Vụ gian lận thi tốt nghiệp THPT 2026 ở Tuyên Quang: Đã khởi tố 19 bị can

"Chìa khóa" ở Trưởng Ban chỉ đạo kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 tỉnh Tuyên Quang

Ngày 13/7 Công an tỉnh Tuyên Quang vừa khởi tố thêm 15 người trong vụ án gian lận điểm thi Toán ở THPT chuyên Tuyên Quang và chưa công bố danh tính, nâng số bị can đã bị khởi tố đến nay lên 19. Tất cả 19 người đều bị Cơ quan An ninh điều tra khởi tố về tội "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”, theo Điều 356 Bộ luật Hình sự.

Trước đó, 2 trong 4 người đầu tiên bị khởi tố là Nguyễn Hà Duy, giáo viên Toán của trường THPT chuyên Tuyên Quang và bà Trần Thị Thu Hằng, Phó Hiệu trưởng trường THPT Nguyễn Văn Huyên. Có 2 bị can chưa công bố danh tính. Trong đó, bà Hằng là trưởng điểm coi thi tại Trường THPT chuyên Tuyên Quang. Với chức trách, nhiệm vụ được giao, bà Hằng chịu trách nhiệm điều hành toàn bộ hoạt động của điểm thi này. Duy là thư ký điểm thi này.

Tỉnh Tuyên Quang tổ chức họp báo thông tin về vụ tiêu cực trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang

Vụ án được điều tra sau khi Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) công bố điểm thi tốt nghiệp THPT sáng 01/7. Trường THPT chuyên Tuyên Quang gây chú ý khi hơn 290 trong số 328 thí sinh (TS), thuộc các số báo danh từ 080163xx đến 080166xx, đạt từ 9 điểm Toán trở lên; đặc biệt có hơn 140 em đạt điểm tuyệt đối.

Chiều 09/7, lãnh đạo tỉnh Tuyên Quang tổ chức họp báo vụ 140 điểm 10 môn Toán trong kỳ thi THPT 2026 ở điểm thi trường THPT chuyên Tuyên Quang.

Chủ trì cuộc họp báo có ông Trần Mạnh Lợi - Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy và nhiều quan chức, ban ngành khác của tỉnh. Lẽ ra buổi họp báo này phải có mặt bà Vương Ngọc Hà, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang, Trưởng ban Chỉ đạo kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 tỉnh Tuyên Quang. Tuy nhiên, theo thông tin tại họp báo, bà Hà vắng mặt vì lý do bận công tác. Dư luận càng ngạc nhiên hơn khi biết thông tin năm 2019 - khi đó bà Vương Ngọc Hà là Ủy viên BCH Đảng bộ tỉnh, Phó Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Hà Giang đã từng bị xử lý kỷ luật vì liên quan đến vụ gian lận thi cử năm 2018 ở tỉnh này.

Ngày 30/12/2019, BCH Đảng bộ tỉnh Hà Giang đã có quyết định thi hành kỷ luật bằng hình thức khiển trách đối với bà Vương Ngọc Hà. Nguyên nhân do bà Hà vi phạm quy định về trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên. Cụ thể là đã để người thân (mẹ đẻ) tác động đến cán bộ thực hiện nhiệm vụ trong kỳ thi THPT quốc gia năm 2018 nhằm nâng điểm cho con gái mình.

Khi Hà Giang nhập với Tuyên Quang, bà Hà đảm nhận chức vụ Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy và Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang. Ở vị trí này, bà Hà được cử làm Trưởng ban Chỉ đạo kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 tỉnh Tuyên Quang. Tại cuộc họp báo, khi các phóng viên hỏi về trách nhiệm của bà Vương Ngọc Hà, ông Nguyễn Mạnh Tuấn - Phó Chủ tịch thường trực UBND tỉnh Tuyên Quang cho biết tỉnh sẽ xem xét trách nhiệm của từng cá nhân theo nhiệm vụ được giao.

Dư luận đặt câu hỏi, vì sao bà Hà đã từng bị kỷ luật trong vụ thi cử gian lận ở Hà Giang năm 2018, nay lại làm Trưởng ban Chỉ đạo kỳ thi tốt nghiệp THPT tỉnh Tuyên Quang 2026? Tuy nhiên, tại cuộc họp báo, các cơ quan chức năng có vẻ vòng vo, chưa làm rõ vấn đề, chưa thấy vụ gian lận thi cử này là một hành vi vi phạm nghiêm trọng Quy chế thi tốt nghiệp THPT (Quy chế) của Bộ GD-ĐT.

Vi phạm quy chế, sao Tuyên Quang đề xuất cho thi lại?

Lẽ ra lời đầu tiên, khi đã xác định sai phạm (đã bắt 4 bị can), lãnh đạo tỉnh, hoặc ít nhất là Trưởng ban Chỉ đạo kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 tỉnh Tuyên Quang phải lên tiếng xin lỗi. Đó mới là ứng xử đúng và nghiêm minh. Nhưng lãnh đạo tỉnh Tuyên Quang không làm vậy mà còn táo bạo đề xuất Bộ GD-ĐT cho phép được thi lại môn Toán ở điểm thi này! Đề xuất này gây rất nhiều tranh cãi, vì chưa có tiền lệ và Quy chế cũng không cho phép.

Đại diện Công an tỉnh cung cấp thông tin xác minh, điều tra về kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tại điểm thi trường THPT chuyên Tuyên Quang

Có thể là vụ án đang trong quá trình điều tra, chưa thể kết luận nhưng cách giải thích vi phạm rất lạ: Trưởng điểm thi, bà Trần Thị Thu Hằng - Phó Hiệu trưởng trường THPT Nguyễn Văn Huyên, đã chỉ đạo, định hướng cho một số giám thị tạo điều kiện cho các TS làm bài thi môn Toán chưa đúng Quy chế. Bị can Trần Thị Thu Hằng đã chỉ đạo cho Nguyễn Hà Duy - Thư ký điểm thi - vào phòng thi và trực tiếp hướng dẫn một số TS làm bài thi môn Toán. Nếu như vậy, các giám thị cũng vi phạm Quy chế thi, đã xử lý chưa và xử lý như thế nào?

Lạ nữa là chính ông Hoàng Minh Cảnh - Phó Giám đốc Sở GD-ĐT Tuyên Quang lại đề xuất phương án tổ chức thi lại môn Toán đối với các TS tại điểm thi này. Ông Cảnh là lãnh đạo Sở GD-ĐT chẳng lẽ không biết Quy chế? Điều 57 của Quy chế thi hiện hành quy định TS có hành vi để người khác làm bài thay dưới mọi hình thức sẽ bị hủy kết quả thi.

Áp dụng điều 57 này, tại tỉnh Khánh Hòa, ngày 17/6/2026, Sở GD-ĐT tỉnh này đã xử lý hủy kết quả toàn bộ bài thi, môn thi của TS vi phạm tại phòng thi số 0577 điểm thi trường THPT Ngô Gia Tự. Nguyên nhân TS này bị phát hiện mang điện thoại vào phòng thi trong buổi thi môn tự chọn (Vật lý), nhưng không bị lập biên bản xử lý. Trong khi đó 140 TS có điểm 10 ở Tuyên Quang được thầy Nguyễn Hà Duy vào phòng thi và trực tiếp hướng dẫn làm bài thì đều vi phạm quy chế thi (điều 57), sao lại được phép thi lại?

Trong lịch sử các kỳ thi tốt nghiệp THPT ở nước ta, chưa từng có tiền lệ cho phép TS có hành vi vi phạm Quy chế được phép thi lại. Vấn đề này Bộ GD-ĐT đúng khi chưa cho phép thi lại theo đề xuất thiếu trách nhiệm của Sở GD-ĐT Tuyên Quang. Bộ GD-ĐT đề nghị UBND tỉnh Tuyên Quang tiếp tục chỉ đạo các cơ quan chức năng khẩn trương xác minh đầy đủ, khách quan bản chất vụ việc; làm rõ vi phạm, xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm Quy chế thi và vi phạm pháp luật. Trên cơ sở Quy chế thi, kết quả kiểm tra, xử lý, kết quả xác minh của cơ quan chức năng và đánh giá toàn diện tác động của vụ việc, Bộ sẽ quyết định phương án xử lý phù hợp. "Phương án sẽ không để những TS có năng lực thực chất bị ảnh hưởng đến cơ hội học tập, đồng thời giữ vững kỷ cương, sự công bằng và uy tín của kỳ thi tốt nghiệp THPT", Bộ GD-ĐT phản hồi.

Quan điểm của Bộ GD-ĐT đúng theo chỉ đạo của Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu, khi yêu cầu phương án khắc phục hậu quả phải đúng Quy chế, đúng pháp luật, bảo đảm quyền lợi chính đáng của TS, bảo đảm công bằng trong xét tuyển ĐH, CĐ và kịp thời gian đăng ký xét tuyển đại học năm 2026.

Bị can Nguyễn Hà Duy đã chỉ bài thi cho các thi sinh như thế nào?

Đề thi môn Toán của Bộ GD-ĐT năm nay có 24 mã đề, được tạo ra từ 4 mã đề gốc. Sau đó dùng phần mềm máy tính để hoán vị câu hỏi, đáp án và thay đổi một phần số liệu để tạo ra nhiều mã đề khác nhau. Mặc dù mã đề khác nhau, tất cả đều giống nhau về tổng số câu (22 câu), cấu trúc câu hỏi và độ khó tương đương. Thời gian làm bài trong 90 phút, mỗi TS được phát 1 mã đề trong 24 mã đề đó. Với số lượng mã đề như vậy, thầy Duy có thể dễ dàng giải nhanh được nhưng làm sao đủ thời gian chỉ cho hàng trăm TS?

Một mình bị can Duy làm sao đủ thời gian để giúp hàng trăm TS giải đề? Như vậy giả thuyết đặt ra có thể vụ gian lận được tổ chức tinh vi và táo bạo. Thông tin này chưa được công bố tại buổi họp báo, vì vụ án vẫn trong giai đoạn điều tra. Nhưng với những thông tin ít ỏi được cung cấp tại cuộc họp báo, dư luận có thể đoán rằng đây là vụ gian lận được tổ chức có quy mô, liên quan đến nhiều người. Nếu như vậy nhiều giám thị của điểm thi này đều vi phạm Quy chế thi, thậm chí vi phạm pháp luật, có thể bị khởi tố, bởi bà Hằng đã chỉ đạo các giám thị lơi lỏng để ông Duy chỉ TS làm bài.

Quy chế thi tốt nghiệp THPT của Bộ GD-ĐT quy định rất chặt chẽ công tác tổ chức thi. Nếu áp dụng đúng, đủ và nghiêm thì không thể và không ai có thể gian lận hoặc tổ chức gian lận được. Vậy tại sao tại điểm thi này việc tổ chức gian lận dễ dàng đến vậy? Cho đến nay và qua cuộc họp báo, lãnh đạo tỉnh Tuyên Quang xử lý chưa nghiêm túc vụ gian lận này, chưa đúng với tinh thần chỉ đạo của Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu yêu cầu xử lý vụ việc một cách nghiêm minh. Dư luận đang chờ câu trả lời cụ thể của lãnh đạo tỉnh Tuyên Quang và Ban chuyên án.