Vụ 4 phạm nhân trốn trại, các đối tượng đối mặt với hình phạt nào?

Vụ việc 4 phạm nhân trốn khỏi Trại giam A2, Bộ Công an, trong lúc lao động cải tạo đang thu hút sự quan tâm của dư luận. Theo thông tin từ cơ quan chức năng, chiều 21/10/2026, 4 phạm nhân bỏ trốn khỏi Phân trại số 1. Ngày 22/10, Giám thị Trại giam A2 đã ký Quyết định khởi tố vụ án hình sự về tội "Trốn khỏi nơi giam" và ra quyết định truy nã đặc biệt đối với cả bốn người.

Đến ngày 24/10, lực lượng chức năng đã bắt giữ phạm nhân Lê Văn Cường khi người này di chuyển trên xe khách qua xã Nam Khánh Vĩnh, tỉnh Khánh Hòa. Ba phạm nhân còn lại là Hồ Văn Tình, Lữ Văn Toàn và Võ Hoàng Duy vẫn đang lẩn trốn.

Bốn phạm nhân trốn trại đang bị truy nã. Ảnh: BCA

Trốn khỏi nơi giam giữ có thể bị phạt tù đến 10 năm

Theo Luật sư Đặng Văn Cường, Trưởng Văn phòng Luật sư Chính pháp, Đoàn luật sư Thành phố Hà Nội, Khoản 1 Điều 386 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017, quy định người đang bị tạm giữ, tạm giam, áp giải, xét xử hoặc chấp hành án phạt tù mà bỏ trốn có thể bị phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm. Khoản 2 Điều này quy định khung hình phạt từ 3 năm đến 10 năm nếu phạm tội có tổ chức hoặc dùng vũ lực đối với người canh gác, người áp giải.

Đối với vụ việc tại Trại giam A2, cơ quan có thẩm quyền đã khởi tố vụ án về tội "Trốn khỏi nơi giam" theo khoản 1 Điều 386 Bộ luật Hình sự. Đây là bước tố tụng nhằm điều tra, làm rõ vụ việc, chưa phải kết luận cuối cùng về tội danh và khung hình phạt áp dụng đối với từng người.

Luật sư Đặng Văn Cường cho rằng, một vấn đề quan trọng cần làm rõ là việc 4 phạm nhân cùng bỏ trốn có đủ căn cứ xác định phạm tội có tổ chức hay không?

Theo khoản 2 Điều 17 Bộ luật Hình sự, phạm tội có tổ chức là hình thức đồng phạm có sự câu kết chặt chẽ giữa những người cùng thực hiện tội phạm. Cơ quan điều tra cần xác minh liệu họ có bàn bạc, thống nhất kế hoạch từ trước, phân công vai trò, chuẩn bị phương tiện hoặc hỗ trợ nhau trong quá trình bỏ trốn hay không? Không thể chỉ căn cứ vào số lượng người cùng bỏ trốn để mặc nhiên áp dụng khoản 2 Điều 386.

Ngược lại, nếu chứng cứ cho thấy có sự câu kết chặt chẽ và tổ chức thực hiện hành vi, trách nhiệm hình sự phải được đánh giá tương ứng với tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi và vai trò của từng người.

Tổng hợp hình phạt, kéo dài thời gian ngồi tù

Theo Luật sư Đặng Văn Cường, 4 phạm nhân tại Trại giam A2 đang chấp hành án về các tội danh khác nhau, trong đó có những tội đặc biệt nghiêm trọng. Nếu bị kết án thêm về tội trốn khỏi nơi giam giữ, 4 phạm nhân có thể phải chấp hành hình phạt mới cùng với phần hình phạt còn lại của bản án trước. Thời gian thực tế phải chấp hành án vì vậy có thể kéo dài đáng kể.

Cụ thể, Điều 56 Bộ luật Hình sự quy định nguyên tắc tổng hợp hình phạt trong trường hợp người đang chấp hành một bản án lại thực hiện hành vi phạm tội mới. Theo đó, Tòa án quyết định hình phạt đối với tội phạm mới, sau đó tổng hợp với phần hình phạt chưa chấp hành của bản án trước theo quy định pháp luật.

Bên cạnh đó, việc bỏ trốn cũng có thể ảnh hưởng đến quá trình xem xét các chế độ giảm thời hạn chấp hành án, tha tù trước thời hạn có điều kiện hoặc các chính sách có yêu cầu về kết quả chấp hành án, ý thức cải tạo và điều kiện luật định. Tuy nhiên, không nên hiểu rằng cứ bỏ trốn, người phạm tội đương nhiên mất vĩnh viễn mọi cơ hội được hưởng chính sách khoan hồng; từng chế độ phải được xem xét theo quy định pháp luật tương ứng.

Nếu người bỏ trốn thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải hoặc có những tình tiết giảm nhẹ khác, các yếu tố đó có thể được xem xét theo quy định của Bộ luật Hình sự. Ngược lại, nếu trong quá trình lẩn trốn họ tiếp tục phạm tội hoặc dùng vũ lực để chống trả lực lượng truy bắt, trách nhiệm đối với những hành vi này phải được xử lý tương ứng.

Ngoài ra, nếu phát hiện có người bên ngoài cố ý giúp sức, cung cấp phương tiện hoặc tạo điều kiện để phạm nhân trốn thoát, cơ quan điều tra phải xác định bản chất hành vi và xem xét trách nhiệm pháp lý tương ứng.