Vĩnh Long: Xây dựng thế trận quốc phòng vững chắc từ cơ sở
Từ những miền quê còn đậm tình làng nghĩa xóm đến những địa bàn đô thị đang dần chuyển mình phát triển, lực lượng dân quân tự vệ (DQTV) tỉnh Vĩnh Long vẫn âm thầm hiện diện, vừa lao động, sản xuất, vừa sẵn sàng nhận nhiệm vụ. Qua thực hiện Luật Dân quân tự vệ năm 2019, lực lượng này từng bước được củng cố theo hướng “vững mạnh, rộng khắp”, chất lượng ngày càng nâng lên, trở thành một trong những lực lượng nòng cốt giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, phòng thủ dân sự và xây dựng thế trận quốc phòng vững chắc từ cơ sở.
Lực lượng nòng cốt ở cơ sở
Sau khi Luật Dân quân tự vệ năm 2019 được ban hành, UBND tỉnh Vĩnh Long đã chỉ đạo các cấp, các ngành đẩy mạnh quán triệt, tuyên truyền, phổ biến pháp luật. Qua đó, nhận thức của cán bộ, công chức, viên chức và nhân dân về vị trí, vai trò của DQTV ngày càng đầy đủ hơn; trách nhiệm tham gia xây dựng lực lượng cũng từng bước được nâng lên.

Lực lượng Dân quân tự vệ tỉnh Vĩnh Long tham gia hội thao.
Điều đáng ghi nhận là lực lượng DQTV không chỉ được quan tâm về số lượng mà ngày càng chú trọng chất lượng, tổ chức chặt chẽ, thường xuyên củng cố, kiện toàn. Hằng năm, công tác đăng ký công dân trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ tham gia DQTV được triển khai nghiêm túc. Toàn tỉnh hiện có 88 xã, phường được công nhận là địa bàn trọng điểm về quốc phòng.
Đại tá Nguyễn Thanh Xuân, Phó chỉ huy trưởng, Tham mưu trưởng Bộ CHQS tỉnh Vĩnh Long cho biết, thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy từ ngày 1-7-2025, không chỉ đơn thuần thay đổi về đầu mối tổ chức, mà đặt ra yêu cầu cao hơn về chất lượng cán bộ, phương pháp hoạt động và khả năng thực hiện nhiệm vụ ngay từ cơ sở. Bộ tư lệnh Quân khu 9 đã điều động sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp về đảm nhiệm các chức vụ chỉ huy, chuyên môn; đồng thời tuyển dụng công chức Ban CHQS cấp xã, phong quân hàm sĩ quan để phục vụ trong Quân đội.
“Trong xây dựng lực lượng DQTV, điều quan trọng nhất không chỉ là “đủ người, đủ tổ chức” mà phải xây dựng lực lượng có bản lĩnh chính trị vững vàng, có kiến thức, kỹ năng và thực sự đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Chúng tôi xác định xây dựng DQTV vững mạnh là xây dựng lực lượng tại chỗ, gần dân, sát dân và vì nhân dân phục vụ. Mỗi cán bộ, chiến sĩ dân quân phải vừa là người thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, vừa là cầu nối góp phần củng cố niềm tin, tăng cường mối quan hệ quân dân ngay từ cơ sở”, Đại tá Nguyễn Thanh Xuân chia sẻ.

Lực lượng Dân quân tự vệ tỉnh Vĩnh Long giúp nhân dân chống sạt lở bờ sông.
Để có được những “hạt nhân”, công tác đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn được tỉnh Vĩnh Long đặc biệt chú trọng. Giai đoạn 2019-2026, toàn tỉnh đã đào tạo 410 cán bộ, trong đó 108 đồng chí có trình độ đại học, 43 đồng chí có trình độ cao đẳng, 129 đồng chí có trình độ trung cấp và 130 đồng chí đang đào tạo đại học, cao đẳng; tổ chức 42 lớp bồi dưỡng, tập huấn cho 4.503 lượt cán bộ Ban CHQS cấp xã, cơ quan, tổ chức.
Những con số như trên cho thấy một hướng đi rõ ràng: Xây dựng lực lượng DQTV phải bắt đầu từ con người. Có cán bộ tốt, lực lượng mới mạnh; cán bộ gần dân, hiểu dân thì công tác vận động quần chúng mới đi vào chiều sâu.
Vững trong huấn luyện, chắc trong thực tiễn
Một lực lượng chỉ thực sự vững mạnh khi được tôi luyện qua thực tiễn. Do đó, công tác huấn luyện, diễn tập, hội thi, hội thao luôn được các cơ quan, đơn vị, địa phương tỉnh Vĩnh Long quan tâm thực hiện. Hằng năm, 100% nội dung huấn luyện được triển khai theo phân cấp, quân số tham gia đạt hơn 90%, qua kiểm tra có 95% đạt yêu cầu, trong đó 75% khá, giỏi. Toàn tỉnh đã tổ chức hàng trăm cuộc diễn tập chiến đấu cấp xã trong khu vực phòng thủ.

Cấp xe gắn máy cho lực lượng Dân quân tự vệ phục vụ cơ động.
Không chỉ trên thao trường, chất lượng DQTV còn được đo bằng những việc rất đời thường, nhất là khi địa phương xảy ra thiên tai, thảm họa, dịch bệnh hay những tình huống đột xuất. Hơn 90.000 lượt lực lượng DQTV phối hợp tham gia phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, thảm họa, cứu hộ, cứu nạn. Trong cuộc chiến chống dịch Covid-19, có 2.364 lượt DQTV đã tham gia với hơn 28.300 ngày công, góp phần cùng các lực lượng giữ gìn cuộc sống bình yên của nhân dân.
Trung tá Đặng Văn Nghe, Chỉ huy trưởng Ban CHQS xã Quới An, tỉnh Vĩnh Long chia sẻ: “Sau khi sắp xếp, tổ chức lại bộ máy, yêu cầu đặt ra đối với Ban CHQS xã là phải nhanh chóng ổn định tổ chức, nắm chắc lực lượng và địa bàn, đồng thời nâng cao chất lượng huấn luyện, giáo dục chính trị cho dân quân. Chúng tôi xác định mỗi cán bộ, chiến sĩ dân quân không chỉ nắm chắc nhiệm vụ quân sự, quốc phòng mà còn phải hiểu địa bàn, gần dân, sát dân, sẵn sàng có mặt khi địa phương cần. Qua thực tiễn thực hiện nhiệm vụ, nhất là phòng, chống thiên tai, giữ gìn an ninh trật tự và tham gia các hoạt động tại địa phương, lực lượng dân quân ngày càng thể hiện vai trò nòng cốt, chỗ dựa tin cậy của cấp ủy, chính quyền và nhân dân”.
Cùng với thực hiện nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu, lực lượng DQTV còn phối hợp với công an và các lực lượng khác bảo vệ an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, bảo đảm an toàn các ngày lễ, Tết, các sự kiện chính trị quan trọng; tuyên truyền, vận động nhân dân xây dựng địa bàn vững mạnh, gắn với xây dựng nông thôn mới.

Lực lượng dân quân xã Ngãi Tứ, tỉnh Vĩnh Long giúp dân làm đường giao thông nông thôn.
Để lực lượng thực hiện tốt nhiệm vụ, công tác bảo đảm cũng được chú trọng. Vũ khí, trang bị cho Ban CHQS cấp xã, phường được bảo đảm theo quy định; mỗi địa phương được cấp xe gắn máy phục vụ cơ động. Tỉnh đã quy hoạch, bố trí đất và kinh phí xây dựng thao trường, bãi tập; đồng thời tổ chức hội thi sáng kiến, cải tiến mô hình học cụ, giáo án, bài giảng, góp phần nâng cao chất lượng huấn luyện.
“Chính quyền địa phương luôn xác định phải quan tâm bảo đảm điều kiện hoạt động, chăm lo chế độ, chính sách, đồng thời tạo môi trường để lực lượng dân quân phát huy vai trò trong thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng và tham gia các nhiệm vụ ở địa phương. Khi người dân hiểu, đồng thuận và tích cực phối hợp thì lực lượng dân quân mới thực sự phát huy được sức mạnh từ cơ sở, góp phần xây dựng địa bàn ổn định, an toàn, tạo nền tảng cho phát triển kinh tế - xã hội”, đồng chí Phạm Thành Nguyên, Chủ tịch UBND xã Hòa Hiệp, tỉnh Vĩnh Long cho biết.
Nhìn lại chặng đường thực hiện Luật Dân quân tự vệ năm 2019, điều đọng lại không chỉ là những con số về tổ chức, biên chế, huấn luyện hay hội thi, hội thao. Điều đáng quý hơn là một lực lượng đang ngày càng trưởng thành từ cơ sở, được xây dựng bằng trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền, sự đồng thuận của nhân dân và sự nỗ lực của từng cán bộ, chiến sĩ DQTV.

