VN-Index đã tạo đáy?

Sau nhịp điều chỉnh mạnh khiến VN-Index có thời điểm lùi về quanh vùng 1.650 điểm, thị trường chứng khoán (TTCK) đã ghi nhận 3 phiên phục hồi liên tiếp với tổng mức tăng hơn 75 điểm.

Trong đó, phiên giao dịch ngày 30/7 được giới phân tích đặc biệt chú ý khi hội tụ nhiều yếu tố của một "phiên bùng nổ theo đà" (FTD) - tín hiệu kỹ thuật được nhiều trường phái đầu tư sử dụng để xác nhận khả năng thị trường đã kết thúc giai đoạn điều chỉnh ngắn hạn.

Tín hiệu đảo chiều từ phiên "bùng nổ theo đà"

Điều đáng chú ý không chỉ nằm ở mức tăng gần 40 điểm, tương đương 2,35% của VN-Index, mà còn ở sự cải thiện rõ rệt của dòng tiền. Thanh khoản trên HoSE tăng khoảng 41% so với phiên trước, vượt mức trung bình trong bối cảnh lực cầu lan tỏa trên diện rộng. Đây là một trong những điều kiện quan trọng để xác nhận dòng tiền lớn đang quay trở lại thị trường.

Phiên "bùng nổ theo đà" xuất hiện, nhưng áp lực chốt lời vẫn hiện hữu.

Theo lý thuyết của phương pháp CAN SLIM do William O'Neil phát triển, một phiên FTD thường xuất hiện sau khi thị trường hình thành tín hiệu ngừng giảm và cần đáp ứng đồng thời các tiêu chí về mức tăng điểm, thanh khoản cũng như độ lan tỏa của dòng tiền. Khi đó, xác suất thị trường bước vào một nhịp hồi phục hoặc hình thành xu hướng tăng mới sẽ được cải thiện đáng kể.

Xét dưới góc độ kỹ thuật, phiên giao dịch ngày 30/7 cũng giúp VN-Index vượt lên trên đường xu hướng giảm ngắn hạn (downtrendline) được hình thành trong đợt điều chỉnh trước đó, đồng thời lấy lại các đường trung bình động ngắn hạn như MA10. Đây là những tín hiệu thường được xem là bước đầu cho thấy bên mua đang giành lại quyền kiểm soát.

Một điểm tích cực khác là diễn biến tâm lý nhà đầu tư đã thay đổi đáng kể. Nếu trong các phiên giảm trước đó, lực cầu chủ yếu chờ mua tại vùng giá thấp hoặc khi cổ phiếu giảm sâu, thì ở phiên 30/7, dòng tiền sẵn sàng chấp nhận mua ở mức giá cao hơn. Nhiều cổ phiếu ghi nhận lượng lệnh mua lớn tại vùng giá xanh, thậm chí sát giá trần và nhanh chóng hấp thụ toàn bộ lượng cung trên thị trường.

Việc lực cầu chủ động nâng giá không chỉ giúp cải thiện tâm lý giao dịch, mà còn tạo ra một "vùng đệm" tương đối an toàn cho thị trường trong ngắn hạn. Khi dòng tiền sẵn sàng tham gia ở mặt bằng giá cao hơn, khả năng VN-Index quay trở lại kiểm định ngay vùng đáy cũ quanh 1.650 điểm sẽ giảm đi đáng kể.

Cần thêm tín hiệu xác nhận

Tuy nhiên, diễn biến trong phiên 31/7 cho thấy quá trình tạo đáy của thị trường vẫn chưa hoàn toàn kết thúc. Sau phiên tăng mạnh trước đó, lực bán xuất hiện dồn dập ở nửa cuối phiên chiều, đặc biệt là trong đợt khớp lệnh xác định giá đóng cửa (ATC). Hàng loạt lệnh bán với khối lượng khủng xuất hiện tại nhóm cổ phiếu trụ, từ đó tạo áp lực tiêu cực lên toàn thị trường, khiến VN-Index đảo chiều giảm.

Khép lại phiên cuối tháng 7, VN-Index giảm gần 9 điểm xuống còn 1.735 điểm. So với phiên 30/7, thanh khoản sàn HoSE phiên này giảm nhẹ với hơn 756 triệu cổ phiếu khớp lệnh, tương đương giá trị giao dịch đạt 18.880 tỷ đồng. Diễn biến này phản ánh tâm lý thận trọng của nhà đầu tư khi chỉ số tiến vào vùng kháng cự sau nhịp hồi phục nhanh.

Thực tế, sau những phiên tăng mạnh, đặc biệt là các phiên được xem là FTD, thị trường thường xuất hiện các nhịp rung lắc nhằm kiểm tra sức mạnh của dòng tiền. Hoạt động chốt lời của nhóm nhà đầu tư bắt đáy cũng như tâm lý dè dặt của dòng tiền mới có thể khiến chỉ số biến động mạnh trong ngắn hạn.

Tuy nhiên, phiên giao dịch cuối cùng của tháng 7 có yếu tố cơ cấu danh mục quỹ, phần nào khiến sức ép từ bên bán mạnh lên. Hơn nữa, độ rộng cho thấy đà giảm áp đảo cả ngoài danh mục tái cơ cấu, xác nhận hiện tượng chốt lời ngắn hạn xuất hiện.

Theo ông Nguyễn Minh Khôi, CFA, Trưởng phòng phân tích MoneyGain JSC, TTCK hiện đang vận động trong trạng thái thận trọng. Gần đây, VN-Index phản ứng khá nhạy với các biến động từ bên ngoài như diễn biến của thị trường Mỹ, Hàn Quốc, nhịp chốt lời ở nhóm cổ phiếu AI toàn cầu hay các thông tin hồi phục ngắn hạn từ thị trường quốc tế.

Dù vậy, đây chủ yếu vẫn là những dao động mang tính thời điểm. Nền vận động chính của thị trường trong nước vẫn là trạng thái lình xình, thiếu dòng tiền dẫn dắt rõ ràng. Điểm nổi bật hơn nằm ở việc thanh khoản suy giảm mạnh.Điều này phản ánh tâm lý nhà đầu tư có phần dè dặt và dòng tiền vẫn đang chờ thêm tín hiệu xác nhận xu hướng.

Dưới góc nhìn của ông Nguyễn Anh Khoa, Giám đốc Phân tích, Chứng khoán Agriseco, nhịp hồi phục của VN-Index vẫn mang tính kỹ thuật và được hỗ trợ đáng kể bởi các thông tin tích cực trong ngắn hạn, hơn là phản ánh việc TTCK đã thực sự tạo đáy.

Ông Khoa cho rằng, một trong những động lực quan trọng của đợt hồi phục là sự cải thiện rõ rệt về thanh khoản ngắn hạn của hệ thống ngân hàng, thể hiện qua việc lãi suất qua đêm trên thị trường liên ngân hàng giảm mạnh. Điều này góp phần cải thiện điều kiện dòng tiền trên thị trường tài chính.

Ngoài ra, việc nhiều lãnh đạo doanh nghiệp niêm yết đăng ký mua vào cổ phiếu sau khi giá giảm sâu cũng tạo hiệu ứng tích cực đối với tâm lý nhà đầu tư. Cùng với đó, kết quả kinh doanh quý II của nhiều doanh nghiệp vẫn duy trì tăng trưởng, trở thành yếu tố hỗ trợ cho TTCK trong ngắn hạn.

Dù vậy, theo vị chuyên gia, những yếu tố này mới chủ yếu tạo động lực cho một nhịp hồi phục kỹ thuật. Để khẳng định VN-Index đã hình thành vùng đáy đủ tin cậy, thị trường cần thêm các tín hiệu xác nhận.

"Sự trở lại của thanh khoản là điều kiện quan trọng để xác nhận vùng đáy của thị trường. Dòng tiền cần duy trì ổn định trong các phiên tiếp theo, thay vì chỉ tăng đột biến trong một vài phiên phục hồi. Chỉ khi lực cầu được duy trì bền vững, đủ sức hấp thụ áp lực chốt lời và giúp chỉ số giữ vững các vùng hỗ trợ quan trọng, khả năng thị trường tạo đáy mới có cơ sở được củng cố", chuyên gia Agriseco nhận định.

Bên cạnh các yếu tố trong nước, ông Khoa cũng lưu ý nhà đầu tư cần theo dõi sát diễn biến chính sách tiền tệ của Mỹ.

Nhìn chung vẫn còn quá sớm để khẳng định thị trường đã hoàn tất quá trình tạo đáy. Việc chỉ số tiếp tục giữ vững vùng hỗ trợ 1.730 điểm, thanh khoản duy trì ở mức cao, dòng vốn ngoại quay trở lại cùng các tín hiệu vĩ mô thuận lợi sẽ là những điều kiện quan trọng để xác nhận xu hướng hồi phục thực sự bền vững.