Vinataba cụ thể hóa Nghị quyết 57: Tạo động lực mới từ khoa học, công nghệ và chuyển đổi số

Đối với doanh nghiệp nhà nước, chuyển dổi số yêu cầu này không chỉ đặt ra bài toán về đầu tư công nghệ, mà quan trọng hơn là đổi mới tư duy quản trị, tổ chức lại quy trình hoạt động và phát huy nguồn lực con người.

Vinataba thường xuyên tổ chức các lớp học về chuyển đổi số

Ở Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam (Vinataba), quá trình này đã được triển khai từng bước trong những năm qua. Từ việc xây dựng nền tảng công nghệ thông tin, số hóa hoạt động quản lý, ứng dụng các hệ thống quản trị trong sản xuất đến xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên ngành và thúc đẩy sáng kiến cải tiến kỹ thuật, chuyển đổi số đang dần trở thành một bộ phận trong phương thức vận hành của Tổng công ty. Những kết quả bước đầu này tạo tiền đề để Vinataba tiếp tục cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết 57, hướng tới nâng cao năng suất, hiệu quả quản trị và sức cạnh tranh trong giai đoạn phát triển mới.

Chuyển đổi số từ yêu cầu quản trị đến động lực phát triển

Đối với một doanh nghiệp có mô hình Công ty mẹ - Công ty con như Vinataba, chuyển đổi số đặt ra yêu cầu không chỉ ở từng đơn vị mà còn ở khả năng kết nối, đồng bộ và điều hành trên phạm vi toàn hệ thống. Mỗi đơn vị thành viên có đặc điểm sản xuất, kinh doanh riêng, song cần được đặt trong một định hướng chung để bảo đảm hiệu quả đầu tư, khả năng kết nối dữ liệu và tính thống nhất trong quản trị.

Thực tế triển khai cho thấy Vinataba bắt đầu quá trình chuyển đổi số trong điều kiện còn không ít hạn chế. Nguồn nhân lực chuyên trách về chuyển đổi số, công nghệ thông tin và an toàn thông tin còn thiếu; năng lực chuyên sâu chưa đồng đều do chủ yếu là cán bộ kiêm nhiệm. Hệ thống công nghệ thông tin được xây dựng qua nhiều giai đoạn, sử dụng nhiều nền tảng và nhà cung cấp khác nhau nên tính đồng bộ, khả năng mở rộng, kết nối và chia sẻ dữ liệu còn hạn chế.

Vinataba tiếp tục cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết 57 vào thực tiễn

Thay vì coi những khó khăn này chỉ là vấn đề kỹ thuật, Tổng công ty từng bước tiếp cận chuyển đổi số từ góc độ tổ chức và quản trị. Tổng công ty và các đơn vị thành viên đã thành lập, kiện toàn Ban Chỉ đạo Chuyển đổi số; đồng thời tổ chức khảo sát, đánh giá thực trạng để xác định rõ mức độ chuyển đổi số trong toàn hệ thống. Trên cơ sở đó, Tổng công ty ban hành Kế hoạch số 92/KH-BCĐCĐS ngày 25/10/2024 về chuyển đổi số giai đoạn 2024 - 2025, định hướng đến năm 2030.

Đây là bước chuyển quan trọng bởi chuyển đổi số, xét đến cùng, không phải là câu chuyện đưa bao nhiêu phần mềm vào sử dụng, mà là doanh nghiệp có thay đổi được phương thức vận hành hay không. Công nghệ chỉ thực sự phát huy giá trị khi được đặt đúng vào những khâu cần nâng cao năng suất, giảm chi phí, tăng khả năng kiểm soát và hỗ trợ quá trình ra quyết định.

Từ nhận thức đó, Vinataba từng bước đưa công nghệ số vào hoạt động quản lý, điều hành. Hệ thống quản lý văn bản điện tử, hệ thống phòng họp không giấy tờ E-Cabinet, hệ thống họp trực tuyến Mobifone Meeting được triển khai, từng bước hình thành phương thức làm việc điện tử. Các hệ thống báo cáo, quản lý tài chính, số hóa hồ sơ, tài liệu cũng được đưa vào sử dụng, góp phần giảm thời gian xử lý công việc và nâng cao hiệu quả điều hành.

Điểm đáng chú ý là quá trình số hóa không dừng ở khối quản trị, mà đã từng bước đi vào hoạt động sản xuất. Tại Công ty Thuốc lá Thăng Long, hệ thống ERP được triển khai với các phân hệ quản lý kho và quản lý sản phẩm; phần mềm kế toán IBOSS và Hợp nhất báo cáo tài chính IBOSS được tích hợp với hệ thống ERP-SAP.

Tại Công ty Thuốc lá Sài Gòn, nhiều giải pháp công nghệ được triển khai gắn trực tiếp với hoạt động sản xuất và kinh doanh như hệ thống ERP, phần mềm DIGIMARC chống hàng giả, dự án số hóa Phân xưởng Sợi (DIGITWIN), dự án số hóa dây chuyền vấn điếu - đóng bao tại Phân xưởng Vấn bao (KPIDM), dự án kho thành phẩm tự động, phần mềm quản lý đơn đặt hàng và hệ thống giám sát bán hàng.

Những ứng dụng này phản ánh một xu hướng đáng chú ý: chuyển đổi số tại Vinataba đang dịch chuyển từ số hóa công việc hành chính sang số hóa các quy trình tạo ra giá trị trực tiếp cho doanh nghiệp. Khi công nghệ được đưa vào quản lý kho, sản xuất, kiểm soát sản phẩm, đơn hàng và bán hàng, hiệu quả của chuyển đổi số không còn được đo bằng số lượng hệ thống được triển khai, mà bằng những thay đổi cụ thể trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Cùng với đó, Vinataba từng bước xây dựng các cơ sở dữ liệu chuyên ngành như Cơ sở dữ liệu Khoa học ngành thuốc lá, Cơ sở dữ liệu Từ điển ngành thuốc lá, phục vụ tra cứu, nghiên cứu khoa học và hoạt động sản xuất, kinh doanh. Tổng công ty cũng thực hiện kết nối liên thông trên Trục liên thông Nền tảng trao đổi dữ liệu quốc gia VDXP, từng bước nâng cao khả năng kết nối, trao đổi dữ liệu với các hệ thống của cơ quan đại diện chủ sở hữu.

Đây là nền tảng quan trọng để chuyển đổi số bước sang giai đoạn sâu hơn: từ số hóa thông tin sang khai thác dữ liệu phục vụ quản trị. Khi dữ liệu được kết nối và chuẩn hóa, doanh nghiệp sẽ có điều kiện nâng cao năng lực phân tích, dự báo và ra quyết định, thay vì phụ thuộc chủ yếu vào phương thức tổng hợp, xử lý thông tin thủ công.

Đổi mới sáng tạo bắt đầu từ con người và thực tiễn sản xuất

Nếu hạ tầng công nghệ là điều kiện cần, thì con người là yếu tố quyết định khả năng chuyển đổi số thành công. Thực tế tại Vinataba cho thấy Tổng công ty không chỉ tập trung đầu tư hệ thống mà đồng thời chú trọng nâng cao nhận thức và năng lực số cho đội ngũ cán bộ, công nhân viên.

Năm 2024, Vinataba đã cử 226 cán bộ, công nhân viên của Tổng công ty và các đơn vị trực thuộc tham gia khóa bồi dưỡng, tập huấn về chuyển đổi số của Bộ Thông tin và Truyền thông, với tỷ lệ hoàn thành đạt 99%. Trung tâm Đào tạo Vinataba cũng tổ chức các lớp đào tạo nhằm nâng cao năng lực, nhận thức về chuyển đổi số cho cán bộ, công nhân viên.

Cách tiếp cận này có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi số đang làm thay đổi phương thức làm việc ở nhiều cấp độ. Nếu người lao động không được trang bị kiến thức và kỹ năng phù hợp, đầu tư công nghệ khó có thể chuyển hóa thành năng suất và hiệu quả thực tế. Ngược lại, khi người lao động có khả năng tiếp cận, sử dụng và khai thác công nghệ, quá trình chuyển đổi sẽ được thúc đẩy từ chính bên trong doanh nghiệp.

Đổi mới sáng tạo tại Vinataba cũng không chỉ được nhìn nhận dưới góc độ những dự án công nghệ lớn. Một nguồn lực quan trọng đến từ chính thực tiễn sản xuất và những sáng kiến của cán bộ, công nhân viên.

Giai đoạn 2020 - 2025, toàn hệ thống Vinataba ghi nhận hơn 1.115 sáng kiến cải tiến kỹ thuật, mang lại giá trị làm lợi khoảng 83,4 tỷ đồng và giúp tiết kiệm chi phí trên 165 tỷ đồng.

Đằng sau những con số này là một cách tiếp cận đáng chú ý: đổi mới sáng tạo không nhất thiết phải bắt đầu từ những công nghệ phức tạp, mà có thể xuất phát từ một vấn đề cụ thể trong dây chuyền sản xuất, một thao tác cần cải tiến, một quy trình cần tối ưu hoặc một giải pháp giúp sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn.

Đây chính là điểm giao thoa giữa chuyển đổi số, đổi mới công nghệ và quản trị doanh nghiệp. Công nghệ tạo ra công cụ mới, nhưng chính con người mới xác định vấn đề cần giải quyết và cách thức sử dụng công nghệ để tạo ra giá trị.

Trong quá trình đó, yêu cầu đặt ra đối với Vinataba không chỉ là tiếp tục mở rộng ứng dụng số mà còn phải từng bước hình thành văn hóa đổi mới trong toàn hệ thống. Mỗi cán bộ, kỹ sư và người lao động cần được khuyến khích phát hiện vấn đề, đề xuất giải pháp và tham gia vào quá trình cải tiến. Khi đổi mới sáng tạo trở thành một phần của công việc hằng ngày, doanh nghiệp sẽ hình thành được nguồn lực nội sinh có khả năng duy trì quá trình đổi mới lâu dài.

Từ những kết quả đã đạt được, Vinataba đang đứng trước yêu cầu chuyển từ giai đoạn xây dựng nền tảng sang giai đoạn khai thác sâu hơn giá trị của công nghệ và dữ liệu. Điều này đòi hỏi Tổng công ty tiếp tục hoàn thiện hạ tầng công nghệ thông tin, nâng cao mức độ kết nối giữa các hệ thống, phát triển các nền tảng thu thập, lưu trữ, khai thác và chia sẻ dữ liệu, đồng thời nâng cao năng lực phân tích, báo cáo và hỗ trợ ra quyết định.

Song song với đó là yêu cầu bảo đảm an toàn, an ninh thông tin. Khi ngày càng nhiều hoạt động quản trị và sản xuất được đưa lên môi trường số, dữ liệu trở thành nguồn lực quan trọng của doanh nghiệp, đồng thời cũng đặt ra những yêu cầu cao hơn về bảo vệ hệ thống và thông tin.

Trong giai đoạn mới, Vinataba tiếp tục xác định các nhiệm vụ trọng tâm gồm nâng cao nhận thức về chuyển đổi số; hoàn thiện cơ chế, quy định và hướng dẫn; nâng cao mức độ chuyển đổi số tại Tổng công ty và các đơn vị thành viên; triển khai các hệ thống ứng dụng phục vụ quản trị, sản xuất; nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin; phát triển nền tảng dữ liệu và tăng cường bảo đảm an toàn, an ninh thông tin.

Nhìn từ thực tiễn Vinataba, đưa Nghị quyết 57 vào cuộc sống không phải là một chương trình tách biệt với hoạt động sản xuất kinh doanh. Đó là quá trình đổi mới phương thức quản trị, nâng cao năng lực công nghệ, phát huy sáng kiến của người lao động và từng bước hình thành phương thức vận hành dựa trên dữ liệu.

Từ hệ thống quản lý văn bản điện tử đến ERP, từ số hóa dây chuyền sản xuất đến kho thành phẩm tự động, từ cơ sở dữ liệu chuyên ngành đến hơn 1.115 sáng kiến cải tiến kỹ thuật, những kết quả đạt được đang tạo nên nền tảng cho một quá trình chuyển đổi sâu rộng hơn.

Trong chặng đường phía trước, thước đo quan trọng nhất của chuyển đổi số không nằm ở số lượng công nghệ được đầu tư, mà ở khả năng công nghệ tạo ra giá trị mới cho doanh nghiệp. Khi dữ liệu trở thành cơ sở của quyết định quản trị, công nghệ trở thành công cụ nâng cao năng suất, đổi mới sáng tạo trở thành động lực từ bên trong và người lao động trở thành chủ thể của quá trình chuyển đổi, tinh thần Nghị quyết 57 sẽ được cụ thể hóa bằng những kết quả thực chất.

Đó cũng là hướng đi để Vinataba tiếp tục nâng cao hiệu quả quản trị, năng suất lao động và năng lực cạnh tranh, tạo nền tảng cho sự phát triển ổn định, bền vững trong giai đoạn mới.