Vùng Vịnh rung chuyển bởi hàng loạt vụ nổ; Iran tuyên bố không đàm phán

Hình ảnh do Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ cung cấp cho thấy một chiếc F/A-18E Super Hornet đang chuẩn bị hạ cánh xuống tàu sân bay USS Abraham Lincoln sau nhiệm vụ ngày 28/2.

“Chúng tôi sẽ thực hiện các bước để bảo vệ lợi ích của chúng tôi và của các đồng minh trong khu vực, có thể thông qua việc cho phép thực hiện hành động phòng thủ cần thiết và tương xứng để phá hủy khả năng phóng tên lửa và máy bay không người lái của Iran ngay tại nguồn gốc của chúng. Chúng tôi đã đồng ý hợp tác với Mỹ và các đồng minh trong khu vực về vấn đề này”, tuyên bố chung của ba nước cho biết.

Tuyên bố của Thủ tướng Anh Keir Starmer, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Đức Friedrich Merz bày tỏ “kinh hoàng” trước những cuộc tấn công “liều lĩnh” của Iran vào các đồng minh của họ, đe dọa các binh lính và công dân của họ trong khu vực.

Theo Bộ trưởng Quốc phòng Pháp, cuộc tấn công bằng máy bay không người lái đã gây hư hại nhà chứa máy bay tại căn cứ hải quân Pháp ở cảng Abu Dhabi. Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey cho biết các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái của Iran đã bắn vào nơi chỉ cách nhóm 300 quân nhân Anh ở Bahrain vài trăm mét.

Ông Healey cũng cho biết 2 tên lửa đã được bắn về phía Síp, nơi Anh có căn cứ, mặc dù người phát ngôn của Chính phủ Síp cho biết trên mạng xã hội rằng thông tin đó không chính xác.

Trong lúc này, thủ đô Tehran của Iran tiếp tục rung chuyển vì những vụ nổ lớn, khi quân đội Israel tuyên bố đang nhắm vào “trái tim” của Tehran. Iran tiếp tục tấn công đáp trả, nhắm vào Israel và căn cứ quân sự của Mỹ ở các quốc gia vùng Vịnh.

Các nhà ngoại giao hàng đầu từ 27 quốc gia thuộc Liên minh châu Âu (EU) tổ chức một cuộc họp khẩn cấp vào ngày 1/3 để thảo luận về tình hình và các bước tiếp theo của khối.

“Cái chết của ông Ali Khamenei là một thời điểm mang tính bước ngoặt trong lịch sử Iran. Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo vẫn chưa chắc chắn. Nhưng giờ đây đã có một con đường rộng mở dẫn đến một Iran khác, một Iran mà người dân có thể có nhiều tự do hơn để định hình”, Cao ủy phụ trách đối ngoại EU Kaja Kallas nói.

Liên đoàn Ả-rập gồm 22 quốc gia gọi các cuộc tấn công của Iran là “sự vi phạm trắng trợn chủ quyền của các quốc gia ủng hộ hòa bình và phấn đấu vì sự ổn định”. Liên minh này từ lâu đã lên án cả Israel và Iran vì những hành động mà họ cho là gây bất ổn khu vực.

UAE đã đóng cửa đại sứ quán của họ tại Iran và tuyên bố rút phái đoàn ngoại giao sau các cuộc tấn công của Iran nhằm vào nước này.

Ngày 1/3, Ngoại trưởng UAE họp trực tuyến với các đối tác từ 5 quốc gia vùng Vịnh khác. Các nước cho biết họ vẫn bảo lưu “quyền hợp pháp để đáp trả và quyền tự vệ” theo luật quốc tế.

Úc loại trừ khả năng tham gia không kích chống Iran

Ngoại trưởng Úc Penny Wong vừa loại trừ khả năng Úc tham gia các cuộc không kích chống Iran. “Chúng tôi đã không tham gia các cuộc không kích này và cũng không dự kiến sẽ tham gia trong tương lai”, bà Wong nói với kênh truyền hình Nine Network ngày 2/3.

Ngoại trưởng Úc Penny Wong.

Úc là đồng minh thân cận của Mỹ và đã cử quân tham gia cùng lực lượng Mỹ và Anh trong cuộc xâm lược Iraq năm 2003.

Bà Wong cho biết, Úc ủng hộ hành động quân sự của Mỹ và Israel nhằm ngăn chặn Iran đạt được năng lực hạt nhân. Bà cáo buộc Iran đã “tài trợ cho khủng bố, và đã chỉ đạo các cuộc tấn công trên lãnh thổ của chúng tôi”.

Năm ngoái, Úc trục xuất đại sứ Iran sau khi cáo buộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng chỉ đạo các vụ phóng hỏa mang tính bài Do Thái tại Sydney và Melbourne. Tehran bác bỏ các cáo buộc này.

Các đồng minh vùng Vịnh lên án hành động trả đũa của Iran

Mỹ và các đồng minh vùng Vịnh, gồm Bahrain, Jordan, Kuwait, Qatar, Ả-rập Xê-út và UAE, ra tuyên bố chung lên án các cuộc tấn công trả đũa bằng tên lửa và máy bay không người lái của Iran nhằm vào những quốc gia này, để đáp trả chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel.

Một nhà kho tại khu công nghiệp ở thành phố Sharjah của UAE bị bắn trúng trong cuộc tấn công của Iran ngày 1/3. (Ảnh: AP)

Tuyên bố chỉ trích Iran tấn công “bừa bãi và liều lĩnh”, “nhắm vào lãnh thổ có chủ quyền, gây nguy hiểm cho dân thường và làm hư hại cơ sở hạ tầng dân sự”. Tuyên bố cho biết hành động của Iran là “sự leo thang nguy hiểm, vi phạm chủ quyền của nhiều quốc gia và đe dọa ổn định khu vực”.

“Chúng tôi đoàn kết trong việc bảo vệ công dân, chủ quyền và lãnh thổ của mình, và tái khẳng định quyền tự vệ trước các cuộc tấn công này. Chúng tôi vẫn cam kết đối với an ninh khu vực và ghi nhận sự hợp tác phòng không và phòng thủ tên lửa hiệu quả đã ngăn chặn tổn thất và sự tàn phá lớn hơn nhiều”, tuyên bố nêu rõ.

Ngoại trưởng Iran cảnh báo về “chiếc hộp Pandora nguy hiểm”

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi viết trong bức thư gửi Liên Hợp Quốc ngày 1/3 rằng việc sát hại Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei “cấu thành một sự vi phạm nghiêm trọng và chưa từng có đối với những chuẩn mực nền tảng nhất chi phối quan hệ giữa các quốc gia”.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi (Ảnh: AP)

Ông một lần nữa kêu gọi tổ chức này và Hội đồng Bảo an có các biện pháp nhằm bảo đảm Mỹ và Israel phải chịu trách nhiệm trong vụ sát hại. “Những hành vi như vậy không chỉ vi phạm các nguyên tắc đã được thiết lập của luật pháp quốc tế; chúng còn liều lĩnh mở ra một chiếc hộp Pandora nguy hiểm, làm xói mòn nền tảng của sự bình đẳng chủ quyền và sự ổn định của hệ thống quốc tế”, ông nhấn mạnh.

Quân đội Israel tấn công Li-băng

Israel bắt đầu tấn công các mục tiêu của Hezbollah tại Li-băng sau khi đánh chặn một vật thể phóng từ Li-băng vào lãnh thổ Israel, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) cho biết trong tuyên bố đưa ra sáng 2/3.

Hình ảnh do Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ cung cấp cho thấy một tên lửa được phóng từ tàu hải quân Mỹ trong khuôn khổ chiến dịch Epic Fury ngày 28/2.

Theo IDF, một số vật thể đã rơi xuống các khu vực trống trải ở Israel và không có thương vong hay thiệt hại nào được ghi nhận. Hezbollah đã nhận trách nhiệm. Nhiều còi báo động máy bay không người lái vang lên tại một số khu vực ở miền bắc Israel.

Ngày 1/3, Hezbollah tuyên bố họ sẽ “thực hiện nghĩa vụ của mình để đối đầu với sự xâm lược”, để đáp trả vụ sát hại Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei. Hezbollah cho biết họ đã phóng “tên lửa và dàn máy bay không người lái” vào một căn cứ quân đội Israel ở phía nam Haifa “để trả thù”.

Đây là đợt bắn phá đầu tiên mà lực lượng thân Iran thực hiện kể từ tháng 11/2024, khi Israel và Hezbollah đồng ý ngừng bắn với vai trò trung gian của Mỹ. Hezbollah cho biết, cuộc tấn công của họ nhắm vào địa điểm phòng thủ tên lửa Mishmar HaCarmel của Israel vào nửa đêm qua.

Thủ tướng Li-băng Nawaf Salam gọi việc phóng rocket từ miền nam Li-băng là “hành động vô trách nhiệm và đáng ngờ”.

“Chúng tôi sẽ không cho phép đất nước bị lôi kéo vào những cuộc phiêu lưu mới, và chúng tôi sẽ thực hiện mọi biện pháp cần thiết để ngăn chặn những người phải chịu trách nhiệm và bảo vệ người dân Li-băng”, ông Salam viết trên mạng xã hội X.

Tổng thống Trump so sánh Venezuela với Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump so sánh các hành động của Mỹ tại Venezuela và tình hình hiện nay ở Iran, cho rằng Venezuela là ví dụ “hoàn hảo” về cách có thể thay đổi lãnh đạo quốc gia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: AP

Phát biểu được đưa ra trong bối cảnh đang có nhiều câu hỏi được đặt ra về quá trình chuyển giao quyền lực ở Iran, sau khi Đại giáo chủ Ali Khamenei thiệt mạng trong chiến dịch không kích của Mỹ và Israel.

“Theo tôi, những gì chúng tôi đã làm ở Venezuela là kịch bản hoàn hảo”, ông Trump nói trong cuộc trả lời phỏng vấn báo New York Times ngày 1/3. Ông nhắc đến chiến dịch của Mỹ vào đầu năm nay tại Venezuela để bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro.

“Mọi người đều giữ được công việc của mình, ngoại trừ 2 người”, ông Trump nói thêm.

Với việc Tổng thống Maduro bị bắt, phần còn lại của Chính phủ Venezuela vẫn được giữ nguyên. Tuy nhiên, 48 người trong đội ngũ lãnh đạo Iran đã thiệt mạng trong chiến dịch phối hợp của Mỹ và Israel.

Khi được hỏi muốn ai lãnh đạo Iran, ông Trump nói với New York Times: “Tôi có 3 lựa chọn rất tốt. Tôi sẽ không tiết lộ họ vào lúc này. Hãy hoàn thành công việc trước đã”.

Tuy vậy, theo bài báo, Tổng thống Mỹ cũng nêu một khả năng khác là người dân Iran có thể tự thay thế chính phủ của họ.

“Điều đó sẽ phụ thuộc vào họ, liệu họ có làm hay không. Họ đã nói về điều đó trong nhiều năm, vì vậy giờ đây rõ ràng họ sẽ có cơ hội”, ông nói.

Mỹ đủ đạn dược để tiếp tục không kích Iran 4-5 tuần

Tổng thống Donald Trump Mỹ khẳng định như vậy trong cuộc trả lời phỏng vấn The New York Times ngày 2/3, trong bối cảnh chiến dịch quân sự chung giữa Mỹ và Israel bước sang những ngày căng thẳng nhất.

Theo ông Trump, Washington đã chuẩn bị nguồn lực cho một chiến dịch kéo dài “bốn đến năm tuần” và việc duy trì cường độ tấn công hiện nay “sẽ không khó khăn”. “Chúng tôi có lượng đạn dược khổng lồ. Đạn dược của Mỹ được lưu trữ khắp thế giới, tại nhiều quốc gia khác nhau”, ông nói, khi được hỏi về khả năng duy trì nhịp độ tác chiến trong chiến dịch không kích Iran.

Tuy nhiên, theo tiết lộ của báo chí Mỹ, nhà lãnh đạo Mỹ đã phớt lờ những lo ngại từ Lầu Năm Góc. Bộ Chiến tranh Mỹ cho rằng, cuộc xung đột với Iran có thể làm cạn kiệt dự trữ vũ khí, đạn dược - những nguồn lực mà các chiến lược gia quân sự Mỹ coi là then chốt cho việc răn đe các mối đe dọa tại những khu vực khác trên thế giới.

Cũng trong cuộc phỏng vấn với The New York Times, Tổng thống Trump cho biết ông “nhìn thấy ba lựa chọn rất tốt” cho vị trí lãnh đạo tương lai của Iran sau khi chính quyền hiện tại sụp đổ. Tuy nhiên, khi được hỏi chi tiết, ông từ chối nêu tên cụ thể bất kỳ cá nhân nào.

Những phát biểu này cho thấy Washington không chỉ chuẩn bị cho một chiến dịch quân sự kéo dài, mà còn bắt đầu tính đến kịch bản “hậu lãnh đạo Iran”, đặt nền móng cho một trật tự chính trị mới tại Trung Đông.

Trước đó, ngày 28/2, Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự quy mô lớn nhằm vào Iran. Nhiều thành phố lớn, trong đó có Tehran, đã hứng chịu các đợt không kích. Truyền thông Iran xác nhận Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei cùng một số nhân vật chủ chốt khác của Iran đã thiệt mạng và Iran tuyên bố quốc tang 40 ngày.

Lầu Năm Góc sắp họp báo

Lầu Năm Góc sẽ tổ chức một cuộc họp báo về chiến dịch của Mỹ tại Iran vào 8h sáng (giờ miền Đông nước Mỹ), Bộ Chiến tranh Mỹ cho biết trong thông báo đăng trên mạng xã hội.

Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth và tướng Dan Caine - Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân, sẽ thông tin cho các phóng viên về chiến dịch. Đây sẽ là lần đầu tiên các thành viên cấp cao của chính quyền Tổng thống Donald Trump công khai phát biểu về chiến dịch mang tên “Cơn thịnh nộ dữ dội”.

Chính phủ Li-băng họp khẩn

Chính phủ Li-băng triệu tập một cuộc họp khẩn vào lúc 8 giờ sáng 2/3 (giờ địa phương), trong bối cảnh Israel đang mở chiến dịch tấn công vào quốc gia này, truyền thông nhà nước đưa tin.

Một gia đình sơ tán khỏi ngôi làng ở miền nam Li-băng ngày 2/3. Ảnh: AP.

Một số trường học tại thủ đô Beirut của Li-băng đã mở cửa đón người sơ tán sau khi quân đội Israel yêu cầu lệnh sơ tán tại 52 khu dân cư ở miền nam và xác nhận kế hoạch tấn công Hezbollah.

Lực lượng Phòng thủ Israel (IDF) cho biết, người dân đang nhận được các cuộc gọi qua điện thoại để yêu cầu sơ tán.

“Vì sự an toàn của các bạn, hãy rời khỏi nhà ngay lập tức và di chuyển cách xa các ngôi làng ít nhất 1.000m đến những khu vực trống. Bất kỳ ai ở gần các tay súng Hezbollah, cơ sở hoặc thiết bị chiến đấu đều sẽ gặp nguy hiểm”, IDF cảnh báo.

IDF cho biết họ đang tiến hành không kích các mục tiêu sau khi Hezbollah phóng đạn về phía Israel vào rạng nay. Theo truyền thông nhà nước Li-băng, ít nhất 4 ngôi làng của nước này đã bị tấn công.

Anh chuẩn bị phương án sơ tán công dân khỏi Trung Đông qua Ảrập Xêút

Trưa nay 2/3, Times of Israel đưa tin, Anh đang xây dựng các kế hoạch sơ tán công dân khỏi khu vực Trung Đông trong trường hợp không phận khu vực tiếp tục bị đóng cửa, trong bối cảnh Israel và Mỹ leo thang xung đột quân sự với Iran.

Hiện tại, Chính phủ Anh vẫn khuyến cáo công dân “ở yên tại chỗ”, và các kế hoạch sơ tán chỉ được kích hoạt nếu rõ ràng việc đóng cửa không phận kéo dài trong thời gian dài. Phương án đang được các bộ trưởng Anh xem xét là tổ chức sơ tán thông qua Ảrập Xêút - quốc gia vẫn duy trì không phận mở.

Trong một tuyên bố video, Thủ tướng Anh Keir Starmer cho biết hiện có ít nhất 200.000 công dân Anh đang ở Trung Đông, bao gồm người cư trú, du khách và người quá cảnh. Ông nhấn mạnh rằng các đợt tấn công của Iran trong khu vực đã “đánh trúng các sân bay và khách sạn - nơi có công dân Anh đang lưu trú”.

Chính phủ Anh đã kêu gọi công dân tại Kuwait, Bahrain, Qatar, Các Tiểu vương quốc Ảrập Thống nhất, Israel và các vùng lãnh thổ Palestine đăng ký thông tin với Bộ Ngoại giao Anh. Theo BBC, đã có hơn 94.000 công dân Anh đăng ký, trong đó phần lớn đến từ UAE và chủ yếu là khách du lịch.

Cùng lúc, căn cứ không quân của Không quân Hoàng gia Anh (RAF) tại Akrotiri, trên đảo Cyprus (Síp), đã bị tấn công nghi bằng máy bay không người lái gây thiệt hại hạn chế và không có thương vong, theo thông tin từ chính quyền Cyprus và Bộ Quốc phòng Anh.

Người phát ngôn Chính phủ Cyprus cho biết, thông tin từ nhiều nguồn cho thấy đây là một thiết bị bay không người lái, gây hư hại ở mức độ nhẹ.

Theo Reuters, một cảnh báo an ninh đã được ban quản lý các căn cứ quân sự Anh phát đi tới cư dân sống gần khu vực Akrotiri, yêu cầu “trú ẩn tại chỗ cho đến khi có thông báo mới”, sau “một vụ nghi là máy bay không người lái va chạm”.

Anh hiện vẫn duy trì chủ quyền đối với hai căn cứ quân sự trên đảo Cyprus - quốc gia thành viên của Liên minh châu Âu (EU).

RAF Akrotiri nằm trên một bán đảo lớn ở cực nam Cyprus và lần gần nhất căn cứ này bị tấn công trực tiếp là vào giữa những năm 1980, do các tay súng Libya thực hiện.

Trong bối cảnh xung đột Trung Đông tiếp tục leo thang, các kế hoạch sơ tán của Anh cho thấy mức độ lo ngại ngày càng gia tăng về an toàn của công dân nước này trong khu vực, đồng thời phản ánh khả năng khủng hoảng an ninh và hàng không có thể kéo dài, buộc London phải chuẩn bị các kịch bản ứng phó khẩn cấp quy mô lớn.

Vùng Vịnh ‘rung chuyển’ bởi hàng loạt tiếng nổ

Cư dân các quốc gia vùng Vịnh đã bị đánh thức vào sáng 2/3 với nhiều tiếng nổ liên tiếp.

Nhóm phóng viên CNN tại các thành phố lớn ở vùng Vịnh như Dubai, Abu Dhabi và Doha đã nghe thấy những tiếng nổ khi hệ thống phòng không đánh chặn các tên lửa và máy bay không người lái đang lao tới.

Tại Bahrain, tiếng còi báo động cũng đã vang lên, theo Bộ Nội vụ nước này.

Tại Kuwait, nhiều tiếng nổ lớn đã được báo cáo khi hệ thống phòng không đánh chặn các máy bay không người lái tiếp cận nước này qua “tuyến đường biển”, truyền thông nhà nước đưa tin.

Tại Li-băng, quân đội Israel đã tiến hành một loạt các cuộc tấn công nhằm vào nhiều mục tiêu của Hezbollah, bao gồm cả ở thủ đô Beirut.

Phong trào Hezbollah và Israel đã tấn công qua lại sau khi Hezbollah tuyên bố phóng “tên lửa và máy bay không người lái” vào một căn cứ quân đội Israel ở phía nam Haifa để trả đũa cho vụ ám sát Lãnh tụ Tối cao Iran.

Tại Iran, nhiều vụ nổ đã được ghi nhận tại thủ đô Tehran và các thành phố khác trong đêm. Bệnh nhân đã được sơ tán khỏi một bệnh viện ở phía bắc Tehran hôm 1/3 sau khi bệnh viện này bị hư hại nặng trong các cuộc tấn công, truyền thông nhà nước Iran đưa tin.

Tại đảo Síp, Bộ Quốc phòng Anh báo cáo một vụ tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào một căn cứ quân sự của Anh.

Nghi vấn máy bay F-15 rơi ở Kuwait

Ngày 2/3, trên mạng xã hội xuất hiện hình ảnh một chiếc máy bay F-15 - chưa rõ là của Mỹ hay Israel - lao xuống mặt đất với phần đuôi bị cháy. Vào thời điểm gặp nạn, chiếc máy bay đang bay trên không phận Kuwait.

Một số nguồn tin cho biết, phi công trên chiếc F-15 đã nhảy dù an toàn.

Đồng thời, xuất hiện thông tin có khói bốc lên từ Đại sứ quán Mỹ tại Kuwait.

Vụ việc hiện chưa được xác thực. Không rõ chiếc máy bay nói trên bị Iran bắn hạ, hay do “quân ta bắn quân mình”.

Iran tuyên bố không đàm phán

Trong một bài đăng trên mạng xã hội, quan chức an ninh quốc gia hàng đầu của Iran - Ali Larijani - tuyên bố nước này “sẽ không đàm phán với Mỹ”.

Ông Ali Larijani. Ảnh: Reuters

Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Ali Larijani - một trong những nhân vật quyền lực nhất ở Iran - đưa ra tuyên bố này để đáp lại các báo cáo truyền thông rằng Iran đã liên lạc với Mỹ thông qua trung gian để yêu cầu nối lại đàm phán. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã “đẩy khu vực vào hỗn loạn với những hy vọng hão huyền, và giờ đây lại lo lắng về thương vong của binh sĩ Mỹ”, ông Larijani viết trên mạng xã hội X. “Với những hành động ảo tưởng của mình, ông ấy đã biến khẩu hiệu Nước Mỹ trên hết thành Israel trên hết, và hy sinh binh lính Mỹ vì tham vọng của Israel”. Ông Larijani, người từng là cố vấn chủ chốt cho cố Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei, cho biết lực lượng Iran “không phải là bên khởi xướng xung đột.

Nhiều nước phản đối hoạt động quân sự

Tổng thống Nga Vladimir Putin kịch liệt lên án vụ ám sát ông Khamenei, gọi đó là “sự vi phạm trắng trợn mọi chuẩn mực đạo đức nhân loại và luật pháp quốc tế”.

“Việc giết hại trắng trợn lãnh đạo của một quốc gia có chủ quyền và kích động lật đổ chế độ là không thể chấp nhận được. Những hành động này vi phạm luật pháp quốc tế và các chuẩn mực cơ bản chi phối quan hệ quốc tế”, Tân Hoa Xã dẫn lời Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị nói trong cuộc điện đàm với người đồng cấp Nga Sergey Lavrov.

Ông Vương Nghị cho rằng việc tấn công một quốc gia có chủ quyền mà không có sự cho phép của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc làm suy yếu nền tảng hòa bình được thiết lập sau Thế chiến II.

Trên đường phố khắp thế giới, đã có những cuộc biểu tình phẫn nộ hoặc ăn mừng.

Giáo hoàng Leo XIV bày tỏ “vô cùng lo ngại” về các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran và kêu gọi cả hai bên “ngăn chặn vòng xoáy bạo lực trước khi nó trở thành một vực thẳm không thể cứu vãn”.

Tiếp tục cập nhật

Bình Giang - Minh Hạnh