'Xa rời đám đông điên loạn' - Bản trầm của tình yêu, tự do và số phận
'Xa rời đám đông điên loạn' không chỉ là một tiểu thuyết tình yêu, mà còn là bản trầm ca về sự trưởng thành của con người trước thử thách của đời sống.
Đôi tình nhân Everdeen và Gabriel trong phim phim Far from the Madding Crowd chuyển thể từ tiểu thuyết. Nguồn: variety.
Giữa dòng chảy của văn học Anh thế kỷ XIX, Xa rời đám đông điên loạn của Thomas Hardy hiện lên như một khúc trầm sâu lắng, nơi con người đối diện với tình yêu, số phận và những giới hạn không thể vượt qua của chính mình.
Ba sắc thái của tình yêu và số phận
Không tìm cách gây choáng ngợp bằng kịch tính dồn dập, tác phẩm chinh phục người đọc bằng nhịp kể chậm rãi, giàu suy tư và một vẻ đẹp của nỗi buồn thấm dần theo từng trang sách.
Trung tâm câu chuyện là Bathsheba Everdene - một người phụ nữ trẻ vừa kiêu hãnh vừa mong manh. Thừa hưởng trang trại lớn và tự mình gánh vác công việc quản lý, Bathsheba đại diện cho khát vọng tự do và tinh thần độc lập hiếm hoi của phụ nữ trong xã hội bảo thủ đương thời.
Tuy nhiên, chính cá tính mạnh mẽ và những phút bốc đồng của cô lại mở đường cho những biến cố đau đớn. Thomas Hardy không xây dựng Bathsheba như một hình mẫu lý tưởng, mà để cô hiện lên đầy mâu thuẫn: đáng yêu, đáng nể, nhưng cũng dễ lạc lối - một con người sống động với đủ ánh sáng và bóng tối.
Xoay quanh Bathsheba là 3 người đàn ông, 3 sắc thái của tình yêu và số phận. Gabriel Oak trầm lặng, kiên nhẫn, yêu bằng sự bền bỉ và hy sinh thầm lặng. William Boldwood mang tình yêu ám ảnh, nặng nề, nơi khát vọng chiếm hữu dần biến thành bi kịch. Còn Frank Troy, với vẻ hào nhoáng và lãng mạn bề ngoài, lại đại diện cho sức hấp dẫn của đam mê nhất thời - rực rỡ nhưng chóng tàn.
Qua những nhân vật ấy, Hardy đặt ra câu hỏi day dứt: con người nên chọn sự an toàn của lòng trung thành hay chấp nhận rủi ro của đam mê?
Thiên nhiên và đời sống nông thôn trong Xa rời đám đông điên loạn không chỉ là bối cảnh, mà còn là một phần linh hồn của tác phẩm. Những cánh đồng trải dài, những mùa gặt, cơn bão và nhịp lao động đều được miêu tả với một vẻ đẹp vừa chân thực vừa thơ mộng. Thiên nhiên hiện diện như sức mạnh thầm lặng, nhắc nhở con người về sự nhỏ bé của mình trước những quy luật nghiệt ngã của đời sống. Ở đó, hạnh phúc và khổ đau đều diễn ra trong im lặng, không phô trương nhưng bền bỉ và ám ảnh.
Bản dịch tiếng Việt tiểu thuyết Xa rời đám đông điên loạn do Tân Việt Books phát hành. Ảnh: TVB.
Một tác phẩm để đọc chậm, đọc kỹ
Ở tầng sâu tư tưởng, tiểu thuyết là lời suy ngẫm về tự do cá nhân và cái giá phải trả cho mỗi lựa chọn. Thomas Hardy dường như không phán xét nhân vật của mình; ông để họ tự bước đi, tự vấp ngã và tự gánh chịu hậu quả. Tình yêu trong Xa rời đám đông điên loạn không chỉ là nguồn sống, mà còn là phép thử khắc nghiệt, buộc con người phải trưởng thành qua mất mát và đau thương.
Văn phong của Hardy mang đậm hơi thở cổ điển: chậm rãi, kỹ lưỡng, giàu miêu tả và giàu tính chiêm nghiệm. Với độc giả hiện đại, nhịp điệu ấy có thể đòi hỏi sự kiên nhẫn, nhưng đổi lại là một trải nghiệm đọc lắng sâu, nơi mỗi chi tiết đều góp phần tạo nên dư âm lâu dài. Đây không phải cuốn sách để đọc vội, mà là cuốn sách để sống cùng, để suy ngẫm và để trở lại.
Khép lại Xa rời đám đông điên loạn, người đọc không chỉ nhớ đến câu chuyện tình yêu, mà còn mang theo cảm giác bâng khuâng về kiếp người: mong manh, lạc lối, nhưng vẫn không ngừng tìm kiếm ý nghĩa và sự bình yên. Với vẻ đẹp trầm lắng và chiều sâu nhân văn, tiểu thuyết của Thomas Hardy xứng đáng là một tác phẩm để đọc chậm, đọc kỹ và để lại trong lòng những rung động lâu dài.
Bên cạnh giá trị văn chương, Xa đám đông điên loạn còn gây ấn tượng bởi tinh thần nhân đạo thầm lặng thấm sâu trong từng trang viết. Thomas Hardy không xây dựng thế giới bằng những đối lập đơn giản giữa thiện và ác, đúng và sai, mà để con người hiện diện trong trạng thái lưng chừng: vừa khao khát hạnh phúc, vừa bất lực trước chính lựa chọn của mình. Những sai lầm trong tiểu thuyết không xuất phát từ sự xấu xa, mà từ sự non nớt, cô đơn và mong muốn được yêu thương - những cảm xúc rất người, rất đời.
Đặc biệt, hình ảnh Gabriel Oak như điểm tựa đạo đức lặng lẽ cho toàn bộ câu chuyện. Nhân vật này không ồn ào, không chiếm trọn ánh nhìn, nhưng càng về cuối càng hiện lên như biểu tượng của sự kiên định và lòng nhân hậu. Ở Gabriel, tình yêu không phải là sự chiếm hữu hay bốc đồng, mà là khả năng ở lại, chờ đợi và nâng đỡ người khác ngay cả khi bản thân phải chịu thiệt thòi. Chính kiểu nhân vật này tạo nên dư âm bền lâu cho tác phẩm, khiến người đọc khi khép sách lại vẫn còn day dứt tự hỏi: Liệu trong đời sống vội vã hôm nay, con người có còn đủ kiên nhẫn để yêu và sống như thế không?
Có thể nói, Xa rời đám đông điên loạn không chỉ là một tiểu thuyết tình yêu, mà còn là bản trầm ca về sự trưởng thành của con người trước thử thách của đời sống. Tác phẩm nhắc nhở chúng ta rằng, đôi khi để tìm thấy bình yên, con người phải đi một vòng rất xa qua sai lầm, mất mát và cô độc - nhưng chính hành trình ấy mới làm nên chiều sâu của kiếp người.
