World Cup 2026: Bí mật phía sau quy định khán giả không được giữ bóng thi đấu

Du khách check-in với mô hình trái bóng khổng lồ mang biểu tượng của World Cup 2026. Ảnh minh họa: Ngọc Quang/PV TTXVN tại Mỹ

Thế nhưng, ngay cả khi may mắn ôm gọn quả bóng bay lên khán đài, họ cũng không thể giữ lại làm kỷ niệm do các nhân viên sân vận động luôn túc trực sát đường biên để ra hiệu, yêu cầu khán giả nhanh chóng ném bóng trở lại sân theo quy định của Liên đoàn Bóng đá thế giới (FIFA).

Không ít khán giả tranh thủ chụp thật nhanh một bức ảnh trước khi trả bóng. Nhưng dĩ nhiên, cảm giác hụt hẫng là điều khó tránh. Cổ động viên người Anh Jack Goodwin thừa nhận anh từng nghĩ mình xứng đáng được giữ quả bóng nếu may mắn bắt được, nhất là khi hai cha con đã bay từ London (Anh) sang Mỹ và gần như “đốt sạch” khoản tiền tiết kiệm để theo dõi World Cup.

Ở nhiều môn thể thao khác, đặc biệt là bóng chày, việc khán giả giữ lại bóng bay lên khán đài là chuyện hết sức bình thường. Một quả bóng bắt được trong trận đấu, nhất là ở vòng play-off hay trong một khoảnh khắc lịch sử, có thể trở thành món kỷ vật để đời. Nhưng bóng đá thì lại khác. Tuy FIFA không đưa ra giải thích chính thức, nhưng nhiều chuyên gia cho rằng có 3 nguyên nhân chính khiến bóng thi đấu World Cup luôn phải được thu hồi.

Lý do đầu tiên nằm ở truyền thống và nhịp vận hành của trận đấu. Nhà sử học bóng đá Charles Cutton cho biết trong quá khứ, nhiều trận chỉ có duy nhất một quả bóng. Nếu bóng bay lên khán đài mà không được trả lại, trận đấu buộc phải gián đoạn. Dù ngày nay các sân luôn chuẩn bị sẵn nhiều bóng dự phòng, nhưng thói quen thu hồi bóng thi đấu vẫn được duy trì như một phần trong quy trình tổ chức của bóng đá đỉnh cao.

Lý do thứ hai là chi phí và giá trị của chính quả bóng. Bóng thi đấu chính thức tại World Cup 2026 là mẫu Adidas Trionda - một trong những mẫu bóng hiện đại nhất mà FIFA từng sử dụng. Khác xa kiểu bóng da khâu tay 32 mảnh của nhiều thập kỷ trước, Trionda được ép nhiệt từ 4 tấm polyurethane, vừa bền hơn, vừa ít hút ẩm hơn và tối ưu cho hiệu suất thi đấu.

Điểm đặc biệt nhất của Trionda nằm ở bên trong quả bóng. Trionda được tích hợp cảm biến chuyển động tần số 500Hz, liên tục gửi dữ liệu theo thời gian thực đến hệ thống VAR. Công nghệ này hỗ trợ trọng tài trong hàng loạt tình huống nhạy cảm như xác định việt vị, điểm chạm bóng hay bóng đã hoàn toàn qua vạch vôi hay chưa.

Giáo sư Jud Ready thuộc Học viện Công nghệ Georgia (Mỹ) cho biết bóng hiện đại không còn đơn thuần là một vật dụng thi đấu, mà đã trở thành một phần của hạ tầng công nghệ trên sân. Trong khi đó, Giáo sư Manos Tentzeris - một đồng nghiệp của Giáo sư Jud Ready - tiết lộ rằng hệ thống cảm biến trong bóng có độ chính xác lên tới 99,99%. Khi kết hợp với camera, cảm biến có thể xác định vị trí bóng và cầu thủ với sai số cực nhỏ - đủ để phân định những pha việt vị chỉ cách nhau phần mũi giày.

Chính vì vậy, lý do thứ ba cũng là lý do quan trọng nhất: quả bóng thi đấu World Cup giờ không chỉ là một món lưu niệm, mà là một thiết bị công nghệ phục vụ trực tiếp cho trận đấu. Hệ thống điện tử bên trong bóng hoạt động dựa trên hạ tầng kỹ thuật của sân vận động, nên gần như không có nhiều giá trị sử dụng bên ngoài bối cảnh thi đấu. Bóng cũng phải được sạc trước trận bằng công nghệ không dây tương tự như đồng hồ thông minh.

Nói cách khác, FIFA không xem đây là món quà có thể “tặng kèm” cho người hâm mộ. Mỗi quả bóng đều là một phần của quy trình vận hành, công nghệ và điều hành trận đấu. Việc thu hồi bóng vì thế gần như trở thành yêu cầu bắt buộc, thay vì chỉ là một thói quen tổ chức.

Tất nhiên, người hâm mộ vẫn có thể mua các phiên bản bóng World Cup chính hãng với giá từ 60 - 180 USD tại các quầy lưu niệm, nhưng cơ hội mang về nhà chính quả bóng vừa xuất hiện trong một trận đấu World Cup là điều rất xa vời.