VITM 2026: Định hình hệ sinh thái du lịch số Việt Nam

Nhiều doanh nghiệp đã ứng dụng công nghệ trong các hoạt động quản trị và phát triển sản phẩm du lịch. Ảnh: Hoàng Quyên

Xu thế tất yếu

Sáng 9-4, trong khuôn khổ Hội chợ Du lịch Quốc tế Việt Nam - VITM Hà Nội 2026, Hiệp hội Du lịch Việt Nam tổ chức tọa đàm “Du lịch Việt Nam - Thúc đẩy chuyển đổi số, ứng dụng AI để phát triển nhanh và bền vững”.

Phát biểu khai mạc, ông Vũ Thế Bình, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam, đưa ra bức tranh toàn cảnh với những con số đáng chú ý. Năm 2025, du lịch Việt Nam đón khoảng 21,2 triệu lượt khách quốc tế, phục vụ khoảng 137 triệu lượt khách nội địa, tổng thu đạt khoảng 1 triệu tỷ đồng. Đây là dấu hiệu phục hồi tích cực sau đại dịch, song cũng đặt ra yêu cầu mới về chất lượng tăng trưởng.

Theo ông, để phát triển nhanh hơn, bền vững hơn và nâng cao năng lực cạnh tranh, du lịch Việt Nam cần chuyển từ mô hình tăng trưởng theo chiều rộng sang mô hình dựa trên công nghệ, dữ liệu, đổi mới sáng tạo và quản trị thông minh. Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi hành vi du khách, từ tìm kiếm thông tin, lựa chọn điểm đến, đặt dịch vụ đến trải nghiệm và chia sẻ hành trình.

“AI mở ra nhiều khả năng mới, từ phân tích xu hướng thị trường, cá nhân hóa sản phẩm, tối ưu xúc tiến quảng bá, đến quản trị doanh thu, dự báo dòng khách và điều tiết tải lượng tại điểm đến. Đồng thời, công nghệ góp phần bảo vệ tài nguyên, giảm phát thải và nâng cao hiệu quả quản lý theo hướng bền vững”, ông Vũ Thế Bình chia sẻ.

Đánh giá vai trò của công nghệ, TS. Nguyễn Anh Tuấn, Viện trưởng Viện Kinh tế Du lịch cho rằng, xu hướng quốc tế cho thấy sự chuyển dịch từ số hóa từng dịch vụ riêng lẻ sang xây dựng hệ sinh thái du lịch số tích hợp. Công nghệ không chỉ thúc đẩy tăng trưởng mà còn giúp kiểm soát tải lượng khách, giảm áp lực lên tài nguyên, tối ưu sử dụng năng lượng và giao thông, từ đó hình thành hệ sinh thái du lịch thông minh. “Việt Nam đã có những bước đi ban đầu như xây dựng nền tảng du lịch thông minh, bản đồ số, ứng dụng marketing số và OTA. Một số địa phương cũng đã triển khai mô hình du lịch thông minh, tạo động lực tăng trưởng mới cho ngành”, ông nhận định.

Chủ tịch Hiệp hội du lịch Việt Nam phát biểu tại tọa đàm. Ảnh: Hoàng Lân

Ở góc độ doanh nghiệp, TS. Phạm Hà, Chủ tịch HĐQT kiêm CEO LuxGroup cho rằng, du lịch hiện nay không chỉ dừng ở việc thu hút khách, mà quan trọng hơn là phục vụ tốt hơn, vận hành hiệu quả hơn và gia tăng giá trị cho mỗi hành trình. “Du lịch Việt Nam cần bước vào giai đoạn chuyển đổi kép: Chuyển đổi số để nâng cao năng suất và tăng trưởng xanh để bảo đảm phát triển bền vững”, ông Phạm Hà nhấn mạnh.

Theo TS. Phạm Hà, AI giúp doanh nghiệp làm nhanh hơn, hiệu quả hơn và thông minh hơn. Tại LuxGroup, AI được ứng dụng xuyên suốt từ marketing, bán hàng đến vận hành và chăm sóc khách hàng. Chatbot hoạt động liên tục, hệ thống dự báo nhu cầu, tối ưu lịch trình và cá nhân hóa hành trình cho từng nhóm khách. Đồng thời, AI giúp tối ưu hành trình, giảm tiêu hao nhiên liệu, hạn chế lãng phí tài nguyên và giảm phát thải. Với LuxGroup, mục tiêu “zero plastic” và du lịch có trách nhiệm không còn là khẩu hiệu mà trở thành tiêu chí bắt buộc.

Xây dựng hệ sinh thái du lịch thông minh

Mặc dù là xu hướng tất yếu, việc triển khai ứng dụng công nghệ số trong du lịch Việt Nam vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Ông Vũ Thế Bình chỉ ra những “điểm nghẽn” như dữ liệu phân tán, thiếu liên thông; năng lực số giữa các doanh nghiệp chưa đồng đều; nguồn lực đầu tư còn hạn chế; đặc biệt là thiếu nhân lực vừa hiểu du lịch vừa am hiểu công nghệ.

Hoạt động B2B giao thương giữa các doanh nghiệp du lịch. Ảnh: Hoàng Lân

TS. Nguyễn Anh Tuấn cũng cho rằng Việt Nam chưa có hệ sinh thái dữ liệu thống nhất; việc ứng dụng AI còn manh mún, chủ yếu tập trung ở marketing, chưa đi sâu vào quản trị. Bên cạnh đó, thiếu nhân lực công nghệ và cơ chế chính sách đột phá cũng là rào cản lớn.

Tại tọa đàm, nhiều đại biểu, doanh nghiệp đã đưa ra các giải pháp nhằm thúc đẩy ứng dụng công nghệ hiệu quả. Theo ông Phạm Hà, trong bối cảnh xu hướng du lịch thay đổi, mỗi hành trình không còn là sản phẩm đại trà mà trở thành trải nghiệm được thiết kế riêng. Vì vậy, doanh nghiệp cần ứng dụng công nghệ để nâng cao chất lượng dịch vụ, hướng tới phân khúc du lịch cao cấp, nơi du khách tìm kiếm chiều sâu văn hóa và giá trị trải nghiệm.

Ở góc độ doanh nghiệp công nghệ, ông Vũ Xuân Nguyên, Chủ tịch HĐQT IGB Group, giới thiệu giải pháp phần mềm du lịch thông minh như một hướng đi cụ thể gắn với du lịch xanh.

Các doanh nghiệp du lịch giới thiệu nhiều sản phẩm du lịch hấp dẫn tại VITM 2026. Ảnh: V.Q

Theo ông, việc ứng dụng công nghệ 4.0 để xây dựng hệ thống du lịch số phù hợp với chủ trương của Đảng và Nhà nước, đồng thời đáp ứng nhu cầu thực tiễn của ngành. Giải pháp IGB Tour tập trung số hóa bộ tiêu chí du lịch xanh thành hệ thống biểu mẫu điện tử, cho phép doanh nghiệp tự đánh giá theo checklist có hướng dẫn chi tiết. Hệ thống tự động chấm điểm, phân loại và cấp chứng nhận du lịch xanh.

Một điểm nhấn là việc xây dựng bản đồ du lịch xanh trên nền tảng số, giúp du khách dễ dàng tìm kiếm và lựa chọn điểm đến thân thiện với môi trường. Các cơ sở đạt chứng nhận được hiển thị nổi bật, hỗ trợ gợi ý hành trình theo hướng bền vững.

Ông Vũ Xuân Nguyên khẳng định, trong bối cảnh công nghệ phát triển mạnh mẽ, việc ứng dụng nền tảng du lịch thông minh cần gắn với phát triển xanh. Các giải pháp này không chỉ tối ưu quy trình, nâng cao trải nghiệm mà còn hỗ trợ quản lý, kết nối du lịch hiệu quả ở cả địa phương và phạm vi toàn quốc.

Có thể thấy, chuyển đổi số và AI không còn là xu hướng mà đã trở thành nền tảng phát triển của ngành du lịch. Các chuyên gia thống nhất rằng, trong giai đoạn tới, Việt Nam cần xây dựng hệ sinh thái du lịch số quốc gia với dữ liệu mở và kết nối đa bên. AI sẽ là công nghệ lõi, được ứng dụng sâu trong dự báo thị trường, cá nhân hóa dịch vụ và quản trị điểm đến. Đồng thời, du lịch thông minh cần gắn với tăng trưởng xanh, hướng tới giảm phát thải, sử dụng hiệu quả tài nguyên và nâng cao chất lượng trải nghiệm.

Để đạt được mục tiêu này, ngành du lịch cần hoàn thiện thể chế, xây dựng chiến lược chuyển đổi số, phát triển hạ tầng dữ liệu và đào tạo nguồn nhân lực số. Bên cạnh đó, cần có chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, nhằm thu hẹp khoảng cách công nghệ.