Từ lợi thế nắng đến tham vọng xuất khẩu điện của Cà Mau

Mục tiêu đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045 trở thành trung tâm năng lượng và xuất khẩu điện của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Hỗ trợ người dân lắp đặt điện mặt trời

Hệ thống điện mặt trời được lắp đặt tại Nhà máy chế biến thủy sản Minh Phú. Ảnh: Tuấn Phi - TTXVN

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Huỳnh Chí Nguyện, Cà Mau có tiềm năng phát triển điện mặt trời mái nhà tương đối lớn, với số giờ nắng trung bình khoảng 2.200 - 2.700 giờ/năm, cường độ bức xạ mặt trời trên 4,8 kWh/m²/ngày. Đây cũng là điều kiện để phát triển điện mặt trời tự sản xuất, tự tiêu thụ. Hiện nay, diện tích mái nhà tại các khu, cụm công nghiệp, nhà xưởng, trụ sở cơ quan, công sở và nhà ở dân cư còn nhiều dư địa chưa khai thác.

Cũng theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Huỳnh Chí Nguyện, để thúc đẩy phát triển năng lượng mặt trời trong hộ dân, UBND tỉnh Cà Mau đã có tờ trình gửi Hội đồng nhân dân tỉnh về thông qua Nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ cho hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ và hệ thống lưu trữ điện trên địa bàn tỉnh Cà Mau. Theo đó, hằng năm sẽ hỗ trợ 5.000 hộ dân lắp điện năng lượng mặt trời tự sản xuất, tự tiêu thụ với giá hỗ trợ 3 triệu đồng/hộ, ước tổng kinh phí hằng năm 15 tỷ đồng.

Lãnh đạo UBND tỉnh Cà Mau cũng cho biết, đến cuối tháng 12 năm 2020, trên địa bàn tỉnh Cà Mau có 2.842 hệ thống điện mặt trời mái nhà với tổng công suất là 309.830,659 kWp (được hưởng giá theo Quyết định số 13/2020/QĐ-TTg), trong đó hệ thống điện mặt trời mái nhà của hộ dân là 2.317 hệ thống với tổng công suất 33.542 kWp. Từ tháng 10 năm 2024 đến nay, tỉnh có 406 hộ gia đình lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ; trong đó, 316 hộ có lắp đặt hệ thống lưu trữ điện.

Điện năng lượng mặt trời áp mái tại nhà người dân. Ảnh: Tuấn Phi - TTXVN

Lãnh đạo UBND tỉnh cho hay, Cà Mau đặt mục tiêu đến năm 2030, hằng năm có khoảng 10% cơ quan, công sở và 10% hộ gia đình lắp đặt, sử dụng điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ. Đây cũng là giải pháp căn cơ nhằm thúc đẩy phát triển năng lượng sạch trong toàn dân, là cơ sở để Cà Mau hiện thực hóa mục tiêu xuất khẩu điện vào năm 2045.

Tìm giải pháp thúc đẩy

Để thúc đẩy phát triển năng lượng mặt trời trên địa bàn tỉnh, Cà Mau đã tổ chức nhiều cuộc hội thảo, tọa đàm nhằm phân tích sâu những lợi thế, tiềm năng để phát triển năng lượng mặt trời. Cùng với đó, phân tích rõ tính hiệu quả điện năng lượng mặt trời đóng góp trong nuôi trồng thủy sản, sản xuất chế biến xuất khẩu,… nhằm thúc đẩy kinh tế.

Từ năm 2024 đến nay, Cà Mau có gần 500 hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời. Ảnh: Tuấn Phi - TTXVN

Theo Phó Giám đốc Công ty cổ phần Công trình Viettel Cà Mau Bùi Thanh Nguyên cho hay, Cà Mau có trên 400.000 ha nuôi trồng thủy sản, điện mặt trời áp mái đang mang lại cho doanh nghiệp nuôi trồng thủy sản những lợi ích thiết thực và đa chiều. Trước hết, giúp giảm khoảng 10% chi phí cho sản phẩm, việc chủ động nguồn năng lượng sạch còn giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro gián đoạn điện, đặc biệt quan trọng đối với các kho lạnh và dây chuyền chế biến thủy sản.

Ông Bùi Thanh Nguyên cho rằng, để phát triển điện năng lượng mặt trời trong thời gian tới, lãnh đạo tỉnh Cà Mau cùng với sở, ngành chức năng cần tháo gỡ nhiều “nút thắt” trong thực hiện các chính sách chưa, thủ tục hành chính và cơ chế tín dụng,… có như vậy mới tạo được động lực mạnh mẽ cho doanh nghiệp tham gia đầu tư triển khai để mang lại lợi ích lâu dài cho doanh nghiệp.

Còn đối với Hợp tác xã Minh Duy (xã Hưng Mỹ) sản xuất chế biến các mặt hàng từ cây bồn bồn có diện tích sản xuất trên 22 ha với trên 6 sản phẩm bán ra thị trường. Theo Ban Giám đốc Hợp tác xã, hiện nay nhu cầu chuyển dần từ sản xuất chế biến thủ công sang ứng dụng công nghệ và máy móc đang được hợp tác xã hướng đến, do đó nhu cầu về sử dụng điện để vận hành thiết bị được đơn vị đặc biệt quan tâm.

Bà Phạm Thị Dung, Giám đốc Hợp tác xã Minh Duy (xã Hưng Mỹ) cho biết, việc lắp đặt hệ thống điện mặt trời cho hợp tác xã sẽ cắt giảm trực tiếp khoản chi phí trong sản xuất, góp phần hạ giá thành sản phẩm và nâng cao năng lực cạnh tranh cho những sản phẩm hợp tác xã. Tuy nhiên, việc lắp đặt chi phí ban đầu cho hệ thống điện năng lượng mặt trời còn khá lớn nên hợp tác xã còn ngần ngại.

Nhiều doanh nghiệp chế biến thủy sản tận dụng điện mặt trời vào sản xuất giúp giảm chi phí. Ảnh: Tuấn Phi - TTXVN

Bà Phạm Thị Dung cũng đề xuất ngành chức năng tham mưu cho UBND tỉnh ban hành khung chính sách hỗ trợ chi phí, nguồn vốn tín dụng lắp đặt ban đầu cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, các hợp tác xã để có điều kiện tiếp cận nhằm giảm chi phí sản xuất, nâng cao chuỗi giá trị sản phẩm và tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp.

Theo Kế hoạch số 299 của UBND tỉnh Cà Mau về triển khai Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, mục tiêu đến năm 2030, tỉnh cung cấp năng lượng điện cho lưới điện quốc gia 5.726 MW, trong đó năng lượng tái tạo 2.526 MW, điện khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) 3.200 MW; phấn đấu bổ sung 1.500 MW điện khí LNG. Đến năm 2045, nghiên cứu xây dựng đồng bộ hệ thống cáp ngầm vượt biển để xuất khẩu điện tỉnh Cà Mau đến một số nước Đông Nam Á và cơ sở hạ tầng chuyển đổi nguồn điện đủ điều kiện xuất khẩu với công suất 12.000 MW - 15.000 MW.

Để thực hiện mục tiêu đó, Tỉnh ủy, UBND tỉnh Cà Mau chỉ đạo ngành chức năng thực hiện cải cách triệt để các thủ tục hành chính, cắt giảm 30 - 50% thời gian thực hiện, chi phí tuân thủ và điều kiện kinh doanh, tạo môi trường thuận lợi trong đầu tư, kinh doanh, xây dựng, vận hành các dự án năng lượng. Đồng thời, ưu tiên phát triển phù hợp với khả năng bảo đảm an toàn hệ thống với giá thành điện hợp lý, đặc biệt là các nguồn điện tự sản xuất, tự tiêu thụ, điện mặt trời mái nhà.

Song song đó, Cà Mau tập trung ban hành nhiều cơ chế, chính sách khuyến khích nhà đầu tư, doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia thực hiện các dự án năng lượng theo năng lực của từng doanh nghiệp. Phấn đấu đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, tỉnh Cà Mau trở thành trung tâm năng lượng và xuất khẩu điện của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.