Vụ án 'Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt 4 thửa đất' tại TP HCM: Xuất hiện một số lời khai mới trong phiên phúc thẩm

Theo hồ sơ, ông Đ.N.B (ngụ phường Hiệp Bình Chánh) đứng tên 4 thửa đất tại phường Phú Hữu, quận 9 (cũ). Ông B cũng là chủ sở hữu DNTN mang tên mình.

Năm 2010, hai bên ký hợp đồng mua bán 4 thửa đất. Bị cáo Hoàng đã trả 3 tỷ đồng. Hai bên thống nhất chuyển DNTN đứng tên ông B thành Cty cổ phần (CP) để Hoàng xin giấy phép xây dựng chung cư. Hai bên ký giấy tờ hợp thức hóa chuyển đổi DNTN thành Cty CP và góp 4 thửa đất vào Cty. Cty có cơ cấu CP ông B 90 tỷ đồng (89,11%), Hoàng 10 tỷ đồng (9,9%)…

Bị cáo sau đó sử dụng hồ sơ là hợp đồng chuyển nhượng 3,5 triệu CP từ ông B cho mình, biên bản cam kết nhận đủ 35 tỷ đồng, biên bản họp cổ đông để chuyển cơ cấu CP của ông B xuống còn 45,45%, của mình tăng lên 53,72%.

Ông B tố Hoàng “giả chữ ký lừa đảo chiếm đoạt 3,5 triệu CP”. Năm 2011, Công an quận 4 (cũ) ra quyết định không khởi tố vụ án vì chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm vì hành vi chưa xảy ra hậu quả. VKSND quận 4 cũng xác định việc không khởi tố là có căn cứ.

Sau một thời gian, hồ sơ được chuyển đến Công an TP. Năm 2013, VKSND TP cho biết kết luận giám định xác định chữ ký trên các giấy tờ là do ông B ký ra. Ông B đã có văn bản đề nghị dừng cấp sổ đỏ cho Cty, đề nghị thu hồi giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh. Do đó, không có căn cứ xác định Hoàng giả mạo chữ ký ông B nhằm chiếm đoạt đất. Tháng 7/2013, Công an TP ra quyết định không khởi tố vụ án.

Bảy năm sau, CQĐT lại khởi tố vụ án “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” với sự việc, cho rằng Hoàng đưa ông B nhiều giấy tờ và ông B có ký nhưng không đọc, thực tế không nhận 32 tỷ đồng.

Tháng 2/2026, TAND TP HCM xử sơ thẩm, tuyên Hoàng 18 năm tù. Bị cáo kêu oan, cho rằng không lừa dối ông B, không chiếm đoạt tài sản của ông B.

Tại phiên phúc thẩm, ông B khai số tiền bán đất là 58 tỷ đồng, còn 32 tỷ đồng trong tổng số 90 tỷ đồng ông góp vốn vào Cty CP thực tế chưa góp. Còn người mua lại dự án là ông Nguyễn Duy Linh (đang là bị can trong một vụ án khác) khai ông B biết rõ việc mua bán giữa ông Hoàng và ông Linh. Sau khi mua, ông Hoàng đã bàn giao đất, còn ông B thì bàn giao hồ sơ dự án, đổi lại ông Linh trả cho ông B 800 triệu đồng. Ông B thừa nhận có nhận của ông Linh 800 triệu đồng, cho rằng “là tiền bán bản đồ quy hoạch dự án”.

Ông Linh đã đầu tư hạ tầng, xây dựng móng, có giấy phép đấu nối giao thông và bán cho 106 khách hàng. Ông Linh cho rằng việc trả lại đất cho ông B là không hợp lý. Vì khi mua, đất đứng tên Cty, ông Linh mua CP và đã được cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh.

Bào chữa cho bị cáo, luật sư (LS) Huỳnh Phước Hiệp (Đoàn LS TP HCM) cho rằng bản án sơ thẩm xác định đến 3 thời điểm hoàn thành tội phạm. Một, sau khi hoàn thành việc sang tên 4 thửa đất; hai, sau khi hoàn tất việc mua bán CP với số tiền 32 tỷ đồng ; ba, khi ông Hoàng bán lại dự án. “Cần xem xét lại các tình tiết này, vì trong 1 hành vi, không thể có đến 3 thời điểm hoàn thành tội phạm”, LS nói.

Trong hồ sơ, Cơ quan CSĐT có thực hiện thủ tục định giá, đã thành lập hội đồng định giá nhưng đến nay chưa có kết quả. “Trong vụ án này, cần xác định số tiền bị cáo chiếm đoạt là bao nhiêu, nói cách khác là cần phải có định lượng về số tiền bị chiếm đoạt”, LS nêu quan điểm.

Một vấn đề khác, cáo trạng xác định bị cáo chiếm đoạt 4 thửa đất, nhưng 4 thửa đất từ khi được chuyển tên Cty CP có ông B đứng tên, đến nay vẫn chưa sang tên cho ai; nên cần xem xét lại có hành vi “chiếm đoạt 4 thửa đất” hay không.

“Tại phiên tòa, ông B khai 32 tỷ đồng chưa góp vốn nên không phải là tài sản. Trong khi đó, bản án sơ thẩm kết luận bị cáo Hoàng chiếm đoạt 32 tỷ đồng của ông B. Đây là vấn đề mâu thuẫn cần làm rõ”, LS nói.

HĐXX cho rằng vụ án có nhiều tình tiết cần phải được xem xét nên nghị án kéo dài, thời gian tuyên án dự kiến 25/6.

Cũng theo LS, cần xác định chính xác bị hại trong vụ án này. Tài sản là 4 thửa đất đã được thỏa thuận góp vốn vào Cty CP và sang tên cho Cty. Tới đây xảy ra 2 trường hợp. Thứ nhất, nếu bị cáo dùng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt, thì phải là chiếm đoạt tài sản của Cty chứ không phải của ông B; và nếu như vậy, bản án sơ thẩm xác định sai bị hại. Thứ hai, nếu ông B là bị hại, Hoàng chiếm đoạt 4 thửa đất của ông B; dùng thủ đoạn để chuyển từ tên ông B sang tên Cty CP; thì có thể là tội danh khác.

Với các thửa đất, đang được người khác quản lý, sử dụng và xây dựng móng dự án; nhưng bản án sơ thẩm không giải quyết hậu quả của giao dịch dân sự vô hiệu; cũng là vấn đề cấp phúc thẩm cần xem xét.