Vụ ICE bắn chết người ở Minnesota: Bước ngoặt tranh luận về sở hữu súng tại Mỹ

Khẩu súng ngắn Sig Sauer P320 mà Pretti mang theo vào thời điểm bị ICE bắn chết. Ảnh: Cảnh sát Minneapolis

Theo hãng tin AFP, lãnh đạo Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ Gregory Bovino nói rằng người đàn ông ở Minnesota bị các đặc vụ Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) bắn chết ngày 24/1 có mang theo vũ khí và có ý định gây thiệt hại tối đa.

Chính quyền của Tổng thống Donald Trump và các cơ quan thực thi pháp luật trực thuộc đã bảo vệ các đặc vụ nổ súng gây chết người, viện dẫn lý do Pretti mang theo súng ngắn và có hành vi hung hăng khi xảy ra va chạm với các đặc vụ trong lúc diễn ra các cuộc biểu tình phản đối chiến dịch siết chặt nhập cư của ông Trump.

Bộ trưởng An ninh Nội địa Kristi Noem phát biểu trên chương trình Fox News Sunday: “Chúng ta không thể chấp nhận những cá nhân cản trở hoạt động thực thi pháp luật rồi xuất hiện với súng ống vũ khí, không có giấy tờ tùy thân và đối đầu với lực lượng chức năng. Đó là một trong những lý do khiến chúng ta chứng kiến những tình huống như thế này xảy ra”.

Giám đốc Cục Điều tra Liên bang Mỹ Kash Patel cũng có phát biểu tương tự. Ông Patel phát biểu trên kênh Fox News ngày 25/1: “Không ai muốn hòa bình lại xuất hiện tại một cuộc biểu tình với một khẩu súng đã nạp đầy hai băng đạn. Đó không phải là một cuộc biểu tình ôn hòa”.

Ít nhất một chính trị gia thuộc phe Dân chủ đối lập cùng với các tổ chức vận động quyền sở hữu súng (vốn thường đứng ở hai phía đối lập trong cuộc tranh luận về súng) đã chỉ trích các quan chức trong chính quyền Tổng thống Trump vì lập luận này.

Vụ nổ súng đã làm đảo chiều phần nào cuộc tranh luận quen thuộc về quyền sở hữu và mang theo súng ở Mỹ. Các quan chức đảng Cộng hòa thường là những người bảo vệ kiên định quyền sở hữu súng, trong khi phe Dân chủ theo truyền thống phản đối súng đạn và bạo lực súng đạn trong nước.

Tu chính án thứ hai của Hiến pháp Mỹ quy định rằng quyền của người dân được giữ và mang vũ khí sẽ không bị xâm phạm. Trong nhiều thập kỷ, quy định này là chủ đề của các tranh cãi gay gắt.

Tòa án Tối cao Mỹ nhiều lần tái khẳng định quyền này và quyền mang vũ khí nơi công cộng.

Theo một khảo sát của Trung tâm Nghiên cứu Pew, năm 2023 gần một phần ba người Mỹ cho biết họ sở hữu súng.

Theo Cảnh sát trưởng Minneapolis, ông Brian O’Hara, Pretti là một trong số những chủ sở hữu súng và việc sở hữu này là hợp pháp. Ông O’Hara cho biết người y tá này không có tiền án.

Tuy nhiên, đối với giới chức Mỹ hiện nay, việc Pretti mang theo súng là yếu tố then chốt dẫn tới vụ các đặc vụ nổ súng.

Không lâu sau vụ việc, Bộ An ninh Nội địa Mỹ đăng một bức ảnh khẩu súng ngắn, được cho là khẩu súng tìm thấy trên người Pretti.

Ông Greg Bovino phát biểu: “Đây trông giống như một tình huống mà một cá nhân muốn gây thiệt hại tối đa và thảm sát lực lượng thực thi pháp luật”.

Công tố viên liên bang bang California Bill Essayli viết trên X: “Nếu có người tiếp cận lực lượng thực thi pháp luật với một khẩu súng, khả năng rất cao họ sẽ có cơ sở pháp lý để bắn người đó”.

Nhiều tổ chức vận động quyền sở hữu súng, trong đó có Gun Owners of America, đã lên án các phát biểu như trên và bác bỏ quan điểm cho rằng cảnh sát có lý do chính đáng để bắn những người mang súng hợp pháp. Tổ chức Gun Owners of America đăng trên X: “Tu chính án thứ hai bảo vệ quyền của người Mỹ được mang vũ khí khi biểu tình. Đây là một quyền mà chính phủ liên bang không được xâm phạm”.

Hiệp hội Súng trường Quốc gia Mỹ (NRA) gọi các phát biểu của ông Essayli là “nguy hiểm và sai trái”. NRA, một nhóm vận động hành lang ủng hộ súng có ảnh hưởng lớn, đăng trên X: “Những tiếng nói có trách nhiệm trước công chúng cần chờ một cuộc điều tra đầy đủ, thay vì đưa ra những khái quát hóa và bôi nhọ những công dân tuân thủ pháp luật”.

Một tiếng nói hiếm hoi bất đồng trong hàng ngũ chính trị gia đảng Cộng hòa, nghị sĩ Thomas Massie, cũng tham gia chỉ trích các cơ quan thực thi pháp luật liên bang. Ông Massie viết trên X: “Mang theo súng không phải là án tử, đó là một quyền và được Hiến pháp bảo vệ. Nếu không hiểu điều này thì không nên làm việc trong lực lượng thực thi pháp luật hay trong chính phủ”.

Thống đốc bang California thuộc đảng Dân chủ Gavin Newsom cũng chỉ trích gay gắt những quan chức nào đã biện minh cho hành động của các đặc vụ tại Minneapolis. Ông Newsom đăng trên X: “Chính quyền Tổng thống Trump không tin vào Tu chính án thứ hai”.

Trong khi đó, sau vụ bắn chết Pretti, các cuộc biểu tình tiếp tục lan rộng tại nhiều thành phố lớn của Mỹ bất chấp thời tiết giá lạnh do bão tuyết mùa Đông. Tại Minneapolis, hàng chục nghìn người đã tập trung bên ngoài Tòa thị chính và Trung tâm hành chính hạt Hennepin, diễu hành qua khu trung tâm thành phố để phản đối ICE gia tăng hoạt động và yêu cầu Chính quyền liên bang chịu trách nhiệm về cái chết của Pretti. Các cuộc biểu tình tương tự cũng bùng phát tại New York, Boston, Los Angeles, San Francisco và nhiều thành phố khác, khi hàng nghìn người xuống đường tại một số điểm.

Hiện tại, Minneapolis đang trong tình trạng căng thẳng khi lực lượng an ninh hiện diện khắp nơi, rào chắn được dựng lên ở nhiều khu vực trung tâm và các hoạt động tưởng niệm nạn nhân vẫn tiếp tục diễn ra. Vụ việc đang trở thành tâm điểm của tranh cãi pháp lý và chính trị tại Mỹ, làm dấy lên câu hỏi lớn về giới hạn quyền lực của lực lượng liên bang trong các chiến dịch thực thi luật di trú.

Thùy Dương/Báo Tin tức và Dân tộc