Việt Nam xác định MICE là hướng phát triển chiến lược

Ảnh minh họa

Không còn là chuyện “đón thêm vài đoàn khách”

Ngày 27.8, tại Diễn đàn du lịch cấp cao “Du lịch MICE trong kỷ nguyên mới: Bền vững - Kết nối - Cơ hội” trong khuôn khổ ITE HCMC 2026, MICE được đặt ở một vị trí khác so với cách nhìn quen thuộc về một phân khúc khách du lịch.

Phát biểu tại diễn đàn, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh yêu cầu phát triển du lịch MICE thành sản phẩm chiến lược của du lịch Việt Nam, đồng thời tăng cường liên kết để hình thành không gian MICE có sức cạnh tranh cao trong khu vực và trên thế giới.

Nếu trước đây MICE thường được hiểu đơn giản là những đoàn khách đến dự hội nghị, hội thảo, triển lãm hay các chương trình khen thưởng, thì nay góc nhìn đã rộng hơn nhiều. Việt Nam muốn dùng MICE để kéo theo thương mại, đầu tư, công nghệ, văn hóa và cả cơ hội nâng vị thế của điểm đến.

Theo các báo cáo quốc tế được dẫn tại diễn đàn, thị trường MICE và du lịch công vụ toàn cầu dự kiến vượt 1.800 tỉ USD trong năm 2026 và hướng tới 2.400 tỉ USD vào năm 2031. Khách MICE có mức chi tiêu cao gấp 3 - 6 lần khách du lịch thông thường, lưu trú dài ngày và tạo doanh thu cho một chuỗi dịch vụ rất rộng, từ hàng không, khách sạn, vận tải đến ẩm thực, mua sắm, truyền thông và công nghệ.

Tại Việt Nam, quy mô thị trường này hiện tiệm cận 6 tỉ USD. Con số ấy cho thấy MICE đã đủ lớn để được nhìn nhận như một thị trường thực sự, thay vì chỉ là một mảng bổ sung cho du lịch nghỉ dưỡng hay tham quan.

Nhưng tiền chưa phải lý do duy nhất. Một đoàn khách MICE đến Việt Nam có thể mang theo những cuộc gặp gỡ doanh nghiệp, cơ hội đầu tư, trao đổi chuyên môn và những mối quan hệ tiếp tục được duy trì sau khi sự kiện kết thúc. Bởi vậy, giá trị của MICE không nằm ở việc có bao nhiêu người ngồi trong một hội trường, mà ở những kết nối được tạo ra từ sự kiện đó.

Đây cũng là điểm đáng chú ý trong định hướng mới của Việt Nam. Nghị quyết 26-NQ/TW ngày 22.8.2026 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới đặt yêu cầu chuyển mạnh từ tăng trưởng dựa vào số lượng sang chất lượng, thông minh, xanh và sáng tạo. Du lịch được nhìn nhận như một hệ sinh thái kinh tế tổng hợp, có khả năng tạo động lực cho thương mại, dịch vụ, giao thông vận tải, công nghiệp văn hóa, công nghiệp sáng tạo và kinh tế số.

Trong cách nhìn đó, MICE khá phù hợp để trở thành một “mắt xích” dẫn dắt. Một sự kiện lớn muốn thành công phải kéo theo hàng không, lưu trú, hội nghị - triển lãm, lữ hành, logistics, công nghệ, văn hóa và ẩm thực. Nếu làm tốt, dòng tiền không dừng lại ở nơi tổ chức hội nghị mà lan sang nhiều lĩnh vực khác.

Vì thế, Bộ VHTTDL được định hướng xây dựng chiến lược MICE quốc gia, hoàn thiện cơ chế thu hút các tổ chức và tập đoàn MICE hàng đầu thế giới, phát triển các trung tâm MICE gắn với hạ tầng kết nối và tổ hợp hội nghị, triển lãm đạt chuẩn quốc tế.

Việc đơn giản hóa thủ tục xuất nhập cảnh, visa sự kiện và xây dựng cơ chế ưu đãi cho các nhà tổ chức quốc tế cũng được đặt ra. Đây là những phần việc quyết định khả năng cạnh tranh của một điểm đến. Một thành phố có cảnh đẹp nhưng thủ tục phức tạp, kết nối hàng không hạn chế hay thiếu địa điểm tổ chức đạt chuẩn thì rất khó giành được những sự kiện lớn.

Muốn đi xa, phải biến MICE thành một hệ sinh thái

Phát biểu khai mạc Diễn đàn “Du lịch MICE trong kỷ nguyên mới: Bền vững - Kết nối - Cơ hội”, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh cho biết: "Mục tiêu của chúng tôi là phát triển MICE trở thành một thương hiệu quốc gia của du lịch Việt Nam, tăng cường hợp tác chiến lược với các tổ chức uy tín thế giới để chủ động đăng cai các hội nghị, diễn đàn kinh tế - xã hội lớn quốc tế".

TP.HCM là một trong những ví dụ điển hình. Thành phố đang hướng tới vị trí trung tâm MICE có sức cạnh tranh cao của khu vực, đồng thời nâng tầm ITE HCMC thành nền tảng kết nối chính sách, thị trường, doanh nghiệp và các điểm đến quốc tế.

Muốn vậy, bài toán không thể giải bằng việc tổ chức thêm nhiều hội nghị. Một sự kiện MICE chất lượng cao cần cả chuỗi dịch vụ phía sau: sân bay, giao thông, khách sạn, trung tâm hội nghị, dịch vụ thương mại, giải trí và những trải nghiệm đủ đặc trưng để khách muốn ở lại lâu hơn.

Đó cũng là lý do MICE ngày càng được gắn với văn hóa, di sản, ẩm thực, kinh tế đêm, du lịch biển, chăm sóc sức khỏe... Hội nghị có thể là điểm bắt đầu, nhưng trải nghiệm điểm đến mới là thứ giúp một chương trình MICE tạo dấu ấn.

Kinh nghiệm từ Moscow (Nga) cho thấy hướng đi này khá rõ. Thành phố này lồng ghép di sản văn hóa vào chương trình làm việc, biến các cuộc họp doanh nghiệp thành hành trình trải nghiệm thay vì chỉ diễn ra trong phòng hội nghị. Năm 2025, lượng khách từ Việt Nam đến Moscow tăng 17% so với năm 2024, trong đó khách công vụ chiếm 10%. Hệ thống e-visa cho phép công dân Việt Nam nhận kết quả trong 4 ngày, cùng mạng lưới khoảng 32 chuyến bay thẳng mỗi tuần giữa Moscow và Việt Nam, cũng tạo điều kiện thuận lợi cho dòng khách này.

Ở Đông Nam Á, vấn đề lại mở ra theo hướng khác: thay vì mỗi quốc gia tự cạnh tranh, các điểm đến có thể cùng tạo thành một hành trình MICE đa quốc gia.

Campuchia cho rằng kết nối hiện đại không chỉ là đường bay mà còn bao gồm hạ tầng, nền tảng số, doanh nghiệp và thể chế. Một hội nghị tại TP.HCM hoàn toàn có thể nối tiếp bằng chương trình du lịch khuyến thưởng tại Phnom Penh hoặc Siem Reap. Ngược lại, một sự kiện tại Campuchia có thể trở thành điểm khởi đầu để đại biểu tiếp tục đến Việt Nam và các điểm đến lân cận...

Đây là hướng tiếp cận đáng chú ý trong bối cảnh Việt Nam, Campuchia, khu vực Mekong mở rộng và ASEAN còn nhiều dư địa để xây dựng các sản phẩm đa điểm đến.

Du lịch Việt Nam đang có nền tảng tăng trưởng tích cực, với lượng khách quốc tế, khách nội địa và doanh thu du lịch ngày càng lớn. Đây là một lợi thế, nhưng để MICE thực sự trở thành thương hiệu quốc gia, Việt Nam vẫn phải giải bài toán chất lượng. Đó là chuyển từ xúc tiến đơn lẻ sang liên kết điểm đến; từ chờ sự kiện tìm đến sang chủ động đăng cai; từ tổ chức một chương trình sang xây dựng thương hiệu cho chính chương trình ấy...

Cùng với đó là yêu cầu xanh hóa và số hóa. Việt Nam được định hướng sớm xây dựng tiêu chuẩn MICE xanh tiệm cận quốc tế, thúc đẩy đo lường và giảm phát thải carbon, đồng thời ứng dụng AI, dữ liệu lớn, thực tế ảo và nền tảng số trong tổ chức sự kiện, quản trị điểm đến và tiếp cận khách hàng.

Quan trọng không kém là con người. MICE là lĩnh vực đòi hỏi năng lực tổ chức chuyên nghiệp, ngoại ngữ, công nghệ, khả năng xử lý sự kiện quy mô lớn và hiểu biết sâu về thị trường quốc tế. Nếu thiếu nguồn nhân lực và doanh nghiệp đủ sức tham gia chuỗi giá trị toàn cầu, hạ tầng dù tốt cũng khó tạo ra sức cạnh tranh bền vững.

Vì vậy, việc xác định MICE là sản phẩm chiến lược có thể xem là bước chuyển từ tư duy “làm du lịch” sang “dùng du lịch để tạo thêm giá trị”. Khi mỗi sự kiện vừa mang khách đến vừa mở ra hợp tác, đầu tư, quảng bá văn hóa và kết nối doanh nghiệp, MICE sẽ có thể trở thành một trong những phương thức để Việt Nam bước sâu hơn vào mạng lưới du lịch và kinh tế quốc tế.