Vòm đá nổi tiếng 550 tuổi ở Hawaii đổ xuống Thái Bình Dương

Vòm đá Hōlei Sea Arch được chụp năm 2022. Ảnh: Cơ quan Công viên Quốc gia Mỹ (NPS)

Cơ quan Công viên Quốc gia Mỹ (NPS) cho biết Hōlei Sea Arch vẫn còn nguyên vào ngày 23.9, nhưng đến tối 27.9 đã biến mất. Thời điểm chính xác xảy ra vụ sụp đổ chưa được xác định và có thể diễn ra trong thời gian công viên tạm đóng cửa để ứng phó với bão Nolo.

Theo NPS, các vách đá hai bên vòm đã có dấu hiệu bất ổn từ nhiều năm trước do tác động của hoạt động núi lửa, động đất và quá trình xói mòn. Vì vậy, sự biến mất của Hōlei Sea Arch không hoàn toàn bất ngờ đối với các nhà quản lý khu vực.

Các trận động đất xảy ra trong đợt phun trào núi lửa Kīlauea năm 2018, cùng hiện tượng sụt lún tại khu vực đỉnh núi đã làm hư hại những vách đá gần vòm. Năm 2020, các vết nứt mới và tình trạng mất ổn định tiếp tục xuất hiện, buộc công viên phải đóng cửa điểm quan sát ban đầu vào tháng 1.

Một khu vực quan sát an toàn hơn, nằm xa mép vách đá, được mở vào tháng 3 cùng năm. Cuối năm 2020, những con sóng lớn do bão nhiệt đới Darby gây ra tiếp tục phá vỡ một phần đá ở phía dưới Hōlei Sea Arch.

Hōlei Sea Arch được hình thành khi sóng biển bào mòn các dòng dung nham cổ, tạo nên một vòm đá tự nhiên nhô ra phía Thái Bình Dương. Công trình cao khoảng 90 feet, tương đương 27m, và đã tồn tại khoảng 550 năm.

Sự sụp đổ của Hōlei Sea Arch diễn ra trong bối cảnh Hawaii trải qua một mùa bão đặc biệt bất thường.

Bão Nolo là cơn bão nhiệt đới lớn thứ ba ảnh hưởng đến quần đảo trong những tháng gần đây, sau bão Lala hồi tháng 8 và bão Lowell vào đầu tháng 9. Hai cơn bão trước gây ngập lụt nhà cửa, đường sá, quật đổ cây cối và làm gián đoạn hệ thống điện trên nhiều khu vực.

Sự sụp đổ của Hōlei Sea Arch cũng cho thấy cảnh quan ven biển Hawaii có thể thay đổi nhanh chóng dưới tác động kết hợp của núi lửa, động đất, sóng biển và thời tiết cực đoan.

NPS hiện cảnh báo du khách tránh xa khu vực từng có vòm đá. Các vách đá ven biển tại đây vẫn rất mất ổn định và có thể sụp đổ mà không có dấu hiệu báo trước.

Sau khi vòm đá biến mất, một số du khách vẫn tìm cách tiếp cận khu vực bị phong tỏa để quan sát dấu tích của công trình tự nhiên. NPS cảnh báo hành động này không chỉ đe dọa tính mạng du khách mà còn có thể gây nguy hiểm cho lực lượng cứu hộ.

Hōlei Sea Arch từng được xem như một trong những biểu tượng địa chất của Vườn quốc gia Núi lửa Hawaii. Sau khoảng 550 năm, thắng cảnh này đã trở thành một phần của lịch sử địa chất thay vì tiếp tục hiện diện trên đường bờ biển Hawaii.