Vòng đàm phán Mỹ-Iran tại Thụy Sỹ bị hủy vào phút chót, Tehran nêu rõ lý do, quân đội Mỹ duy trì trạng thái sẵn sàng chiến đấu

Theo CNBC, Bộ Ngoại giao Thụy Sỹ vừa chính thức thông báo các cuộc đối thoại cấp cao giữa Mỹ-Iran dự kiến diễn ra tại khu nghỉ dưỡng Bürgenstock không thể tiến hành như kế hoạch.

Ngay sau đó, Nhà Trắng cũng xác nhận Phó Tổng thống JD Vance đã hủy chuyến bay tới Thụy Sỹ, với lý do xuất hiện các rào cản chưa thể giải quyết xung quanh tiến trình thương thảo.

Về việc đình chỉ tiến trình đàm phán 60 ngày với Mỹ, theo các hãng tin Fars và Al-Mayadeen, các quan chức Iran lập luận rằng những cuộc tấn công của Israel vào miền Nam Lebanon diễn ra chưa đầy 24 giờ sau khi thỏa thuận được ký điện tử đã cấu thành hành vi vi phạm trực tiếp các nghĩa vụ của Mỹ theo thỏa thuận.

Phái đoàn Iran được cho là đang chuẩn bị khởi hành đến Thụy Sỹ để tham gia vòng đàm phán đầu tiên thì Tehran đột ngột hủy chuyến đi. Các quan chức Iran cho biết, họ sẽ không thực hiện các cam kết của mình cho đến khi hoàn toàn chắc chắn rằng các cuộc tấn công của Israel vào Lebanon chấm dứt và Mỹ tuân thủ những yêu cầu nằm trong điều khoản đầu tiên của MoU.

Trước động thái mới nhất này, cùng ngày 19/6, Bộ Ngoại giao Iran tuyên bố không cấp bách trong việc gặp các nhà đàm phán Mỹ tại Thụy Sỹ, bởi bản ghi nhớ nhằm chấm dứt cuộc chiến ở Trung Đông đã được hai bên ký kết thông qua hình thức điện tử.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei cho biết: "Xét thấy việc ký kết MoU đã được thực hiện bằng hình thức số hôm 18/6, nên không có sự cấp bách nào để tổ chức cuộc họp nói trên tại Thụy Sỹ, tuy nhiên, chúng tôi đang lên kế hoạch tổ chức một cuộc gặp trong những ngày tới".

Sự cố ngoại giao diễn ra chỉ một ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump và người đồng cấp Iran Masoud Pezeshkian đặt bút ký kết bản biên bản ghi nhớ mang tính lịch sử bằng phương thức điện tử, nhằm mục đích xây dựng một thỏa thuận hòa bình toàn diện để chấm dứt cuộc chiến tranh dằng dai kéo dài nhiều tháng qua.

Tổng thống Mỹ Trump đã ký văn kiện này trong bữa tối với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tại Cung điện Versailles sau Hội nghị thượng đỉnh G7.

Về tiến trình đàm phán, Phát ngôn viên Nhà Trắng tuyên bố:“Kế hoạch cho các cuộc đàm phán tiếp theo vẫn chưa được hoàn tất, dù phái đoàn Mỹ luôn ở trạng thái sẵn sàng ngay khi có cơ hội. Công tác hậu cần cho các cuộc đàm phán phức tạp này chưa bao giờ là điều đơn giản hay có thể dự đoán trước”.

Trong khi đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 19/6 khẳng định các lực lượng Mỹ vẫn tiếp tục duy trì hiện diện quân sự và trạng thái cảnh giác cao trên toàn khu vực Trung Đông, bất chấp những tín hiệu hạ nhiệt căng thẳng sau các nỗ lực ngoại giao gần đây giữa Washington và Tehran.

Trong thông báo đăng trên các nền tảng truyền thông chính thức, CENTCOM công bố đoạn video ghi lại hoạt động của các tiêm kích F-16 thuộc Không quân Mỹ được tiếp nhiên liệu trên không trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ tuần tra và giám sát tại khu vực. Bộ chỉ huy cho biết các hoạt động quân sự thường lệ vẫn được duy trì nhằm bảo vệ lực lượng Mỹ, các đối tác khu vực cũng như bảo đảm an ninh hàng hải và ổn định khu vực.

Thông báo được đưa ra một ngày sau khi CENTCOM xác nhận đã chấm dứt các biện pháp hạn chế đối với hoạt động hàng hải ra vào các cảng và vùng duyên hải của Iran theo chỉ đạo của Tổng thống Donald Trump.

Theo giới chức quốc phòng Mỹ, việc nới lỏng các biện pháp kiểm soát hàng hải không đồng nghĩa với việc Washington giảm hiện diện quân sự tại Trung Đông. Lầu Năm Góc tiếp tục duy trì các nhóm tác chiến trên không, trên biển và hệ thống phòng thủ tại nhiều căn cứ trọng yếu trong khu vực nhằm ứng phó với các nguy cơ an ninh tiềm tàng.

Các nguồn tin quốc phòng được Reuters, AP và Defense News dẫn lời cho biết Mỹ hiện vẫn duy trì hàng chục nghìn binh sĩ tại Trung Đông, cùng các lực lượng hải quân và không quân triển khai tại Vùng Vịnh, Biển Đỏ và Đông Địa Trung Hải. Giới chức quân sự Mỹ nhấn mạnh nhiệm vụ ưu tiên hiện nay là bảo vệ tự do hàng hải, ngăn ngừa các hành động gây bất ổn và bảo đảm an toàn cho các lực lượng Mỹ cùng đồng minh.

Các nhà phân tích nhận định việc CENTCOM công khai các hoạt động tuần tra của tiêm kích F-16 nhằm phát đi thông điệp rằng Mỹ vẫn duy trì đầy đủ năng lực tác chiến và khả năng phản ứng nhanh tại Trung Đông, đồng thời trấn an các đồng minh trong khu vực trong bối cảnh tiến trình đàm phán với Iran còn đối mặt nhiều thách thức.

Sự sụp đổ bất ngờ của vòng đàm phán tại Thụy Sỹ đã giáng một đòn mạnh mẽ vào đà hưng phấn của Phố Wall. Khi dòng chảy năng lượng toàn cầu vẫn đang bị đặt trên bàn cân, thế giới hiểu rằng canh bạc ngoại giao của ông Donald Trump sẽ đứng trước những phép thử tàn khốc nhất.

Giới phân tích vĩ mô đồng loạt lên tiếng cảnh báo rằng thỏa thuận sơ bộ trước đó mới chỉ là khởi đầu trên một hành trình vô cùng khúc khuỷu.