Vòng xoáy đối đầu mới ở Yemen

Các cuộc tấn công đáp trả lẫn nhau giữa lực lượng Houthi và quân đội chính phủ Yemen leo thang làm dấy lên lo ngại thỏa thuận ngừng bắn ở quốc gia trên Bán đảo Arab này đổ vỡ. Việc Houthi tuyên bố áp đặt lệnh phong tỏa hàng hải đối với Saudi Arabia đe dọa nghiêm trọng tới an ninh hàng hải tại khu vực Biển Đỏ và eo biển Bab al-Mandab, có nguy cơ làm gián đoạn tuyến vận tải biển chiến lược, đóng vai trò quan trọng đối với dòng chảy thương mại quốc tế.

Tình hình Yemen lại nóng lên sau khi Houthi gửi cảnh báo trực tiếp tới các hãng vận tải biển quốc tế, yêu cầu ngừng mọi hoạt động vận chuyển hàng hóa đến và đi từ các cảng của Saudi Arabia, đồng thời tuyên bố các tàu vi phạm có thể trở thành mục tiêu tấn công.

Đáp lại, chính phủ Yemen được quốc tế công nhận tuyên bố sẽ đáp trả các đợt tấn công liên tiếp của lực lượng Houthi, trong bối cảnh làn sóng tập kích bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái (UAV) ngày càng tăng ở Yemen. Chính phủ Yemen lo ngại Houthi đang tìm cách mô phỏng các động thái của Iran tại eo biển Hormuz nhằm giành quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, nối Biển Đỏ với Vịnh Aden và rộng hơn là Ấn Độ Dương. Những diễn biến quân sự mới có nguy cơ bùng nổ giao tranh trên quy mô lớn, đẩy Yemen vào vòng xoáy đối đầu mới.

Trước diễn biến ngày càng nghiêm trọng ở Yemen, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đã tổ chức phiên thảo luận mở về tình hình quốc gia Trung Đông này. Các đại biểu đã bày tỏ quan ngại sâu sắc trước những cuộc đụng độ quân sự leo thang, tấn công nhằm vào Saudi Arabia và tàu thương mại, đồng thời cảnh báo diễn biến mới có thể làm suy yếu thỏa thuận ngừng bắn mong manh đạt được năm 2022, làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng nhân đạo tại Yemen.

Căng thẳng giữa các lực lượng ở Yemen và việc tiếp diễn các vụ tấn công không chỉ làm gia tăng nguy cơ đối đầu quân sự, mà còn đe dọa trực tiếp đời sống dân thường ở nhiều quốc gia phụ thuộc vào tuyến vận tải huyết mạch đi qua Biển Đỏ, khi hoạt động vận tải trên một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới này bị gián đoạn. Nhiều hãng vận tải biển quốc tế hiện vẫn tránh đi qua cả eo biển Bab al-Mandab và eo biển Hormuz như một biện pháp phòng ngừa rủi ro. Trong bối cảnh nhiều cuộc khủng hoảng đan xen hiện nay ở Trung Đông, bất kỳ sự cố nào trên biển cũng có thể nhanh chóng lan rộng thành khủng hoảng an ninh, ảnh hưởng đến nỗ lực ngoại giao và nhân đạo trên phạm vi toàn khu vực.

Cộng đồng quốc tế đang theo dõi sát tình hình tại Yemen và đặc biệt quan ngại trước việc lực lượng Houthi nối lại các vụ tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Dư luận lo ngại, chỉ một sự cố trên biển có thể nhanh chóng kéo theo hệ lụy khôn lường đối với an ninh khu vực và ổn định toàn cầu. Trong bối cảnh hàng loạt điểm nóng tại Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, mọi hành động quân sự và biện pháp đáp trả đều có nguy cơ châm ngòi cho vòng xoáy đối đầu quân sự mới, làm suy giảm triển vọng đối thoại chính trị tại Yemen.

Hội đồng Bảo an kêu gọi các bên kiềm chế, tuân thủ luật pháp quốc tế, bảo vệ dân thường và nối lại các nỗ lực chính trị dưới sự bảo trợ của Liên hợp quốc để đạt được giải pháp hòa bình, bền vững cho cuộc xung đột dai dẳng suốt nhiều năm qua ở Yemen.