Vùng áp thấp trên Biển Đông đang mạnh lên: Kịch bản nào có thể xảy ra?

Theo số liệu quan trắc chiều 10/9, tâm vùng áp thấp đang nằm giữa Biển Đông, cách quần đảo Hoàng Sa khoảng 300km về phía Đông Nam. Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia nhận định, trong khoảng 1-2 ngày tới, vùng áp thấp có khoảng 80% khả năng phát triển thành áp thấp nhiệt đới. Sau đó, hệ thống này tiếp tục được theo dõi với khả năng mạnh lên thành bão khoảng 30-40%.

Nếu kịch bản này xảy ra, đây sẽ là cơn bão số 6 hoạt động trên Biển Đông trong năm nay. Cơ quan khí tượng lưu ý, trong khoảng ngày 11-12/9, vùng áp thấp được dự báo có khả năng rất cao mạnh lên thành áp thấp nhiệt đới trên khu vực giữa Biển Đông. Tuy nhiên, hướng di chuyển và cường độ của hệ thống vẫn có thể thay đổi trong những bản tin tiếp theo.

Dự báo vùng áp thấp có khả năng mạnh lên thành áp thấp nhiệt đới trên khu vực giữa Biển Đông. Ảnh: Hệ thống Giám sát thiên tai Việt Nam

Do tác động của vùng áp thấp, sau đó là khả năng hình thành áp thấp nhiệt đới hoặc bão kết hợp với không khí lạnh, thời tiết trên biển những ngày tới có nhiều diễn biến đáng chú ý. Từ nay đến đêm 10/9, khu vực phía Bắc Biển Đông và vùng biển từ Lâm Đồng đến TP.HCM có gió mạnh cấp 5-6, có nơi giật cấp 7-8.

Trong đêm 10/9, gió trên vịnh Bắc Bộ và phía Bắc Biển Đông có thể mạnh cấp 6, giật cấp 7-8. Nhiều vùng biển khác xuất hiện mưa rào và dông, trong đó có khu vực từ Nam Quảng Trị đến Cà Mau, từ Cà Mau đến An Giang, Vịnh Thái Lan và khu vực giữa, Nam Biển Đông, bao gồm đặc khu Trường Sa. Trong các cơn dông, người dân hoạt động trên biển cần đề phòng lốc xoáy, gió giật mạnh cấp 7-8 và sóng cao trên 2m. Cấp độ rủi ro thiên tai trên biển được xác định ở cấp 2.

Miền Trung được cảnh báo mưa lớn

Theo các chuyên gia khí tượng, một trong những yếu tố cần đặc biệt theo dõi trong những ngày tới là diễn biến mưa tại miền Trung. Do quỹ đạo và cường độ của vùng áp thấp chưa ổn định, phạm vi cũng như lượng mưa tại khu vực này vẫn còn có độ bất định.

Cơ quan khí tượng khuyến cáo người dân và chính quyền địa phương thường xuyên cập nhật các bản tin dự báo, cảnh báo mới nhất để chủ động trước nguy cơ mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất và ngập úng. Không chỉ trên biển, một số tỉnh, thành ở phía Bắc và Nam Trung Bộ đang tiếp tục có mưa, trong đó nhiều nơi có nguy cơ xảy ra lũ quét và sạt lở đất.

Mưa lớn làm gia tăng nguy cơ lũ quét, sạt lở đất. Ảnh minh họa

Trong 6 giờ tới, Thái Nguyên, Phú Thọ, Khánh Hòa và Lâm Đồng được cảnh báo tiếp tục có mưa. Cấp độ rủi ro thiên tai do lũ quét, sạt lở đất và sụt lún đất do mưa lũ hoặc dòng chảy được xác định ở cấp 1. Từ 17h30 đến 22h30 ngày 10/9, lượng mưa tại Thái Nguyên và Phú Thọ phổ biến 20-50mm, có nơi trên 80mm; Khánh Hòa và Lâm Đồng phổ biến 30-60mm, có nơi vượt 90mm.

Mưa lớn trong thời gian ngắn có thể làm gia tăng nguy cơ lũ quét trên các sông, suối nhỏ và sạt lở tại khu vực sườn dốc. Trước đó, từ 12h đến 16h ngày 10/9, nhiều nơi tại 4 địa phương đã ghi nhận mưa vừa, mưa to, cục bộ mưa rất to. Một số điểm có lượng mưa đáng chú ý như Măng Dai - Suối Hành 97,8mm, S. Pha km72 70,6mm ở Khánh Hòa; Lạc Lâm - Đơn Dương 61mm ở Lâm Đồng; Liên Minh 49,4mm ở Thái Nguyên và Cao Dương 43,2mm ở Phú Thọ. Kết quả mô hình độ ẩm đất cho thấy một số khu vực đã đạt hoặc tiệm cận trạng thái bão hòa, với độ ẩm trên 85%. Đây là yếu tố làm gia tăng nguy cơ phát sinh lũ quét, sạt lở khi tiếp tục xuất hiện mưa lớn.

21 tỉnh, thành được yêu cầu chủ động ứng phó

Trước nguy cơ thời tiết nguy hiểm diễn biến phức tạp trong khoảng một tuần tới, đặc biệt là khả năng vùng áp thấp phát triển thành áp thấp nhiệt đới và bão, Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia đã có văn bản đề nghị 21 tỉnh, thành phố từ Quảng Ninh đến An Giang chủ động triển khai các phương án ứng phó.

Cơ quan khí tượng khuyến cáo các địa phương rà soát những khu vực có nguy cơ cao, nhất là điểm nghẽn dòng chảy, khu vực sườn dốc, nơi từng xảy ra sạt lở và các vị trí dễ ngập để có phương án phòng tránh phù hợp. Lũ quét và sạt lở đất không chỉ đe dọa trực tiếp đến tính mạng người dân mà còn có thể gây chia cắt giao thông, làm hư hỏng công trình dân sinh, cơ sở hạ tầng và ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh tế - xã hội.

Trong bối cảnh vùng áp thấp trên Biển Đông đang có dấu hiệu mạnh lên, các địa phương cần theo dõi sát diễn biến thời tiết, chủ động phương án ứng phó và cập nhật thường xuyên các bản tin mới để hạn chế thiệt hại có thể xảy ra.