Vun đắp tình hữu nghị đặc biệt Việt Nam - Lào từ truyền thống đến hợp tác thực chất

Giao lưu nhân chứng lịch sử, đại biểu và thế hệ trẻ tại Hội thảo.

Tham dự có đại diện Đại sứ quán Lào tại Việt Nam, lãnh đạo Trung ương Hội Hữu nghị Việt Nam - Lào cùng đại diện các sở, ban, ngành của tỉnh, các nhân chứng lịch sử, nhà nghiên cứu, giảng viên, sinh viên và lưu học sinh Lào đang học tập tại Thái Nguyên.

Hội thảo là dịp nhìn lại chặng đường gắn bó, đoàn kết giữa hai dân tộc Việt Nam - Lào; đồng thời góp phần làm sâu sắc hơn nhận thức về giá trị lịch sử, ý nghĩa thời đại của mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện giữa hai nước. 

Năm 2026 đánh dấu 64 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Lào (5/9/1962-5/9/2026). Đây là dịp để Hội Hữu nghị Việt Nam - Lào tỉnh Thái Nguyên ôn lại truyền thống đoàn kết, thủy chung, son sắt giữa hai dân tộc; lắng nghe những câu chuyện từ các nhân chứng lịch sử và trao đổi về trách nhiệm của các cấp, các ngành, tổ chức hữu nghị và thế hệ trẻ trong việc tiếp nối, phát triển mối quan hệ đặc biệt ấy; để suy ngẫm về trách nhiệm gìn giữ, phát huy mối quan hệ đặc biệt ấy trong giai đoạn mới.

Ông Hoàng Ngọc Hoa, Phó Chủ tịch Uỷ  ban MTTQ tỉnh, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh tỉnh, Chủ tịch Hội hữu nghị Việt Nam - Lào tỉnh Thái Nguyên phát biểu tại Hội thảo.

Tình hữu nghị Việt Nam - Lào được hình thành, tôi luyện qua những năm tháng đấu tranh giành độc lập dân tộc, khi nhân dân hai nước kề vai sát cánh, chia sẻ khó khăn, gian khổ, sẵn sàng hy sinh vì nhau. 

Truyền thống "hạt muối cắn đôi, cọng rau bẻ nửa" không chỉ là biểu tượng của tình đoàn kết trong quá khứ mà còn là nền tảng tinh thần để hai nước tiếp tục củng cố quan hệ hợp tác trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước hôm nay.

Từ nền tảng lịch sử đó, các ý kiến tại hội thảo nhấn mạnh yêu cầu đưa những giá trị truyền thống trở thành động lực cho hợp tác toàn diện, thiết thực và hiệu quả hơn, phù hợp với yêu cầu phát triển của mỗi nước trong giai đoạn mới.

Ông Inthavong Manithong, Tham tán Giáo dục - Văn hoá Đại sứ quán Lào tại Việt Nam phát biểu tại Hội thảo.

Phát huy lợi thế của Thái Nguyên trong hợp tác Việt Nam - Lào

Một nội dung trọng tâm được đề cập tại hội thảo là vai trò, đóng góp của tỉnh Thái Nguyên trong vun đắp quan hệ hữu nghị Việt Nam - Lào, đặc biệt thông qua giáo dục - đào tạo, phát triển nguồn nhân lực và hoạt động đối ngoại nhân dân.

Với hệ thống các cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng và truyền thống đào tạo nguồn nhân lực cho khu vực, Thái Nguyên nhiều năm qua là địa chỉ học tập của các thế hệ lưu học sinh Lào. Hiện tỉnh có 1.004 lưu học sinh Lào đang học tập, nghiên cứu; trong đó có 50 lưu học sinh đến từ tỉnh Luông Pha Băng.

Mối quan hệ hữu nghị giữa Thái Nguyên và tỉnh Luông Pha Băng được thiết lập từ năm 2010, với giáo dục - đào tạo và phát triển nguồn nhân lực là những lĩnh vực hợp tác nổi bật. Cùng với đó, quan hệ với một số địa phương của Lào tiếp tục được quan tâm thúc đẩy, hướng tới mở rộng giao lưu văn hóa, thương mại, du lịch, nông nghiệp và kết nối doanh nghiệp trên cơ sở thế mạnh, nhu cầu của mỗi bên.

Các tham luận cho rằng, giáo dục - đào tạo không chỉ góp phần cung cấp nguồn nhân lực phục vụ sự phát triển của Lào mà còn tạo dựng những nhịp cầu bền vững giữa nhân dân hai nước. Trong thời gian học tập, sinh sống tại Thái Nguyên, các lưu học sinh Lào có cơ hội tìm hiểu văn hóa, con người Việt Nam, xây dựng tình cảm với thầy cô, bạn bè và cộng đồng địa phương. Khi trở về nước, những mối liên hệ đó có thể tiếp tục được phát huy, trở thành nền tảng cho giao lưu và hợp tác lâu dài.

Bà Nguyễn Thị Bắc Lệ, Phó Chủ tịch Hội Hữu nghị Việt Nam - Lào tỉnh Thái Nguyên khẳng định trong báo cáo đề dẫn vai trò, đóng góp của tỉnh Thái Nguyên trong vun đắp quan hệ hữu nghị Việt Nam - Lào, đặc biệt thông qua giáo dục - đào tạo, phát triển nguồn nhân lực và hoạt động đối ngoại nhân dân.

Bên cạnh giáo dục - đào tạo, hoạt động của Hội Hữu nghị Việt Nam - Lào tỉnh Thái Nguyên cũng góp phần đưa tình hữu nghị đến gần hơn với đời sống. Từ các chương trình giao lưu văn hóa, văn nghệ, thể thao, đón Tết cổ truyền Bunpimay, tổ chức hoạt động "Homestay" đến những chuyến "Về nguồn – thăm lại chiến trường xưa", các hoạt động đối ngoại nhân dân từng bước củng cố sự hiểu biết, gắn bó và tin cậy giữa nhân dân hai nước.

Từ thực tiễn đó, các ý kiến đề xuất Thái Nguyên tiếp tục phát huy lợi thế về giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học; tăng cường kết nối giữa cơ sở giáo dục, cơ quan, doanh nghiệp và mạng lưới cựu lưu học sinh Lào; đồng thời mở rộng các chương trình hợp tác có mục tiêu, nội dung cụ thể và khả năng duy trì lâu dài.

Trao truyền ký ức lịch sử, khơi dậy trách nhiệm của thế hệ trẻ

Điểm nhấn giàu ý nghĩa của hội thảo là nội dung giao lưu nhân chứng lịch sử, nơi những người từng chiến đấu, công tác, học tập và sinh sống trên đất nước Lào chia sẻ ký ức, câu chuyện về tình quân dân, nghĩa tình đồng đội và sự đùm bọc giữa nhân dân hai nước trong những năm tháng khó khăn.

Những câu chuyện từ thực tiễn không chỉ góp phần làm sáng rõ chiều sâu lịch sử của quan hệ Việt Nam - Lào mà còn giúp thế hệ hôm nay hiểu rằng tình hữu nghị đặc biệt không phải là khái niệm trừu tượng. Đó là kết quả của sự hy sinh, lòng tin cậy và tình cảm chân thành được vun đắp bởi biết bao con người qua nhiều thế hệ.

Ông Nguyễn Tiến Long, Phó Chủ tịch TW Hội Hữu nghị Việt Nam - Lào phát biểu tại Hội thảo

Trước thực tế các nhân chứng lịch sử ngày càng cao tuổi; hội thảo đặt ra yêu cầu cần đẩy mạnh sưu tầm, ghi âm, ghi hình, số hóa và hệ thống hóa những ký ức, tư liệu quý. Đây vừa là nhiệm vụ bảo tồn di sản lịch sử, vừa là nguồn tư liệu có giá trị phục vụ nghiên cứu, giáo dục truyền thống và bồi đắp tình cảm hữu nghị cho các thế hệ mai sau.

Trách nhiệm tiếp nối cũng được nhìn nhận từ vai trò của thanh niên, sinh viên hai nước. Các tham luận của đại diện tổ chức Đoàn, cơ sở giáo dục và lưu học sinh Lào nhấn mạnh rằng thế hệ trẻ không chỉ là đối tượng tiếp nhận những giá trị truyền thống mà cần trở thành chủ thể trực tiếp vun đắp, lan tỏa tình hữu nghị Việt Nam - Lào.

Đáng chú ý, việc ứng dụng công nghệ số được đề xuất như một hướng đi phù hợp để đổi mới phương thức kết nối, giao lưu và giáo dục truyền thống. Những sản phẩm như video ngắn, podcast, infographic, bộ ảnh số hay tư liệu phỏng vấn nhân chứng có thể giúp lịch sử quan hệ hai nước đến gần hơn với giới trẻ. Công nghệ, trong đó có trí tuệ nhân tạo, có thể hỗ trợ xử lý tư liệu, dịch phụ đề và biên tập nội dung; tuy nhiên, tính xác thực của thông tin, câu chuyện và cảm xúc chân thực của con người vẫn phải được đặt lên hàng đầu.

Từ góc nhìn đó, hội thảo gợi mở yêu cầu kết hợp giữa gìn giữ truyền thống với đổi mới sáng tạo; giữa giao lưu hữu nghị với hợp tác trong học tập, nghiên cứu khoa học, hoạt động cộng đồng và phát triển nghề nghiệp của thanh niên hai nước.

Ông Nguyễn Đình Bàng, đại biểu nhân chứng trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ đã có mặt tại chiến trường nước bạn Lào chia sẻ kỷ niệm và cảm xúc tại Hội thảo

Từ tình cảm hữu nghị đến những chương trình hợp tác thiết thực

Các ý kiến tại hội thảo cùng hướng tới mục tiêu làm sâu sắc hơn quan hệ hữu nghị Việt Nam - Lào trên nền tảng truyền thống đã được các thế hệ đi trước dày công vun đắp. Đối với Thái Nguyên, yêu cầu đặt ra là tiếp tục nâng cao chất lượng đào tạo lưu học sinh Lào; mở rộng hợp tác với các địa phương của Lào; phát huy vai trò của Hội Hữu nghị Việt Nam - Lào và các tổ chức thành viên; đồng thời tạo thêm không gian để thế hệ trẻ hai nước giao lưu, học tập và cùng tham gia các hoạt động phát triển.

Cùng với đó, cần quan tâm kết nối các cơ quan, nhà trường, tổ chức xã hội, doanh nghiệp và cộng đồng; phát huy mạng lưới cựu lưu học sinh Lào từng học tập tại Thái Nguyên như một nguồn lực quan trọng để duy trì, mở rộng quan hệ hợp tác. Các hoạt động hữu nghị cần từng bước chuyển từ giao lưu theo sự kiện sang những chương trình có mục tiêu rõ ràng, nội dung phù hợp và kết quả cụ thể.

Hội thảo không chỉ góp phần khẳng định giá trị bền vững của tình hữu nghị đặc biệt Việt Nam - Lào mà còn đặt ra những yêu cầu thiết thực đối với công tác đối ngoại nhân dân trong giai đoạn mới. Nếu truyền thống là di sản mà các thế hệ đi trước để lại, nhân chứng lịch sử là những người lưu giữ ký ức, thì trách nhiệm của thế hệ hôm nay là biến những giá trị ấy thành tri thức, sự hợp tác và hành động cụ thể.

Đó cũng là hướng đi để tình hữu nghị Việt Nam - Lào tiếp tục hiện diện sinh động trong giảng đường, gia đình, cộng đồng và các chương trình hợp tác giữa Thái Nguyên với các địa phương của Lào; qua đó góp phần củng cố nền tảng xã hội vững chắc cho mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện giữa hai dân tộc.