Xã Bất Bạt: 'Bình dân học vụ số lưu động' về thôn, xóm

Đoàn viên hướng dẫn người cao tuổi cài đặt ứng dụng số.

Tại Nhà văn hóa thôn Thái Bạt, không khí buổi tập huấn, "cầm tay chỉ việc" rất cởi mở, hào hứng. Cán bộ xã, đoàn viên thanh niên và thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng ngồi cạnh người dân, kiên trì hướng dẫn từng bước, từ cách bật dữ liệu mạng, tải ứng dụng, đăng nhập đến quét mã QR...

Ông Phan Quang Thành (68 tuổi, thôn Thái Bạt) cho biết: “Trước đây, tôi rất ngại dùng điện thoại thông minh vì sợ bấm nhầm làm hỏng máy hoặc mất tiền. Mỗi lần cần làm giấy tờ gì, lại phải nhờ con chở lên xã rất bất tiện. Nay cán bộ về tận nơi chỉ bảo cặn kẽ, tôi đã tự tra cứu được thông tin cư trú trên VNeID và biết cách gửi ý kiến qua ứng dụng iHanoi. Việc gì tự làm được tại nhà thì không phải đi lại vất vả nữa”.

Chị Phan Thị Hằng, chuyên viên Phòng Văn hóa - Xã hội xã Bất Bạt, người trực tiếp "đứng lớp" tại các buổi hướng dẫn lưu động, cho biết: Rào cản lớn nhất khi đưa dịch vụ công trực tuyến về thôn là khoảng cách số giữa các lứa tuổi. Tại địa phương, nhóm người từ 60 tuổi trở lên và một số hộ cận nghèo gặp rất nhiều khó khăn trong thao tác điện tử. Nhiều người chưa có thiết bị thông minh hoặc có máy nhưng mang tâm lý sợ thao tác sai, dẫn đến thói quen phụ thuộc vào hồ sơ giấy tờ truyền thống.

Để giải bài toán này, các tổ công tác không tổ chức hội nghị lý thuyết cứng nhắc mà chia nhỏ nhóm học viên. Nội dung hướng dẫn tập trung các nhu cầu ứng dựng thiết thực hằng ngày như kích hoạt và sử dụng tài khoản định danh điện tử VNeID, gửi phản ánh qua ứng dụng iHanoi, tra cứu hồ sơ trên Cổng Dịch vụ công quốc gia và thanh toán không dùng tiền mặt...

Đồng thời, lực lượng Công an xã trực tiếp lồng ghép nội dung hướng dẫn người dân nhận diện các thủ đoạn lừa đảo qua mạng viễn thông, bảo vệ thông tin cá nhân và tài khoản ngân hàng để mọi người cảnh giác.

Cán bộ xã Bất Bạt hướng dẫn người dân thực hiện dịch vụ công. Ảnh: Trang Nhung

Cũng theo chị Phan Thị Hằng, để mô hình hiệu quả, xuyên suốt quá trình hướng dẫn, cán bộ xã Bất Bạt căn cứ vào nhu cầu của từng người để hỗ trợ. Có trường hợp bà con đang chuẩn bị thực hiện một thủ tục hành chính nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu. Khi đó, cán bộ hướng dẫn cụ thể các giấy tờ cần chuẩn bị, quy trình thực hiện và trực tiếp "chỉ" thao tác ngay tại thôn.

Khó khăn lớn nhất là trình độ tiếp cận công nghệ giữa các nhóm dân cư không đồng đều. Có người chưa từng sử dụng các ứng dụng số, thậm chí chưa biết đến Cổng dịch vụ công quốc gia, trong khi những người khác đã có kỹ năng cơ bản, chỉ cần hướng dẫn một lần là có thể thực hiện. “Do đó, việc hướng dẫn không thể áp dụng một cách đồng loạt. Cán bộ phải phân loại, hướng dẫn theo từng nhóm đối tượng, kiên trì với những người còn hạn chế về kỹ năng số”, chị Hằng chia sẻ.

Theo kế hoạch, đợt cao điểm hướng dẫn số lưu động được triển khai cuốn chiếu tại toàn bộ các thôn. Sau hơn một tuần triển khai tại 5 thôn điểm, mô hình đã thu hút khoảng 800 người dân tham gia, trong đó trên 500 người đã có thể tự thao tác độc lập các tiện ích cơ bản trên điện thoại thông minh cá nhân. Tỷ lệ người dân tiếp cận các tiện ích số tại các địa bàn đã tăng lên mức 60 - 70%.

Sau hơn một tuần triển khai tại 5 thôn điểm, mô hình "Bình dân học vụ số lưu động" đã thu hút khoảng 800 người tham gia. Ảnh: Trang Nhung

Cách làm linh hoạt, sát cơ sở của xã Bất Bạt đã tạo nên "cú hích" rõ rệt, phát huy tối đa vai trò nòng cốt của Tổ công nghệ số cộng đồng. Người dân sau khi nắm vững kỹ năng không chỉ tự giải quyết thủ tục cá nhân mà còn trở thành những tuyên truyền viên tích cực, hướng dẫn lại cho người thân và xóm giềng.

Chủ tịch UBND xã Bất Bạt Nguyễn Ngọc Tú cho biết: Thực hiện Kế hoạch số 331/KH - UBND, ngày 2-4-2026, về chuyển đổi số năm 2026 gắn với Kế hoạch số 23/KH - UBND, ngày 25-7-2025, về triển khai phong trào “Bình dân học vụ số”, UBND xã Bất Bạt xác định, chuyển đổi số muốn thành công phải bắt đầu từ người dân, lấy mức độ thụ hưởng dịch vụ công trực tuyến của nhân dân làm thước đo hiệu quả. Thời gian tới, xã sẽ triển khai đồng loạt mô hình hướng dẫn lưu động đến các thôn còn lại, kết hợp kiểm tra, duy trì nền nếp hoạt động của các điểm hỗ trợ số tại nhà văn hóa thôn.

Bằng những giải pháp cụ thể, phong trào “Bình dân học vụ số” tại Bất Bạt đang từng bước xóa bỏ khoảng cách công nghệ, trang bị cho người dân kỹ năng số cần thiết, tạo nền móng vững chắc xây dựng chính quyền số phục vụ hiệu lực, hiệu quả ngay từ cơ sở.