Xã Khánh Sơn: Tái cơ cấu ngành nông nghiệp, nâng cao giá trị nông sản
Với nhiều tiềm năng, thế mạnh về sản xuất nông nghiệp, xã Khánh Sơn đang hướng tới chuyển đổi, cơ cấu lại ngành nông nghiệp nhằm nâng cao giá trị nông sản, phát triển bền vững, xây dựng vùng sản xuất hàng hóa tập trung, nâng cao thu nhập cho người dân...
Người dân xã Khánh Sơn thu hoạch sầu riêng.
Phát triển chưa xứng với tiềm năng
Xã Khánh Sơn là địa phương có lợi thế nổi trội về điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng để phát triển nông nghiệp. Thực tế, nông nghiệp giữ vai trò chủ đạo trong cơ cấu kinh tế của địa phương, chiếm tỷ trọng hơn 63%. Trong 5 năm gần đây, giá trị sản xuất ngành nông nghiệp của xã duy trì tốc độ tăng trưởng bình quân 10,45%/năm. Nông nghiệp trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, tạo đột phá trong phát triển kinh tế hộ, nâng cao thu nhập cho người dân trên địa bàn. Đến nay, xã Khánh Sơn đã phát triển 1.691ha cây trồng, trong đó cây lâu năm, chủ yếu là cây ăn quả có giá trị kinh tế cao chiếm 1.484ha. Địa phương xác định sầu riêng là cây trồng chủ lực nên đã phát triển hơn 1.345ha, trong đó diện tích cho thu hoạch gần 1.000ha, sản lượng hơn 17.000 tấn mỗi năm.
Ông Mai Trọng Thanh - Trưởng phòng Kinh tế xã Khánh Sơn cho biết, lĩnh vực nông nghiệp của xã đã từng bước phát triển theo hướng ứng dụng công nghệ cao, đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng truyền thống, giá trị thấp sang các cây trồng có hiệu quả kinh tế cao, chủ yếu là cây ăn quả. Đặc biệt, sầu riêng Khánh Sơn hiện đã được cung ứng tới nhiều thị trường lớn trong nước và phục vụ xuất khẩu. Trên địa bàn xã hiện có 11 vùng trồng được cấp mã số, với diện tích 283,7ha; có 9 sản phẩm OCOP về nông nghiệp được công nhận hạng 3 sao còn thời hạn. Hợp tác xã Điền Thanh trên địa bàn xã đang hoạt động hiệu quả trong lĩnh vực nông nghiệp. Xã Khánh Sơn cũng đã hình thành các tổ hợp tác trồng sầu riêng liên kết tiêu thụ với doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu...
Tuy đạt được những kết quả khả quan, nhưng xã Khánh Sơn vẫn xác định lĩnh vực nông nghiệp chưa phát triển tương xứng với tiềm năng, lợi thế nổi trội. Hiệu quả kinh tế trên mỗi héc-ta đất sản xuất vẫn còn thấp. Sản xuất nông nghiệp còn manh mún, thiếu sự liên kết chặt chẽ giữa sản xuất - chế biến - tiêu thụ sản phẩm và còn phụ thuộc nhiều vào tự nhiên. Các khâu bảo quản, chế biến nông sản sau thu hoạch chưa phát triển; khả năng ứng dụng công nghệ cao, chuyển đổi số trong sản xuất, quản lý và tiêu thụ sản phẩm còn hạn chế. Hiện tại, số lượng hợp tác xã, tổ hợp tác hoạt động hiệu quả còn ít; việc liên kết giữa nông nghiệp với các ngành khác, đặc biệt là du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, chưa được khai thác đầy đủ, tương xứng với tiềm năng...
Sầu riêng là cây trồng chủ lực của người dân xã Khánh Sơn.
Hình thành vùng nông nghiệp hàng hóa tập trung
Ông Nguyễn Quốc Đông - Chủ tịch UBND xã Khánh Sơn cho biết: “Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ xã Khánh Sơn lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 xác định phải chuyển đổi cơ cấu nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững là 1 trong 4 nhiệm vụ trọng tâm của địa phương. Từ nay đến năm 2030, địa phương sẽ tập trung cơ cấu lại ngành nông nghiệp để phát triển theo định hướng nêu trên. Với mục tiêu xây dựng xã Khánh Sơn trở thành vùng nông nghiệp hàng hóa tập trung, ứng dụng công nghệ cao; sản phẩm nông nghiệp chủ lực có thương hiệu, gắn với chế biến, xuất khẩu và phát triển du lịch sinh thái - du lịch cộng đồng, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng kinh tế, nâng cao thu nhập, giảm nghèo bền vững trên địa bàn".
Đề án chuyển đổi cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững đến năm 2030, xác định xã Khánh Sơn phát triển 3 nhóm sản phẩm nông nghiệp chủ lực. Trong đó, sầu riêng được xác định là sản phẩm cấp 1; chôm chôm, măng cụt, bưởi da xanh là sản phẩm cấp 2; các sản phẩm tiềm năng như: Dược liệu bản địa, sản phẩm chế biến và thủ công mỹ nghệ gắn với văn hóa Raglai là sản phẩm cấp 3. Cùng với đó, không gian sản xuất nông nghiệp trên địa bàn được tổ chức theo 3 tiểu vùng gồm: Tiểu vùng đồi thoải (7.425,62ha, chiếm 75,25% diện tích) là vùng sản xuất chính, chuyên canh cây ăn quả chủ lực; tiểu vùng bằng thấp (1.319,34ha, chiếm 13,37% diện tích) bố trí dân cư, hạ tầng, một phần cây hàng năm và dịch vụ, thương mại nông sản; tiểu vùng núi cao (1.123,3ha, chiếm 11,38% diện tích) tập trung quản lý, bảo vệ và phát triển rừng, mô hình nông lâm kết hợp, du lịch sinh thái và du lịch cộng đồng.
Để thực hiện đề án này, địa phương sẽ tập trung vào 5 nhiệm vụ trọng tâm: Chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi; ứng dụng công nghệ cao và chuyển đổi số trong nông nghiệp; liên kết chuỗi giá trị nông sản; phát triển du lịch sinh thái kết hợp với nông nghiệp, bảo vệ môi trường; phát triển nông nghiệp bền vững. Cùng với đó, địa phương phát triển các mô hình nông nghiệp theo hướng thông minh; chuỗi giá trị nông sản; nông nghiệp tuần hoàn gắn với nông nghiệp phát triển du lịch sinh thái. Đặc biệt, địa phương xác định cụ thể lộ trình nâng diện tích được cấp mã số vùng trồng từ 283,7ha lên 600 - 700ha, hình thành các cơ sở đóng gói được cấp mã số trên địa bàn. Trong giải quyết đầu ra cho nông sản chủ lực sầu riêng, xã Khánh Sơn tập trung xuất khẩu chính ngạch sầu riêng tươi, sầu riêng cấp đông sang các thị trường lớn Trung Quốc, Ấn Độ...
Xã Khánh Sơn phấn đấu đến năm 2030, tốc độ tăng giá trị sản xuất nông, lâm nghiệp bình quân đạt 10 - 11%/năm; tỷ trọng ngành nông nghiệp trong cơ cấu kinh tế 50 - 55%; diện tích cây ăn quả chủ lực 1.650 - 1.700ha; có 23 - 27 mã số vùng trồng; diện tích đạt chuẩn VietGAP, GlobalGAP 400 - 450ha. Cùng với đó, tỷ lệ sản phẩm qua sơ chế, chế biến đạt 30 - 35%; có 15 - 18 sản phẩm OCOP; có 3 - 5 hợp tác xã nông nghiệp hoạt động hiệu quả; thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn 95 - 100 triệu đồng/người/năm.