Xã Nội Bài, thành phố Hà Nội: Đưa hàng Việt từ quảng bá đến thị trường bền vững

- Thưa bà, trong năm 2026, xã Nội Bài xác định những trọng tâm nào để Cuộc vận động thực sự tác động đến sản xuất và tiêu dùng?

Bà Trương Ngọc Lan: Với đặc điểm là địa bàn cửa ngõ Thủ đô, hoạt động thương mại, dịch vụ phát triển, chúng tôi xác định Cuộc vận động không chỉ dừng ở tuyên truyền để người dân biết, hiểu và ưu tiên sử dụng hàng Việt mà phải tạo được sự kết nối giữa sản xuất với thị trường.

Bà Trương Ngọc Lan, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Nội Bài, thành phố Hà Nội.

Xã Nội Bài hiện có 829 doanh nghiệp, 29 hợp tác xã, 65 tổ hợp tác, hơn 2.000 hộ kinh doanh và 34 sản phẩm OCOP. Đây là nguồn lực quan trọng để địa phương quảng bá, giới thiệu và đưa sản phẩm đến gần người tiêu dùng.

Vì vậy, xã tập trung vào tuyên truyền; hỗ trợ sản xuất, nâng cao chất lượng; kết nối thị trường, xúc tiến tiêu thụ; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số trong quảng bá và bán hàng.

Chúng tôi xác định, nếu chỉ vận động người dân mua hàng Việt mà sản phẩm chưa đủ sức cạnh tranh, mẫu mã chưa hấp dẫn, nguồn cung không ổn định thì khó tạo thay đổi bền vững. Muốn người tiêu dùng lựa chọn hàng Việt một cách tự nhiên, sản phẩm phải có chất lượng, nguồn gốc rõ ràng, giá cả phù hợp và đáp ứng nhu cầu thị trường.

- Công tác tuyên truyền tại xã Nội Bài có gì mới, thưa bà?

Bà Trương Ngọc Lan: Chúng tôi xác định tuyên truyền phải gắn với chuyển đổi số, phù hợp với phương thức tiếp cận thông tin mới. Nội dung tuyên truyền cũng gắn Cuộc vận động với phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Đặc biệt, người dân được hướng dẫn nhận biết hàng hóa, kiểm tra nguồn gốc sản phẩm, nhất là khi mua hàng trên sàn thương mại điện tử và môi trường mạng. Tại chợ Thanh Nhàn, xã đang thí điểm truy xuất nguồn gốc bằng mã QR, qua đó cung cấp thông tin về người bán, mặt hàng, thời gian, địa điểm bán hàng và tình trạng kiểm dịch của sản phẩm.

Với mô hình này, người tiêu dùng chỉ cần quét mã QR để có thêm thông tin trước khi quyết định mua hàng. Đây là bước chuyển từ việc tuyên truyền “hãy mua hàng có nguồn gốc” sang tạo công cụ để người tiêu dùng có thể kiểm tra nguồn gốc ngay tại điểm mua hàng.

- Mô hình truy xuất nguồn gốc tại chợ Thanh Nhàn được triển khai cụ thể như thế nào?

Bà Trương Ngọc Lan: Đây là một trong những cách làm cụ thể để chuyển đổi số gắn với bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Quy trình được thực hiện từ kiểm tra hồ sơ, nguồn gốc và điều kiện kiểm dịch; sau đó xác định vị trí sạp hàng, quét mã QR, cấp tem, chụp ảnh và kích hoạt thông tin. Tiểu thương nhận tem và dán lên sản phẩm khi bán hàng.

Mã QR gắn với các thông tin cơ bản về người bán, mặt hàng, thời gian, địa điểm bán và tình trạng kiểm dịch. Qua đó, người tiêu dùng có thêm căn cứ để nhận diện sản phẩm trước khi mua.

- Việc kết nối sản phẩm với thị trường được xã triển khai như thế nào, thưa bà?

Bà Trương Ngọc Lan: Xã đã phối hợp tổ chức 2 đợt “Tuần hàng Việt đưa hàng Việt về nông thôn”, cùng hội chợ hoa, chợ Tết với khoảng 120 gian hàng. Qua đó, sản phẩm OCOP, sản phẩm tiêu biểu của Nội Bài và các vùng miền có thêm cơ hội tiếp cận người tiêu dùng.

Tuy nhiên, muốn sản phẩm có đầu ra lâu dài, phải kết nối với hệ thống phân phối và các kênh bán hàng trực tuyến. Vì vậy, chúng tôi đặt mục tiêu tổ chức 14 phiên livestream giới thiệu sản phẩm trong đợt cao điểm 100 ngày chuyển đổi số, đến nay đã thực hiện 8 phiên. Qua đó, 13 sản phẩm nông nghiệp và 2 di tích lịch sử được giới thiệu trên môi trường số.

- Bà có thể cho biết MTTQ và các tổ chức thành viên đang phát huy vai trò kết nối sản phẩm với người tiêu dùng trên môi trường số như thế nào?

Bà Trương Ngọc Lan: Đây là hướng chúng tôi đang tập trung. Hội Phụ nữ xã lồng ghép Cuộc vận động trong sinh hoạt chi hội, phát huy vai trò của Câu lạc bộ Nữ doanh nhân xã Nội Bài để tuyên truyền, kết nối các cơ sở sản xuất, kinh doanh.

Hội duy trì “phiên chợ online”, giới thiệu sản phẩm nông nghiệp và sản phẩm do hội viên sản xuất. Với những sản phẩm theo mùa như ngô, khoai, cán bộ Hội trực tiếp đến ruộng ghi hình, xây dựng video, đăng tải trên fanpage và cung cấp thông tin để người tiêu dùng liên hệ với người sản xuất.

Fanpage của Hội Phụ nữ xã hiện có hơn 18.000 người theo dõi. Hội cũng hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp, quảng bá sản phẩm thủ công; với những hội viên lớn tuổi chưa thành thạo kỹ năng bán hàng trên môi trường số, Hội đóng vai trò cầu nối đưa sản phẩm lên các nền tảng trực tuyến.

Trong chiến dịch 100 ngày chuyển đổi số, Hội tiếp tục hỗ trợ các cửa hàng xây dựng mã QR giới thiệu sản phẩm và thanh toán không dùng tiền mặt, ra mắt mô hình chợ số tại chợ Nam Cương. Chúng tôi muốn các tổ chức thành viên của Mặt trận không chỉ làm tuyên truyền mà thực sự trở thành cầu nối giữa người sản xuất với người tiêu dùng.

- Theo bà, đâu là những điểm nghẽn cần giải quyết để chuyển đổi số thực sự tạo ra thị trường cho hàng Việt?

Bà Trương Ngọc Lan: Công nghệ chỉ là công cụ. Nếu sản phẩm chưa ổn định về chất lượng, sản lượng, bao bì, nhãn mác và truy xuất nguồn gốc thì đưa lên môi trường số cũng chưa thể tạo ra thị trường bền vững.

Bên cạnh đó, quy mô nhiều cơ sở sản xuất còn nhỏ, việc ứng dụng công nghệ chưa đồng đều. Hàng nhập khẩu giá rẻ tạo sức ép cạnh tranh, trong khi bán hàng trên mạng phát triển nhanh nhưng việc kiểm soát nguồn gốc, chất lượng và thông tin người bán còn nhiều vấn đề.

Do đó, thời gian tới, xã tiếp tục hỗ trợ các chủ thể OCOP nâng cao chất lượng, hoàn thiện bao bì, nhãn mác, truy xuất nguồn gốc và mở rộng kênh bán hàng trực tuyến; đồng thời tăng cường quản lý thị trường, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và duy trì đối thoại với doanh nghiệp.

- Một vấn đề được đặt ra là nguồn lực cho hoạt động của Ban Chỉ đạo Cuộc vận động, Nội Bài đang gặp khó khăn gì thưa bà?

Bà Trương Ngọc Lan: Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, khối lượng công việc tăng lên trong khi nguồn lực về con người và kinh phí chưa thực sự tương xứng. Chúng tôi mong muốn thành phố tiếp tục quan tâm tổ chức các chương trình hội chợ, tuần hàng Việt, kết nối cung - cầu; đồng thời có cơ chế kinh phí phù hợp cho hoạt động của Ban Chỉ đạo.

Cùng với đó là tăng cường tập huấn về chuyển đổi số, thương mại điện tử cho cán bộ Mặt trận, các tổ chức thành viên và cơ sở sản xuất, kinh doanh. Khi cán bộ cơ sở có kỹ năng, chúng tôi mới có thể hỗ trợ tốt hơn cho doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh.

- Nội Bài đặt mục tiêu gì trong thời gian tới để nâng tầm sản phẩm địa phương và đưa Cuộc vận động đi vào chiều sâu?

Bà Trương Ngọc Lan: Xã tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, xúc tiến thương mại, chuyển đổi số, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; đồng thời hỗ trợ các chủ thể OCOP hoàn thiện sản phẩm và mở rộng thị trường.

Thời gian tới, xã định hướng mỗi năm xây dựng từ 3 đến 5 sản phẩm, mở rộng sang những lĩnh vực ngoài nông nghiệp như dịch vụ, y tế, chăm sóc sức khỏe. Đến năm 2030, Nội Bài phấn đấu có từ 30 đến 50 sản phẩm được đánh giá, phân hạng OCOP từ 3 sao trở lên và phát triển thêm khoảng 3 điểm bán hàng, giới thiệu sản phẩm địa phương. Nhưng điều quan trọng hơn số lượng sản phẩm là phải hình thành được hệ sinh thái sản phẩm có chất lượng, có thương hiệu và có thị trường.

Nội Bài có lợi thế về vị trí, doanh nghiệp, hợp tác xã, sản phẩm OCOP và hạ tầng giao thương. Chúng tôi mong muốn tiếp tục lựa chọn một số sản phẩm tiêu biểu để xây dựng chuỗi từ sản xuất, chuẩn hóa chất lượng, truy xuất nguồn gốc, quảng bá trên môi trường số đến kết nối phân phối và tiếp nhận phản hồi của người tiêu dùng.