Virus Nipah có dễ lây không và liệu có đáng lo ngại như dịch COVID-19 không?

Sau khi Ấn Độ xác nhận đã có các ca nhiễm virus Nipah (NiV) tại bang West Bengal, nhiều nước và khu vực ở châu Á bắt đầu có những biện pháp phòng chống.

Theo trang The Guardian, Việt Nam, Thái Lan và Nepal là 3 trong số những nước đã tăng cường kiểm tra y tế tại sân bay, đề phòng sự bùng phát của loại virus này.

NiV chủ yếu lây truyền sang người từ động vật như lợn và dơi ăn quả, thông qua tiếp xúc trực tiếp hoặc qua dịch tiết của chúng. Thời gian ủ bệnh trong cơ thể người có thể từ 4 đến 14 ngày. Các triệu chứng ban đầu ở người nhiễm bệnh thường là sốt cao, buồn nôn, nôn và các vấn đề về hô hấp.

Trong trường hợp nặng, NiV có thể gây viêm não, dẫn đến nhiều triệu chứng thần kinh như buồn ngủ, co giật…

Khu vực điều trị bệnh nhân nhiễm virus Nipah ở Ấn Độ trong một đợt bùng phát trước. Ảnh: Reuters.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp Nipah vào nhóm tác nhân có tiềm năng gây nguy cơ cao cho sức khỏe cộng đồng do tỷ lệ tử vong cao (40 - 75%, là cao hơn nhiều so với COVID-19) và hiện chưa có vắc-xin, chưa có thuốc đặc trị.

Tuy nhiên, khác với COVID-19, Nipah không lây lan nhanh qua đường hô hấp; nó có lây từ người sang người nhưng chủ yếu qua dịch tiết, tiếp xúc gần, nói chung đến hiện tại thì được cho là lây nhiễm từ người sang người ở mức không hiệu quả. Vì vậy, Nipah dễ được kiểm soát hơn COVID-19 và khả năng lan rộng thành đại dịch ở quy mô toàn cầu cũng thấp hơn, ít nhất là ở thời điểm hiện tại, theo phát ngôn viên của Bộ Y tế Philippines, được đăng trên trang ABS-CBN.

Hành khách từ West Bengal (Ấn Độ) được kiểm tra ở sân bay tại Thái Lan. Ảnh: Chính phủ Thái Lan.

Thế nhưng cũng phải nói rằng chuyện gì cũng có thể xảy ra trong thế giới bệnh truyền nhiễm. Bởi vì virus Nipah hoàn toàn có thể tiến hóa và trở nên dễ lây nhiễm hơn, không ai chắc chắn được là khi nào.

Tình huống ở Ấn Độ hiện nay cho thấy phản ứng y tế công cộng nhanh chóng và kiểm soát tiếp xúc hiệu quả có thể ngăn chặn bùng phát lớn. Ấn Độ đã cách ly những người tiếp xúc gần với bệnh nhân và đến nay thì gần 200 người tiếp xúc gần đã được kiểm tra mà không phát hiện ca nhiễm mới.

Tóm lại, nguy cơ virus Nipah gây đại dịch là có, nhưng hiện tại là thấp. Điều cần theo dõi tiếp theo là số ca mới trong vùng dịch và các thay đổi về đặc tính lây truyền của virus. Đây là những yếu tố giúp các nhà khoa học nhận định liệu Nipah có phải là mối lo lớn tiếp theo trên toàn cầu hay không.