World Cup 2026: Chiến lược quản trị tài chính thành công của FIFA

Các nghệ sĩ trình diễn tại Lễ khai mạc FIFA World Cup 2026 ở Mexico City, Mexico ngày 11/6/2026. Ảnh: THX/TTXVN

Trong bối cảnh Vòng chung kết FIFA World Cup 2026 đang diễn ra sôi động trên khắp Bắc Mỹ, cũng khá thú vị khi đề cập tới câu chuyện thâm hụt ngân sách và chiến lược quản trị tài chính thành công của FIFA. Yếu tố cốt lõi ở đây là: Mô hình tài chính của FIFA vận hành theo chu kỳ 4 năm, xoay quanh vòng quay của mỗi kỳ World Cup. Như vậy, trong những năm không có World Cup diễn ra, FIFA hầu như luôn thâm hụt ngân sách.

Giáo sư François Brouard, chuyên ngành kế toán và thuế tại Trường Kinh doanh Sprott thuộc Đại học Carleton, đã phân tích mô hình và các báo cáo tài chính của FIFA để làm rõ điều này. Các báo cáo tài chính gần đây của FIFA cho thấy những khoản lỗ lên tới hàng trăm triệu USD qua các năm 2023, 2024 và 2025 lần lượt là 390 triệu USD, 616 triệu USD và 248 triệu USD. Tính chung trong 3 năm liên tiếp này, mức lỗ lũy kế của FIFA đã chạm mốc 1,25 tỷ USD.

Những năm giữa hai kỳ World Cup thường mang lại nguồn doanh thu khá hạn chế. Các hợp đồng thương mại lớn chủ yếu chỉ được chốt hạ trong năm diễn ra World Cup. Trong khi đó, FIFA vẫn phải rót những khoản đầu tư khổng lồ cho các hoạt động và sự phát triển của bóng đá, song song với việc duy trì các chi phí quản lý định kỳ.

Tuy nhiên, nếu soi chiếu từ kết quả thực tế của năm 2022 – thời điểm World Cup được tổ chức tại Qatar – kỳ World Cup 2026 được dự báo sẽ mang lại lợi nhuận rất lớn. Các ước tính cho thấy FIFA sẽ thu về hơn 1 tỷ USD lợi nhuận ròng tính trên tổng chu kỳ 4 năm khép lại vào năm 2026.

Phần lớn nguồn thu của FIFA phụ thuộc trực tiếp vào World Cup. Điều này thể hiện rõ trong sự chênh lệch dòng tiền giữa năm "thấp điểm" và năm "bùng nổ".

Trong lĩnh vực bản quyền truyền hình, năm 2025 (không có World Cup) mang lại 1 tỷ USD doanh thu, trong khi năm diễn ra giải đấu tại Qatar (2022) đem về tới gần 3 tỷ USD. Về doanh thu tiếp thị (Marketing), năm 2025 đạt 1 tỷ USD so với gần 1,5 tỷ USD năm 2022. Về bản quyền cấp phép, năm 2025 mang về 97 triệu USD so với hơn 270 triệu USD năm 2022. Trong mảng vé và dịch vụ khách hàng, năm 2025 chỉ thu được 410 triệu USD so với mức gần 1 tỷ USD của năm 2022.

Kịch bản tương tự chắc chắn sẽ lặp lại vào năm 2026, thậm chí còn ấn tượng hơn nhiều. Tổng doanh thu dự kiến sẽ vượt mốc 10,9 tỷ USD – một kỷ lục vô tiền khoáng hậu trong lịch sử. Con số này vượt xa mức doanh thu 7 tỷ USD của kỳ World Cup 2022 tại Qatar và 5,3 tỷ USD của kỳ World Cup 2018 tại Nga.

Kỳ World Cup 2026 – giải đấu có quy mô lớn nhất từ trước đến nay – đánh dấu một bước ngoặt lịch sử quan trọng. Sự kiện được ba quốc gia Canada, Mexico và Mỹ đồng tổ chức, vốn là những thị trường Bắc Mỹ cực kỳ màu mỡ và giàu tiềm năng kinh tế.

Việc mở rộng quy mô giải đấu lên 48 đội (thay vì 32 đội như các giải trước) và nâng tổng số trận đấu lên thành 104 trận (so với 64 trận năm 2022) sẽ tạo ra sức hút và độ phủ sóng toàn cầu chưa từng có. Ngay cả trong những giai đoạn thâm hụt sâu, FIFA vẫn chưa bao giờ phải lo đến nguy cơ “khủng hoảng tài chính”. Họ sở hữu lượng tiền mặt cực kỳ dồi dào được thiết kế riêng để hấp thụ hoàn toàn các biến động mang tính chu kỳ này. FIFA nắm giữ khối tài sản tài chính khổng lồ, các quỹ dự phòng chiến lược và danh mục đầu tư đa dạng cho sự phát triển của bóng đá toàn cầu.

Tính đến ngày 31/12/2025, tiền và các khoản tương đương tiền của FIFA đạt hơn 1 tỷ USD (gồm 974 triệu USD tiền mặt tại ngân hàng và hơn 206 triệu USD tiền gửi kỳ hạn ngắn dưới 3 tháng). Tổng tài sản tài chính của FIFA vượt mức 5 tỷ USD (bao gồm 3,3 tỷ USD tài sản ngắn hạn và 2,4 tỷ USD tài sản dài hạn. Các tài sản này tồn tại dưới dạng trái phiếu, tiền gửi, quỹ tương hỗ, quỹ thị trường tiền tệ, đầu tư cổ phiếu và các khoản cho vay). Trong khi đó, quỹ dự trữ chiến lược của Liên đoàn bóng đá thế giới đạt gần 2,7 tỷ USD (bao gồm nguồn vốn của hiệp hội trị giá hơn 4 triệu USD và các quỹ dự trữ đặc biệt dành cho các mục tiêu theo điều lệ của FIFA cũng như bóng đá cấp câu lạc bộ, lên tới hơn 2,5 tỷ USD).

Các tài sản và quỹ dự trữ này được sinh ra với mục đích cụ thể: khấu trừ cho các năm thâm hụt và duy trì sự ổn định tài chính tuyệt đối cho tổ chức. Chúng đóng vai trò thiết yếu trong việc duy trì các hoạt động thường nhật, hoàn thành các cam kết dài hạn và giữ vững năng lực đầu tư ngay cả khi doanh thu biến động trồi sụt.

Những khoản lỗ được ghi nhận của FIFA từ năm 2023 đến 2025 không phải là dấu hiệu suy yếu của tổ chức mà đã nằm trong kế hoạch của một mô hình tài chính đặc thù. Nhờ sở hữu khối tài sản vững chắc, nguồn dự trữ tài chính dồi dào và năng lực đầu tư được duy trì liên tục, FIFA hiện là một trong những tổ chức thể thao quyền lực nhất hành tinh. Mô hình “đầu tư trước, thu hồi vốn sau” giúp họ vừa bảo đảm được sự ổn định tài chính, vừa tiếp tục thúc đẩy sự phát triển của bóng đá trên phạm vi toàn cầu.

Xét theo góc độ này, những khoản thâm hụt tạm thời không có gì đáng lo ngại. Ngược lại, chúng là minh chứng cho một chiến lược dài hạn được quản trị hiệu quả, tiếp tục củng cố vị thế thống trị của bóng đá trên cả vũ đài thể thao lẫn kinh tế quốc tế.