World Cup 2026: Cơ hội kinh tế và thách thức an ninh

Drone là một thách thức an ninh tại World Cup 2026

Thách thức an ninh của kỳ World Cup lớn nhất lịch sử

World Cup 2026 khai mạc hôm nay (12-6) tại Mỹ, Mexico và Canada là giải đấu có quy mô lớn nhất kể từ khi ra đời năm 1930 tới nay. Với 48 đội tuyển, 104 trận đấu diễn ra tại 16 thành phố thuộc 3 quốc gia đồng đăng cai, lượng người tham gia trực tiếp và gián tiếp sẽ lên tới hàng chục triệu người. Quy mô mở rộng đồng nghĩa với việc phạm vi bảo vệ cũng được mở rộng chưa từng thấy. Không chỉ các sân vận động mà các khu vực dành cho người hâm mộ, khách sạn đội tuyển, sân tập, trung tâm truyền thông, hệ thống giao thông và các địa điểm tổ chức sự kiện bên lề đều trở thành mục tiêu cần được bảo vệ.

Tuy nhiên, nếu như ở các kỳ World Cup trước đây, nguy cơ khủng bố hay bạo lực đám đông thường là mối lo hàng đầu, thì tại World Cup 2026, tâm điểm chú ý lại chuyển sang một mối đe dọa mới: drone. Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ máy bay không người lái trong những năm gần đây đã làm thay đổi hoàn toàn cách thức tổ chức an ninh.

Nếu trước đây các lực lượng bảo vệ chủ yếu tập trung vào kiểm soát mặt đất thông qua hàng rào, cổng từ hay hệ thống kiểm tra an ninh, thì nay các mối đe dọa có thể xuất hiện từ trên không với tốc độ nhanh và chi phí rất thấp. Những gì đang diễn ra trong xung đột Nga - Ukraine cho thấy drone không còn đơn thuần là công cụ dân dụng mà đã trở thành một loại phương tiện có khả năng gây ảnh hưởng lớn đến các hoạt động quân sự và dân sự.

Điều khiến giới chức an ninh lo ngại là chỉ với khoảng vài trăm đến một nghìn USD, một chiếc drone thương mại hoàn toàn có thể tiếp cận khu vực sân vận động trong thời gian rất ngắn. Nguy cơ không chỉ nằm ở khả năng tấn công trực tiếp mà còn ở hoạt động giám sát trái phép. Drone có thể được sử dụng để thu thập hình ảnh, nghiên cứu sơ đồ bố trí an ninh, theo dõi hoạt động của các đội tuyển hoặc phát tán thông tin gây hoang mang.

Các chuyên gia an ninh nhận định đây là loại mối đe dọa rất khó kiểm soát bởi nó vượt qua hầu hết các biện pháp bảo vệ truyền thống. Chính vì vậy, Mỹ đã đầu tư hàng trăm triệu USD để xây dựng hệ thống phát hiện và vô hiệu hóa drone. Các công nghệ radar chuyên dụng, cảm biến tần số vô tuyến, hệ thống gây nhiễu tín hiệu và thậm chí cả các drone đánh chặn được triển khai nhằm tạo ra “lá chắn bầu trời” quanh các địa điểm thi đấu.

Bên cạnh drone, World Cup 2026 còn đối mặt với một thách thức hoàn toàn mới của thời đại số: thông tin giả mạo được tạo ra bằng trí tuệ nhân tạo. Sự phát triển của công nghệ AI tạo sinh khiến việc sản xuất các video giả ngày càng dễ dàng và tinh vi hơn. Một đoạn video giả về vụ nổ, đám cháy hay hành vi bạo lực tại sân vận động hoàn toàn có thể lan truyền trên mạng xã hội chỉ trong vài phút, tạo ra tâm lý hoảng loạn và gây rối loạn hoạt động tổ chức. Đây là dạng nguy cơ không thể giải quyết bằng các biện pháp an ninh truyền thống.

Trong thời đại công nghệ số, an ninh của một kỳ World Cup không còn đơn thuần là ngăn chặn các cuộc tấn công trực tiếp mà còn là bảo vệ niềm tin của công chúng trước những chiến dịch thao túng thông tin. Có thể nói, World Cup 2026 sẽ trở thành một bài kiểm tra toàn diện về năng lực bảo vệ an ninh của 3 nước đăng cai cũng như khả năng thích ứng của các cơ quan chức năng trước những hình thái rủi ro mới.

Cú hích kinh tế trị giá hàng chục tỷ USD

Trong khi các nhà hoạch định an ninh chuẩn bị cho những kịch bản ứng phó thách thức an ninh, giới kinh tế lại nhìn thấy ở World Cup 2026 một cơ hội phát triển hiếm có. Theo các tính toán của FIFA, giải đấu có thể tạo ra khoảng 30,5 tỷ USD lợi ích kinh tế trực tiếp cho ba quốc gia chủ nhà và đóng góp tới gần 41 tỷ USD cho GDP toàn cầu.

Khoảng 824.000 việc làm trực tiếp và gián tiếp được dự báo sẽ được tạo ra thông qua các hoạt động tổ chức, du lịch, khách sạn, vận tải, thương mại và giải trí. Với hơn 13 triệu lượt khách dự kiến đổ về các thành phố đăng cai, World Cup 2026 được kỳ vọng sẽ tạo nên một mùa hè bùng nổ cho ngành du lịch Bắc Mỹ. Các khách sạn, hãng hàng không, nhà hàng, trung tâm mua sắm, doanh nghiệp quảng cáo và nền tảng truyền thông số đều đứng trước cơ hội gia tăng doanh thu đáng kể.

Đối với Mexico, nơi ngành du lịch chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế, World Cup được xem là cơ hội vàng để thúc đẩy tăng trưởng. Những thành phố như Mexico City, Guadalajara hay Monterrey được dự báo sẽ hưởng lợi mạnh mẽ từ dòng khách quốc tế. Canada cũng kỳ vọng giải đấu sẽ giúp quảng bá hình ảnh quốc gia, thu hút du lịch và tạo thêm nhiều việc làm trong lĩnh vực dịch vụ. Tại Mỹ, dù tác động lên GDP quốc gia có thể không quá lớn do quy mô nền kinh tế khổng lồ, World Cup vẫn mang lại lợi ích đáng kể cho các thành phố đăng cai thông qua doanh thu du lịch, thương mại và quảng cáo.

Dẫu vậy, các chuyên gia vẫn cho rằng tác động kinh tế của World Cup chủ yếu mang tính ngắn hạn và khó tạo ra bước ngoặt cho toàn bộ nền kinh tế. Nếu chỉ nhìn dưới góc độ tài chính, World Cup 2026 có thể không tạo nên cuộc cách mạng kinh tế như những dự báo đầy tham vọng.

Song giá trị lớn nhất của giải đấu có lẽ nằm ở những lợi ích không thể đo đếm bằng tiền. World Cup là cơ hội quảng bá hình ảnh quốc gia tới hàng tỷ khán giả trên toàn thế giới, nâng cao sức hấp dẫn du lịch, củng cố vị thế quốc tế và gia tăng “quyền lực mềm” của các nước chủ nhà. Đồng thời, đây cũng là dịp để Mỹ, Canada và Mexico chứng minh năng lực tổ chức, khả năng phối hợp xuyên biên giới và trình độ ứng dụng công nghệ trong quản lý các sự kiện toàn cầu.

Giữa kỳ vọng về hàng chục tỷ USD lợi ích kinh tế và những thách thức an ninh chưa từng có từ drone, AI và các nguy cơ phi truyền thống, World Cup 2026 đang cho thấy một thực tế mới của thế giới hiện đại, đó là những sự kiện toàn cầu càng lớn thì cơ hội càng nhiều, nhưng rủi ro cũng ngày càng lớn hơn. Thành công chỉ đến khi các quốc gia chủ nhà có thể vừa ứng phó hiệu quả với thách thức, đồng thời tận dụng thành công cơ hội mạng lại từ ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh.