triển lâu dài, Phó Thủ tướng đề nghị tập trung vào ba yêu cầu trọng tâm. Các bộ, cơ quan, địa phương nâng cao chất lượng thể chế, hiệu lực thực thi và chất lượng quản trị; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, cung cấp dịch vụ công trực tuyến, kết nối, chia sẻ và tái sử dụng dữ liệu; tạo điều kiện để doanh nghiệp ứng dụng công nghệ số và AI vào sản xuất, kinh doanh, khắc phục tình trạng đầu tư, ứng dụng công nghệ nhưng hiệu quả thực tế còn hạn chế.

Các bên liên quan tập trung đầu tư phát triển các nền tảng chiến lược, tạo lập năng lực cạnh tranh trong tương lai; ưu tiên phát triển hạ tầng viễn thông thế hệ mới, hạ tầng dữ liệu và tài nguyên tính toán, đồng thời có giải pháp giảm chi phí tiếp cận AI cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa; đẩy mạnh nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ chiến lược, đào tạo nhân lực AI đáp ứng nhu cầu thực tế; gắn đầu tư với khả năng khai thác và hiệu quả sử dụng.

Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, doanh nghiệp là lực lượng tiên phong; viện nghiên cứu và trường đại học phát huy vai trò phát triển tri thức, công nghệ, nhân lực; bảo đảm an ninh mạng, an toàn dữ liệu và sử dụng AI có trách nhiệm.

Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan, địa phương liên quan nghiên cứu đầy đủ phương pháp luận mới của IMD, phân tích theo từng nhóm yếu tố, nhóm thành phần và chỉ tiêu; phân biệt dữ liệu thống kê với kết quả khảo sát, xác định đúng nguyên nhân của các điểm mạnh, đặc biệt là những chỉ số còn hạn chế. Trên cơ sở đó, Bộ đề xuất nhiệm vụ và giải pháp có trọng tâm, rõ cơ quan chịu trách nhiệm, sản phẩm đầu ra và cơ chế đánh giá định kỳ; ưu tiên các vấn đề về chất lượng thể chế, hiệu quả dịch vụ công, hạ tầng, nhân lực và chi phí ứng dụng AI.

Cam kết khai thác hiệu quả kết quả đánh giá WDAIR 2026

Việt Nam xếp thứ 37 thế giới về năng lực cạnh tranh số và trí tuệ nhân tạo. Ảnh: Hoàng Hiếu/TTXVN

Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long khẳng định quyết tâm và cam kết của Bộ trong việc tiếp thu, cụ thể hóa ý kiến chỉ đạo của Chính phủ và khai thác hiệu quả kết quả đánh giá WDAIR 2026.

Cụ thể, Bộ chỉ đạo các đơn vị chuyên môn, trong đó Học viện Chiến lược Khoa học và Công nghệ là đầu mối, tiếp tục nghiên cứu sâu phương pháp đánh giá và kết quả xếp hạng của IMD; phân tích những yếu tố tác động đến năng lực cạnh tranh số, ứng dụng và phát triển trí tuệ nhân tạo của Việt Nam, nhận diện các lĩnh vực có lợi thế, những hạn chế và nguyên nhân cần khắc phục.

Bộ sẽ tổng hợp, đề xuất các giải pháp chính sách có trọng tâm, ưu tiên những vấn đề có khả năng tạo chuyển biến rõ rệt, phục vụ công tác tham mưu, quản lý và điều hành trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Phát huy vai trò đầu mối, Bộ Khoa học và Công nghệ cam kết chủ động kết nối, phối hợp với các cơ quan, tổ chức liên quan, chia sẻ kết quả phân tích, trao đổi thông tin và đề xuất các giải pháp cải thiện năng lực cạnh tranh số phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của từng cơ quan.

Đồng thời, Bộ sẽ tiếp tục thúc đẩy hợp tác chuyên môn với IMD và các đối tác quốc tế, phục vụ việc tiếp cận phương pháp đánh giá tiên tiến, nâng cao năng lực phân tích và tham mưu chính sách của Việt Nam.

Bộ cũng xác định việc khai thác kết quả Năng lực cạnh tranh số và Trí tuệ nhân tạo thế giới (WDAIR) không chỉ phục vụ một kỳ công bố, mà cần trở thành hoạt động nghiên cứu, theo dõi và đánh giá thường xuyên.

Thứ trưởng Phạm Đức Long cam kết lấy hiệu quả thực hiện, những chuyển biến cụ thể trong năng lực cạnh tranh số và đóng góp thực chất cho phát triển kinh tế - xã hội làm thước đo đối với công tác tham mưu và tổ chức thực hiện của Bộ.

Thông điệp của Bộ Khoa học và Công nghệ là: Không dừng lại ở công bố kết quả, mà phải chuyển kết quả đánh giá thành thông tin hữu ích cho chính sách, chuyển những vấn đề được nhận diện thành nhiệm vụ cụ thể và chuyển những cam kết thành kết quả có thể theo dõi, đánh giá.

Đây cũng là cách Bộ Khoa học và Công nghệ cụ thể hóa tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/TW, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh số của Việt Nam trong thời gian tới.