Xung đột tại Trung Đông: Iran chịu sức ép trên mặt trận không gian mạng
Trong bối cảnh Mỹ và Israel phối hợp triển khai các đợt tấn công vào lãnh thổ Iran, hạ tầng số của Iran được ghi nhận gặp gián đoạn nghiêm trọng, với lưu lượng Internet toàn quốc giảm mạnh. Hệ thống truyền thông và dịch vụ điện tử tại Iran được ghi nhận rơi vào tình trạng gần như tê liệt toàn diện.
Khói bốc lên từ địa điểm ở Tehran, Iran ngày 28/2/2026. Ảnh: THX/TTXVN
Tổ chức giám sát kết nối toàn cầu NetBlocks cho biết lưu lượng Internet trên toàn quốc Iran giảm xuống chỉ còn khoảng 4% so với mức bình thường. Các trang tin chính thức của các hãng thông tấn Iran như IRNA và Tasnim có những lúc ngưng hoạt động hoặc được cho là xuất hiện các thông điệp bất thường. Các ứng dụng nội địa và dịch vụ điện tử của chính phủ tại Tehran, Isfahan và Shiraz cũng bị gián đoạn.
Giới phân tích nhận định tình trạng này có thể bắt nguồn từ quyết định hạn chế kết nối Internet nhà nước ban hành hoặc từ một chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn nhắm vào hạ tầng trọng yếu. Một số nguồn tin phương Tây nhận định mục tiêu của mặt trận kỹ thuật số là làm tê liệt hệ thống chỉ huy và kiểm soát của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), hạn chế khả năng phối hợp phản công.
Các hình thức tấn công được nhắc tới bao gồm tấn công từ chối dịch vụ phân tán, gây nghẽn mạng lưới, xâm nhập sâu vào hệ thống năng lượng và hàng không, cùng tác chiến điện tử làm gián đoạn định vị và liên lạc. Trong bối cảnh Iran kiểm soát chặt chẽ không gian thông tin, việc gián đoạn hạ tầng số không chỉ tác động đến hoạt động quân sự mà còn ảnh hưởng trực tiếp tới đời sống dân sự.
Theo các chuyên gia, chiến tranh mạng cho phép các quốc gia gây sức ép mà không lập tức leo thang thành chiến tranh toàn diện. Tuy nhiên, rủi ro tính toán sai lầm luôn hiện hữu, đặc biệt khi hạ tầng trọng yếu bị nhắm tới. Nếu hệ thống điện, hàng không hoặc tài chính bị tê liệt, hệ quả có thể lan sang đời sống dân sự nhanh chóng.
Giới phân tích nêu ra các kịch bản phản ứng tiềm tàng của Tehran, từ tấn công mạng nhắm vào hạ tầng của Mỹ và đồng minh, gây nhiễu thiết bị bay không người lái (drone) và hệ thống không người lái, đến gia tăng hoạt động tại eo biển Hormuz hoặc thông qua các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực. Mỗi lựa chọn đều mang theo nguy cơ leo thang.
Thực tế cho thấy chiến tranh hiện đại không còn giới hạn ở chiến trường trên thực địa. Máy chủ, vệ tinh và mã nguồn giờ đây đóng vai trò ngang với bom đạn. Khi mạng lưới Internet quốc gia sụp xuống còn 4% lưu lượng bình thường chỉ trong vài giờ, đó là tín hiệu rằng sức mạnh quốc gia không chỉ được đo bằng số chiến đấu cơ, mà còn bằng độ bền của hạ tầng kỹ thuật số.
