Vô cớ đốt nhà hàng xóm, lãnh 9 năm tù

Hạnh sống một mình trong căn nhà tạm bợ vốn là nhà vệ sinh công cộng bỏ hoang, được sửa chữa sơ sài để làm nơi trú ngụ. Không người thân, không bạn bè, Hạnh mang trong mình nhiều bệnh lý như rối loạn nhân cách thực tổn, động kinh (điều trị từ năm 2019) làm hạn chế khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.

Bị cáo Nguyễn Thị Mỹ Hạnh tại phiên tòa. Ảnh: NGUYỄN HƯNG

Theo hồ sơ vụ án, thời gian gần đây, Hạnh thường có biểu hiện bất thường, vô cớ chửi bới những người sống xung quanh. Khoảng 13 giờ 30 phút ngày 29/4/2025, Hạnh cho rằng mình bị bà Võ Thị Ánh Hồng và bà Bùi Thị Thu Thủy (hàng xóm) chửi mắng, xúc phạm danh dự. Rạng sáng 30/4/2025, sau khi thức giấc, Hạnh tiếp tục nghe “tiếng chửi” trong đầu. Với trạng thái kích động, Hạnh lấy chai nhựa chứa khoảng 2 lít cồn (dùng để giác hơi) mang đến trước nhà bà Thủy và bà Hồng. Khi mọi người vẫn đang ngủ, Hạnh vừa chửi vừa tưới cồn lên cửa sắt 2 căn nhà, rồi dùng quẹt gas châm lửa đốt.

Phát hiện cháy, bà Thủy và chồng là ông Lưu Văn Hiền mở cửa tri hô, cùng người thân và hàng xóm dập lửa. Trong lúc đang chữa cháy, ông Hiền bất ngờ bị Hạnh tạt cồn vào người, khiến lửa bùng phát, gây bỏng nặng. Thấy vậy, Hạnh hoảng sợ bỏ chạy về nhà. Hậu quả, cửa sắt 2 căn nhà bị cháy sém; ông Hiền bị bỏng 16%.

Ngày 2/6/2025, Nguyễn Thị Mỹ Hạnh bị bắt để điều tra. Kết quả xác minh cho thấy, không có việc bà Hồng, bà Thủy hay bất kỳ ai chửi mắng, xúc phạm Hạnh; tất cả đều xuất phát từ trạng thái rối loạn tâm thần của bị cáo.

Tại phiên tòa, bị cáo Hạnh với vẻ mặt ngơ ngác, không giữ được bình tĩnh khi nhắc lại sự việc, liên tục cho rằng hàng xóm thường xuyên tụ tập ăn nhậu, chửi bới cha mẹ mình nên mới bức xúc “qua đốt cho hả giận”. Dù chưa hiểu hết các câu hỏi của hội đồng xét xử, bị cáo liên tục nói hai từ “xin lỗi”.

Xét hoàn cảnh đặc biệt của bị cáo, người bào chữa đã phân tích rõ tình trạng bệnh lý và đời sống đơn độc, đề nghị xem xét giảm nhẹ. Người bị hại cũng không có yêu cầu bồi thường hay đề nghị xử lý nghiêm khắc.

Tuy nhiên, hội đồng xét xử nhận định, hành vi của bị cáo là đặc biệt nguy hiểm, xâm phạm nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe người khác, chỉ không gây hậu quả chết người do được cứu chữa kịp thời. Trên cơ sở đó, tòa tuyên phạt Nguyễn Thị Mỹ Hạnh 9 năm tù về tội giết người.

Luật sư Dương Thị Đạt Thanh - Đoàn Luật sư tỉnh cho rằng, theo quy định pháp luật, người mắc bệnh tâm thần dù bị hạn chế khả năng nhận thức hoặc điều khiển hành vi, vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự nếu chưa mất hoàn toàn năng lực nhận thức. Vụ án còn đặt ra yêu cầu cấp thiết về công tác quản lý, theo dõi và hỗ trợ người mắc bệnh tâm thần trong cộng đồng.

Trên thực tế, nhiều trường hợp người bệnh sống đơn độc, thiếu sự giám sát y tế, không được điều trị liên tục, dễ rơi vào trạng thái rối loạn hành vi, tiềm ẩn nguy cơ gây mất an ninh, trật tự. Do đó, bên cạnh việc xử lý nghiêm minh theo quy định pháp luật, các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương và gia đình cần phối hợp chặt chẽ trong việc rà soát, quản lý hồ sơ người mắc bệnh tâm thần; tổ chức khám, điều trị định kỳ, đồng thời có biện pháp hỗ trợ phù hợp về đời sống và tâm lý. Chỉ khi người bệnh được quan tâm, quản lý đúng cách và kịp thời, những vụ việc đau lòng tương tự mới có thể được ngăn chặn, góp phần bảo đảm an toàn cho cộng đồng và thể hiện tính nhân văn của pháp luật.

NGUYỄN HƯNG