Vốn ngân hàng 'dịch chuyển' phục vụ mô hình tăng trưởng mới

Định hình mô hình tăng trưởng mới từ tầm nhìn chiến lược

Ngày 18/10/2025, Phạm Minh Chính đã ký ban hành Chỉ thị số 31/CT-TTg về việc xây dựng Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030. Chỉ thị đặt ra mục tiêu lớn: đến năm 2030, Việt Nam trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao, đưa đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình phát triển giàu mạnh, thịnh vượng.

Để hiện thực hóa tầm nhìn đó, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương, tập đoàn và tổng công ty nhà nước xây dựng Kế hoạch 5 năm với tinh thần quyết liệt, đồng bộ, khả thi, hiệu quả, phấn đấu tốc độ tăng trưởng GDP bình quân giai đoạn 2026-2030 đạt từ 10%/năm trở lên. Đáng chú ý, Chỉ thị nhấn mạnh yêu cầu xác lập mô hình tăng trưởng mới, cơ cấu lại nền kinh tế, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, trong đó khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chính tạo bứt phá.

Bám sát định hướng chiến lược của Đảng và Chính phủ, NHNN Việt Nam đã xác định rõ ưu tiên điều hành tín dụng theo hướng hỗ trợ mô hình tăng trưởng mới. Theo đó, ngành Ngân hàng định hướng dòng vốn vào các lĩnh vực có tính lan tỏa cao như công nghệ, công nghiệp hỗ trợ, hạ tầng chiến lược và đổi mới sáng tạo.

Ngành Ngân hàng giữ vai trò then chốt trong việc huy động và phân bổ nguồn lực tài chính, tạo “dòng chảy” vốn cho các động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế

Thực tế cho thấy, trong thời gian qua, định hướng này đã được hiện thực hóa bằng những con số cụ thể. Số liệu của NHNN cho thấy, trong năm vừa qua, tín dụng cho ứng dụng công nghệ cao tăng tới 30,36%, trong khi tín dụng cho công nghiệp hỗ trợ tăng 27,46%, cao hơn đáng kể so với mức tăng trưởng tín dụng chung của toàn nền kinh tế. Đây là tín hiệu cho thấy dòng vốn ngân hàng đang từng bước dịch chuyển mạnh mẽ sang các lĩnh vực tạo giá trị gia tăng cao, nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh dài hạn.

Gần đây nhất, thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, trên cơ sở ý kiến của các bộ, ngành và sự thống nhất, đăng ký tham gia của các ngân hàng thương mại, ngày 8/12/2025, NHNN đã ban hành Công văn số 10825/NHNN-TD hướng dẫn triển khai Chương trình tín dụng đầu tư hạ tầng điện, giao thông và công nghệ chiến lược. Theo đó, các ngân hàng thương mại đã cam kết bố trí nguồn lực để thực hiện Chương trình trong giai đoạn 2025-2030 với quy mô 500 nghìn tỷ đồng. Đồng thời, các ngân hàng tham gia Chương trình cũng đã cam kết sẽ áp dụng mức lãi suất ưu đãi thấp hơn tối thiểu từ 1-1,5%/năm so với mức lãi suất cho vay bình quân cùng kỳ hạn của ngân hàng đó.

“Có thể nói, đây là Chương trình tín dụng quy mô lớn nhằm cụ thể hóa chủ trương đột phá phát triển khoa học, công nghệ, góp phần thực hiện một trong ba đột phá chiến lược về phát triển hạ tầng của đất nước. Trong thời gian tới, NHNN sẽ tổng hợp kết quả cho vay và phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành liên quan để kịp thời xử lý các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai”, bà Hà Thu Giang - Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế, NHNN cho biết.

Không chỉ dừng ở chủ trương, Chương trình tín dụng đã nhanh chóng nhận được sự hưởng ứng mạnh mẽ từ các ngân hàng thương mại. Agribank tiên phong với gói tín dụng 60.000 tỷ đồng, ưu đãi lãi suất lên tới 1,5%/năm.

HDBank tiếp nối với gói 20.000 tỷ đồng, lãi suất từ 6%/năm, gói tín dụng được thiết kế nhằm hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư trang thiết bị, nâng cấp hạ tầng, đẩy mạnh chuyển đổi số - hai động lực tăng trưởng chiến lược của giai đoạn 2025-2030. Trong khi đó, ACB triển khai gói hỗ trợ tổng quy mô 40.000 tỷ đồng, trong đó 20.000 tỷ đồng dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, 20.000 tỷ đồng cho các doanh nghiệp lớn đầu tư hạ tầng và công nghệ số, thúc đẩy tín dụng theo chuỗi.

Nhiều ngân hàng lớn khác như Vietcombank, VietinBank, BIDV, MB Bank, Techcombank, TPBank… cũng đã sẵn sàng nguồn lực, cho thấy sự nhập cuộc đồng bộ của toàn hệ thống.

Cần thêm “bệ đỡ” để vốn công nghệ phát huy hiệu quả

Theo các chuyên gia của Chứng khoán SHS, việc định hướng tín dụng vào công nghệ cao và đổi mới sáng tạo sẽ giúp nâng năng suất toàn nền kinh tế, tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn. Tuy nhiên, để dòng vốn này thực sự phát huy hiệu quả, không thể chỉ dựa vào tín dụng ngân hàng truyền thống.

Theo đó, cần phát triển mạnh hơn các kênh vốn cổ phần, vốn mạo hiểm, quỹ đồng đầu tư, cùng các cơ chế bảo lãnh rủi ro để chia sẻ rủi ro với ngân hàng, qua đó cho phép vốn mạnh dạn đi vào những dự án công nghệ mới - lĩnh vực tiềm năng cao nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Đồng thời, việc cơ cấu lại danh mục tín dụng theo hướng giảm dần tỷ trọng tín dụng bất động sản về mức an toàn hơn cũng được xem là yếu tố quan trọng để tạo dư địa cho các lĩnh vực sản xuất, công nghệ và dịch vụ giá trị gia tăng cao.

Với các gói tín dụng quy mô lớn đã được khởi động, kỳ vọng từ năm 2026, dòng vốn ngân hàng sẽ trở thành lực đẩy quan trọng hỗ trợ hoàn thiện hạ tầng chiến lược, thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững. Qua đó, góp phần hiện thực hóa các mục tiêu lớn của Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân và Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà nhấn mạnh, Đảng và Nhà nước đã đặt mục tiêu tăng trưởng 8% trở lên trong năm 2025 và tăng trưởng “hai con số” trong giai đoạn 2026-2030, hướng tới nhóm nước thu nhập trung bình cao vào năm 2030 và thu nhập cao vào năm 2045. Trong đó, huy động và phân bổ hiệu quả nguồn lực vốn để thúc đẩy mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là nhiệm vụ có ý nghĩa quyết định.

Theo các chuyên gia, một khuôn khổ chính sách đủ mạnh, cùng các giải pháp nâng cao hiệu quả phân bổ vốn theo tín hiệu thị trường, sẽ là nền tảng để nền kinh tế Việt Nam bước sang mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất, công nghệ và đổi mới sáng tạo, hiện thực hóa khát vọng phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên mới.

Quỳnh Trang