Vụ nổ súng tiệc báo chí qua lời kể của phóng viên 10 năm theo dõi Nhà Trắng

Những người tham dự nấp dưới gầm bàn khi tiếng súng nổ ra bên ngoài phòng tiệc của Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng tối 26/4. Ảnh: Getty Images

Tờ The Guardian (Anh) vừa đăng tải bài viết của phóng viên David Smithin, người đã theo dõi Nhà Trắng trong một thập kỷ qua, về vụ nổ súng tại dạ tiệc do Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng tổ chức, nơi có Tổng thống Trump và các quan chức cấp cao Mỹ tham dự.

"Sốc. Đáng lo ngại. Khó lường. Bạo lực. Trong một thập kỷ qua, tôi đã theo dõi những khúc quanh của nước Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump với đặc quyền của một nhà báo khách quan. Nhưng tối thứ Bảy (25/4), tôi đã cảm nhận bóng tối tiến sát một cách rõ rệt đến mức không thể né tránh.

Đoàng! Đoàng! Đó là gì? Ở đâu? Lúc 8 giờ 36 phút tối, sự hoảng loạn và hỗn loạn bao trùm phòng khiêu vũ rộng lớn tại khách sạn Washington Hilton. Người chạy tán loạn và tiếng la hét 'Nằm xuống!', 'Nằm yên!'

Tôi thấy các vị khách tại bữa tối thường niên của Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng (WHCA) – đàn ông mặc lễ phục tuxedo, phụ nữ mặc váy dạ hội – chui xuống gầm những chiếc bàn tròn, và tôi, gần như theo phản xạ, cũng làm theo. Đó là một cảnh tượng quen thuộc trong hàng tá bộ phim Hollywood, nhưng giờ nó đang xảy ra với tôi, ngay tại đây, ngay lúc này.

Các đặc vụ của Cơ quan Mật vụ Mỹ lao qua căn phòng, tay cầm vũ khí. Một sự im lặng rợn người bao trùm. Khi tôi đứng dậy nhìn về phía bục chính, Tổng thống Donald Trump và phu nhân Melania Trump đã được đưa đi. Thay vào đó là bốn sĩ quan đội mũ bảo hộ, mang súng đứng canh gác trước phông nền Nhà Trắng cùng dòng chữ: 'Tôn vinh Tu chính án thứ nhất'.

Một người đàn ông tóc bạc mặc tuxedo được dìu đi ngang qua bàn chúng tôi, phải dựa vào hai người vì không thể tự đi. Ông là ai? Có bị thương trong vụ việc này không? Không ai biết.

Tôi cảm thấy thế nào? Đó là câu hỏi mà các phóng viên thường đặt ra cho người khác. Và lúc đó, cảm xúc của tôi là sự hoang mang và bất định sâu sắc. Chúng tôi ở ngay tâm điểm cơn bão, nhưng không biết cơn bão lớn đến đâu hay hình dạng ra sao.

Đáng lẽ đây phải là nơi an ninh bậc nhất nước Mỹ. Khách sạn Hilton đã được tăng cường an ninh sau vụ ám sát hụt Tổng thống Ronald Reagan cách đây 45 năm. Tôi phải xuất trình vé nhiều lần và đi qua máy dò kim loại như ở sân bay, bởi ông Trump lần đầu tham dự bữa tiệc này trên cương vị tổng thống.

Bản thân buổi tối đó vốn đã mang nhiều căng thẳng: liệu ông có công kích truyền thông ngay trên 'sân nhà' của họ? Khách mời sẽ vỗ tay, im lặng hay phản đối? Những câu hỏi đặc trưng của kỷ nguyên Trump - về sự thật, bình thường hóa, phản kháng hay phục tùng - lơ lửng trong không khí.

Một số tràng vỗ tay vang lên khi ông Trump bước vào trong tiếng nhạc “'Hail to the Chief'. Ông đứng nghiêm suốt thời gian quốc ca vang lên. Chủ tịch Hiệp hội, Weijia Jiang, nói với Tổng thống: "Việc Ngài có mặt ở đây tối nay thực sự có ý nghĩa'.

Khách mời đang trò chuyện, ăn salad đậu xuân với phô mai burrata và uống rượu vang thì sự cố xảy ra. Sau đó, chúng tôi mới được biết một kẻ tấn công mang theo súng và dao đã lao vào một chốt kiểm soát của Mật vụ tại sảnh khách sạn trước khi bị khống chế. Một sĩ quan bị bắn nhưng được áo chống đạn bảo vệ.

Lực lượng Mật vụ sau vụ xả súng tại bữa tiệc tối của Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng vào ngày 25/4/2026 tại Washington DC. Ảnh: Getty Images

Từng phút trôi qua, một sự bình tĩnh kỳ lạ dần trở lại trong khán phòng khi rõ ràng mối nguy đã qua. Một phép ẩn dụ cho 'bình thường mới'. Các phóng viên gọi điện cho tòa soạn hoặc quay video bằng điện thoại. Một người ở gần hiện trường nói nghe thấy năm phát súng; người khác nói bốn. Một quan chức đại sứ quán cho biết âm thanh đó khiến ông nhớ lại thời gian ở Afghanistan.

Nghị sĩ Dân chủ Jamie Raskin kể rằng ông đã bị Mật vụ đẩy ngã xuống đất. 'Mọi người la hét, hoảng loạn', ông nói, 'Giờ thì có vẻ đã nhẹ nhõm hơn, nhưng rõ ràng buổi tối coi như kết thúc'.

Chuyên gia thăm dò dư luận Frank Luntz nhận xét: 'Điều khiến tôi lo ngại là dường như ngày càng có nhiều người cảm thấy việc la hét, đe dọa, ném đá hay hành xử tồi tệ là chính đáng'.

Trong chốc lát, dường như bữa tiệc có thể tiếp tục. Tôi tưởng tượng ông Trump sẽ tận dụng khoảnh khắc này như từng làm sau vụ ám sát hụt ở Pennsylvania - biến nó thành màn thể hiện khí chất. Nhưng quy trình an ninh không cho phép, và buổi tiệc bị hoãn.

Tổng thống trở về Nhà Trắng và tổ chức họp báo, nơi nhiều phóng viên vẫn còn mặc trang phục dạ hội. Ông không bỏ lỡ cơ hội nhắc đến một dự án yêu thích: 'Tôi không muốn nói ra, nhưng đây là lý do chúng ta cần đầy đủ các hạng mục mà chúng ta đang lên kế hoạch tại Nhà Trắng. Chúng ta cần một phòng khiêu vũ'.

Khi được hỏi vì sao những sự việc như vậy liên tục xảy ra, ông viện dẫn Abraham Lincoln và nói rằng những người có ảnh hưởng lớn nhất thường là mục tiêu bị nhắm đến.

Nhưng đó không phải là toàn bộ câu chuyện. Mười năm qua đã chứng kiến nhiều vụ bạo lực chính trị tại Mỹ, từ vụ nổ súng tại buổi tập bóng chày của Quốc hội, cuộc tuần hành chết người ở Charlottesville, đến vụ bạo loạn ngày 6/1 tại Điện Capitol. Và tối thứ Bảy, trong một khán phòng sang trọng ở Washington, cả ông Trump lẫn giới truyền thông đã thoáng thấy ranh giới mong manh giữa ổn định và hỗn loạn".