World Cup 64 đội và canh bạc sinh tồn của Infantino

Infantino từ lâu không giấu tham vọng biến World Cup thành một giải đấu lớn hơn. Từ 32 đội, ngày hội bóng đá thế giới tăng lên 48 đội ở kỳ 2026 và giờ ý tưởng nâng con số lên 64 vào năm 2030 tiếp tục được đặt lên bàn.

Nếu chỉ nhìn bề ngoài, lập luận vẫn quen thuộc: thêm đội đồng nghĩa thêm quốc gia được dự World Cup, thêm thị trường mới và thêm cơ hội để bóng đá lan rộng. Nhưng hoàn cảnh hiện tại khiến kế hoạch 64 đội khó được nhìn đơn giản như một cuộc cải tổ thể thức.

Infantino đang ở vào thời điểm nhạy cảm nhất kể từ khi lên nắm quyền FIFA. Kế hoạch đưa nhà đầu tư tư nhân tham gia khai thác quyền lợi thương mại World Cup gây phản ứng dữ dội, buộc FIFA phải rút lại, trong khi UEFA, AFC và CONCACAF đồng loạt đặt câu hỏi về cách tổ chức này ra quyết định.

Trong bối cảnh ấy, The Times đặt vấn đề rằng Nam Mỹ đang trở nên đặc biệt quan trọng với Infantino. Và World Cup 64 đội, nếu được thông qua, có thể mang lại cho CONMEBOL nhiều lợi ích hơn hẳn so với cấu trúc hiện tại.

Bởi vậy, câu chuyện không còn chỉ là World Cup nên có bao nhiêu đội. Nó còn liên quan đến việc ai được hưởng lợi và Infantino cần những lá phiếu nào để tiếp tục giữ thế chủ động tại FIFA.

Khi 64 đội trở thành quân bài

Ý tưởng World Cup 64 đội không phải sản phẩm của cuộc khủng hoảng hiện tại. CONMEBOL từng đề xuất phương án này cho kỳ World Cup 2030, giải đấu đánh dấu tròn 100 năm kể từ lần đầu được tổ chức tại Uruguay.

Infantino cũng chưa bao giờ bác bỏ hoàn toàn ý tưởng. FIFA xác nhận đang nghiên cứu tác động của phương án mở rộng, dù chưa đưa ra quyết định cuối cùng.

Điểm khiến câu chuyện đáng chú ý nằm ở cấu trúc đặc biệt của World Cup 2030. Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và Morocco là ba nước chủ nhà chính, trong khi Uruguay, Argentina và Paraguay mỗi nước được tổ chức một trận mang ý nghĩa kỷ niệm.

Nếu giải chỉ giữ 48 đội, vai trò của Nam Mỹ về cơ bản vẫn khá hạn chế. Nhưng với 64 đội và số trận tăng mạnh, CONMEBOL có thêm cơ sở để yêu cầu tổ chức nhiều trận hơn, thậm chí nhiều bảng đấu trọn vẹn trên lục địa này.

Đó là lợi ích không nhỏ. Với các liên đoàn Nam Mỹ, nhiều trận hơn đồng nghĩa doanh thu lớn hơn, ảnh hưởng lớn hơn và một vai trò xứng đáng hơn trong kỳ World Cup kỷ niệm 100 năm. Với Infantino, sự ủng hộ của CONMEBOL lại càng có giá trị khi quan hệ với các liên đoàn lớn khác đang xấu đi.

FIFA đang nghiên cứu phương án nâng World Cup 2030 lên 64 đội, dù quyết định cuối cùng vẫn chưa được đưa ra.

The Times vì thế cho rằng không thể tách kế hoạch 64 đội khỏi bối cảnh quyền lực hiện tại của FIFA. Khi UEFA, AFC và CONCACAF cùng thể hiện sự bất mãn, Infantino có lý do để giữ những khối còn lại ở gần mình.

Điều đó không có nghĩa World Cup 64 đội chắc chắn là một cuộc trao đổi chính trị. FIFA chưa xác nhận Infantino chính thức ủng hộ phương án này và mọi quyết định cuối cùng vẫn phải được Hội đồng FIFA thông qua.

Nhưng sự hoài nghi là điều khó tránh. Infantino đã xây dựng vị thế của mình bằng một mô hình khá rõ: mở rộng giải đấu, tăng số đội tham dự và đưa thêm lợi ích về cho các liên đoàn thành viên. Trong một tổ chức mà mỗi liên đoàn quốc gia đều có một lá phiếu, chiến lược đó mang lại giá trị rất lớn.

World Cup 64 đội, theo nghĩa ấy, phù hợp hoàn toàn với cách Infantino vận hành FIFA suốt nhiều năm qua.

World Cup không thể thành công cụ giữ ghế

Vấn đề nằm ở chỗ World Cup không thể cứ mở rộng mãi mà không phải trả giá. Giải đấu năm 2026 đã tăng từ 32 lên 48 đội và từ 64 lên 104 trận. Nếu con số tiếp tục lên 64, World Cup 2030 có thể tiến gần 128 trận, kéo dài thêm và gây áp lực lớn hơn lên lịch thi đấu vốn đã chật kín.

Thêm đội chắc chắn mang đến thêm cơ hội. Những nền bóng đá trước đây chỉ có thể xem World Cup từ xa sẽ tiến gần hơn tới vòng chung kết, trong khi FIFA có thêm thị trường, khán giả và nguồn thu.

Nhưng mặt còn lại cũng rõ ràng không kém. Chất lượng vòng bảng có thể bị loãng, khoảng cách trình độ tăng lên, vòng loại mất một phần giá trị và cầu thủ phải chịu thêm khối lượng thi đấu.

Đáng nói hơn, FIFA mới chỉ có một kỳ World Cup 48 đội để đánh giá mô hình mới. Việc 64 đội đã nhanh chóng trở thành một lựa chọn nghiêm túc khiến câu hỏi về giới hạn mở rộng càng khó né tránh.

Cuộc tranh luận còn nhạy cảm hơn bởi chính Infantino đang bị đặt dấu hỏi về cách điều hành FIFA. Sau vụ kế hoạch thương mại World Cup, nhiều liên đoàn yêu cầu tổ chức này phải minh bạch hơn và có cơ chế giám sát độc lập, thay vì tiếp tục tập trung quá nhiều quyền lực vào một nhóm lãnh đạo nhỏ.

Ông Donald Trump lúc này lại công khai đứng về phía Infantino. Tổng thống Mỹ cho rằng việc thay Chủ tịch FIFA sẽ là một sai lầm, qua đó trao cho Infantino một sự ủng hộ đáng kể giữa lúc những tiếng nói phản đối ngày càng lớn.

Nhưng chính điều đó cũng khiến FIFA càng phải chứng minh những quyết định liên quan đến World Cup được đưa ra vì lợi ích của bóng đá, chứ không nhằm phục vụ một cuộc chiến quyền lực.

Nam Mỹ có thể hưởng lợi lớn nếu World Cup 2030 mở rộng, trong bối cảnh Uruguay, Argentina và Paraguay hiện chỉ được tổ chức các trận mang tính kỷ niệm.

Bản thân World Cup 64 đội không nhất thiết là một ý tưởng tồi. Bóng đá đã phát triển rộng hơn, nhiều nền bóng đá nhỏ tiến bộ và việc mở cửa cho họ có thể mang lại giá trị thực sự.

Điều cần được làm rõ là tại sao phải mở rộng ngay vào năm 2030, ai được hưởng lợi nhiều nhất và liệu FIFA đã có đủ bằng chứng để kết luận 48 đội vẫn chưa đủ hay chưa.

Nếu câu trả lời chủ yếu nằm ở chuyện doanh thu, lá phiếu và sự ủng hộ của các liên đoàn, tranh cãi sẽ còn lớn hơn nhiều so với chuyện một giải đấu có thêm 16 đội.

Infantino từng rất thành công với công thức mở rộng. Nhiều đội hơn tạo ra nhiều suất dự giải hơn, nhiều quốc gia hài lòng hơn và cũng mang về cho FIFA nhiều tiền hơn.

Nhưng World Cup 64 đội có thể là lần công thức ấy bị thử thách đến giới hạn.

Nếu FIFA chứng minh được phương án mới giúp bóng đá phát triển mà không làm giảm chất lượng giải đấu, Infantino sẽ có thêm một dấu ấn lớn trong nhiệm kỳ. Ngược lại, nếu kế hoạch bị nhìn như cách đổi thêm suất dự World Cup lấy sự hậu thuẫn trong lúc ông đang mất đồng minh, mọi nghi ngờ về cách FIFA vận hành sẽ chỉ tăng lên.

Sau khi World Cup vừa chuyển từ 32 lên 48 đội, câu hỏi lớn nhất không còn là bóng đá thế giới có đủ chỗ cho 64 đội hay không. Điều quan trọng hơn là FIFA muốn một World Cup lớn hơn vì bóng đá, hay vì người đứng đầu tổ chức đang cần nó hơn bao giờ hết.