Vợ chồng 'đồng lòng' giấu địa chỉ: Tòa xử lý sao?

Trong Công văn 250 thông báo kết quả giải đáp trực tuyến nhiều vướng mắc trong công tác xét xử, TAND Tối cao đã hướng dẫn cụ thể cách giải quyết nhiều tình huống phát sinh trong quá trình giải quyết tranh chấp hợp đồng tín dụng.

Doanh nghiệp bị thu hồi giấy phép vẫn phải tham gia tố tụng

Một trong những vướng mắc được đặt ra là trong vụ án tranh chấp hợp đồng tín dụng giữa ngân hàng và doanh nghiệp, doanh nghiệp đã bị thu hồi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (GCNĐKDN), nhiều năm không nộp thuế cho Nhà nước, đã dừng hoạt động kinh doanh nhưng chưa giải thể, chưa tuyên bố phá sản.

Tòa án không tống đạt được các văn bản tố tụng cho doanh nghiệp. Trường hợp này Tòa án giải quyết như thế nào?

Ảnh minh họa

TAND Tối cao cho biết Luật Doanh nghiệp 2020 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) không quy định cụ thể các trường hợp doanh nghiệp phải chấm dứt hoạt động.

Tuy nhiên, căn cứ quy định tại khoản 3 Điều 16, điểm d khoản 1 và khoản 2 Điều 207 Luật Doanh nghiệp, điểm a và b khoản 2 Điều 74 Bộ luật Tố tụng dân sự, trường hợp doanh nghiệp đã bị thu hồi GCNĐKDN thuộc trường hợp phải chấm dứt hoạt động kinh doanh, bị giải thể (trừ trường hợp Luật Quản lý thuế có quy định khác).

Do đó, trường hợp này, Tòa án phải căn cứ quy định tại điểm a và điểm b khoản 2 Điều 74 BLTTDS để xác định người đại diện của doanh nghiệp đã bị thu hồi GCNĐKDN tham gia tố tụng và thực hiện việc tống đạt văn bản tố tụng theo quy định của BLTTDS.

Trường hợp doanh nghiệp là công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty hợp danh thì cá nhân, tổ chức là thành viên của tổ chức đó hoặc đại diện của họ tham gia tố tụng.

Trường hợp doanh nghiệp là doanh nghiệp nhà nước thì đại diện hợp pháp của cơ quan, tổ chức cấp trên trực tiếp của cơ quan, tổ chức đó hoặc đại diện hợp pháp của cơ quan, tổ chức tiếp nhận các quyền, nghĩa vụ của cơ quan, tổ chức đó tham gia tố tụng. Doanh nghiệp thuộc trường hợp bị giải thể thì còn phải đưa người quản lý có liên quan vào tham gia tố tụng.

Không chấm dứt hợp đồng cho thuê nhà xưởng

Công văn 250 cũng đề cập tình huống phổ biến trong các tranh chấp tín dụng có tài sản bảo đảm là quyền sử dụng đất và nhà xưởng.

Theo đó, hợp đồng tín dụng giữa ngân hàng và bên vay, có thế chấp tài sản là quyền sử dụng đất và nhà xưởng xây dựng trên đất của bên thứ ba (bên thế chấp) để bảo đảm nghĩa vụ trả nợ của bên vay.

Do bên vay vi phạm nghĩa vụ thanh toán nên ngân hàng khởi kiện đòi tiền và yêu cầu phát mại tài sản thế chấp nếu bên vay không thanh toán nợ.

Tài liệu, chứng cứ trong hồ sơ vụ án thể hiện nhà xưởng đã được bên thế chấp cho thuê trước khi ký kết hợp đồng thế chấp và bên thuê vẫn đang sản xuất, kinh doanh trên diện tích đất thuê. Khi giải quyết vụ án này, cần xem xét, giải quyết như thế nào đối với hợp đồng thuê nhà xưởng?

TAND Tối cao cho rằng trong vụ án này, việc giải quyết hợp đồng thế chấp có liên quan đến hợp đồng cho thuê nhà xưởng. Khi ký kết hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất và nhà xưởng trên đất thì nhà xưởng đã được bên thế chấp cho người khác thuê.

Do đó, Tòa án phải đưa bên thuê vào tham gia tố tụng với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.

Quá trình giải quyết vụ án, Tòa án phải xác định hiệu lực pháp lý của hợp đồng tín dụng, hợp đồng thế chấp, hợp đồng thuê nhà xưởng và căn cứ vào nội dung thỏa thuận của các bên trong các hợp đồng, yêu cầu của các bên (bên cho vay, bên vay, bên thuê nhà xưởng) trong vụ án để giải quyết triệt để, đúng pháp luật đối với các yêu cầu này.

Trường hợp các bên (bên cho vay, bên vay, bên thuê nhà xưởng) có yêu cầu giải quyết hợp đồng thuê nhà xưởng thì Tòa án phải xem xét giải quyết.

Trường hợp các bên (bên cho vay, bên vay, bên thuê nhà xưởng) không yêu cầu xem xét hợp đồng thuê nhà xưởng thì Tòa án không xem xét hợp đồng cho thuê nhà xưởng mà chỉ giải quyết tranh chấp hợp đồng tín dụng, hợp đồng thế chấp.

Trường hợp hợp đồng tín dụng và hợp đồng thế chấp có hiệu lực pháp luật thì Tòa án tuyên xử lý tài sản bảo đảm.

Việc giải quyết tranh chấp hợp đồng tín dụng và xử lý tài sản bảo đảm không làm chấm dứt hợp đồng cho thuê nhà xưởng, bên thuê được tiếp tục thuê đến khi hết thời hạn hợp đồng theo quy định tại khoản 2 Điều 34 Nghị định 21/2021 quy định thi hành Bộ luật Dân sự về bảo đảm thực hiện nghĩa vụ.