Xã Tây Yên Tử: Điểm nhấn du lịch văn hóa tâm linh
Trong định hướng phát triển của địa phương, cấp ủy, chính quyền xã Tây Yên Tử luôn đặt yếu tố bền vững, bảo tồn di sản gắn với bảo vệ rừng lên hàng đầu. Giữ được rừng, để người dân có cuộc sống khấm khá hơn nhờ kinh tế lâm nghiệp và dịch vụ sẽ từng bước đưa Tây Yên Tử trở thành trung tâm du lịch văn hóa tâm linh tiêu biểu.
Xã Tây Yên Tử có đến hơn 10 nghìn ha đất lâm nghiệp, nhiều cánh rừng được bảo vệ nghiêm ngặt, đây được xem là món quà vô giá của thiên nhiên dành cho đồng bào các dân tộc trên địa bàn.
Khu vực chùa Hạ Tây Yên Tử.
Nơi đây còn có Khu du lịch tâm linh - sinh thái Tây Yên Tử gồm các di tích lịch sử văn hóa và danh lam thắng cảnh nằm dọc sườn Tây của dãy núi Yên Tử linh thiêng. Tây Yên Tử là vùng đất địa linh, núi non hùng vĩ, cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp nên hằng năm hàng chục nghìn du khách đến chiêm bái, lễ phật, vãng cảnh…
Bí thư Đảng ủy xã Lê Đức Thắng trao đổi nhanh, năm qua, xã trồng được hơn 690 ha rừng tập trung và gần 203 nghìn cây phân tán, duy trì tỷ lệ che phủ rừng lên đến 68,63%. Xã tiếp tục chỉ đạo và giám sát chặt chẽ hoạt động quản lý, bảo vệ rừng; kịp thời ngăn chặn những vụ phát vén rừng, tuyên truyền cho Nhân dân về bảo vệ rừng, hạn chế tình trạng cháy rừng mùa hanh khô.
Cùng đó, toàn xã khai thác được hơn 86 nghìn m3 gỗ từ rừng trồng, sản lượng gỗ bình quân đạt 125 m3/ha/năm. Trên địa bàn xã có 18 cơ sở chế biến lâm sản các loại, điều đó phản ánh kinh tế lâm nghiệp đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống của đồng bào các dân tộc, giúp người dân thoát nghèo và làm giàu chính đáng từ rừng.
Đồng bào dân tộc Dao ở xã Tây Yên Tử giữ gìn bản sắc văn hóa.
Nhằm khai thác hiệu quả các loại lâm sản đặc trưng, Ban quản lý bảo tồn Tây Yên Tử đã triển khai nhiều dự án, mô hình bước đầu phát huy hiệu quả. Cụ thể như mô hình phát triển cây lâm sản ngoài gỗ (các cây khôi tía và ba kích tím) dưới tán rừng với quy mô 2,5 ha. Đây đều là những loài thảo dược bản địa quý, có nhu cầu thị trường lớn; riêng cây khôi tía từng bị khai thác quá mức, gần như biến mất ngoài tự nhiên.
Các nhà nghiên cứu đã thống kê được 130 di tích lớn nhỏ nằm trong khu vực Tây Yên Tử. Tỉnh Bắc Ninh đã lập hồ sơ đề nghị và công nhận 26 điểm di tích cấp tỉnh và cấp quốc gia. Hệ thống chùa tháp, di tích lịch sử-văn hóa và sự hùng vĩ của dãy Yên Tử là tiềm năng to lớn để xã Tây Yên Tử đẩy mạnh phát triển du lịch văn hóa tâm linh.
Anh Trương Văn Sơn, Trạm trưởng Kiểm lâm địa bàn Tân Lập cho biết, thông qua mô hình, Ban quản lý bảo tồn Tây Yên Tử hướng dẫn người dân bảo vệ, nhân rộng các loại cây dược liệu, góp phần phục hồi và phát triển rừng đặc dụng theo hướng sinh thái, đa mục tiêu.
Được biết, trong quá trình thực hiện Đề án Du lịch sinh thái nghỉ dưỡng, giải trí trong rừng đặc dụng Khu bảo tồn thiên nhiên Tây Yên Tử, xã đóng góp nhiều ý kiến để điều chỉnh cho phù hợp với những thay đổi gần đây.
Đồng chí Lê Đức Thắng trao đổi, những kiến nghị của địa phương về điều chỉnh vị trí chùa Trình, diện tích đất tôn giáo, xây dựng vườn thiền… đều phù hợp với thực tế và nhu cầu của du khách.
Thời gian qua, xã cho rà soát toàn bộ quy hoạch, đối chiếu với quy hoạch của tỉnh và định hướng phát triển vùng. Phối hợp đơn vị tư vấn xây dựng phương án điều chỉnh quy hoạch theo hướng tích hợp, phù hợp phát triển kinh tế - xã hội, góp phần định hướng không gian dân cư, hạ tầng, đất sản xuất và hình thành các khu dân cư mới, cụm công nghiệp, trung tâm thương mại - dịch vụ…
Thắng cảnh thác Ba Tia.
Vừa qua, quần thể di tích và danh thắng Yên Tử- Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới. Việc quần thể này được ghi danh sẽ là cơ sở để thúc đẩy du lịch vùng Tây Yên Tử gắn với Phật giáo Trúc Lâm Yên Tử. Đây được xem là một trong những động lực để xã tiếp tục thu hút các nguồn vốn đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng, giao thông, nâng cao chất lượng sống cho người dân.
“Hiện nay, xã Tây Yên Tử tích cực tham gia cùng các sở, ngành của tỉnh tập trung xây dựng các sản phẩm du lịch đặc thù, trong đó có phát triển tuyến du lịch Tây Yên Tử với sự kết hợp khai thác thế mạnh tổng hợp các loại hình du lịch, đặc biệt là du lịch sinh thái - du lịch tâm linh, xen kẽ là du lịch thể thao leo núi, du lịch nghỉ dưỡng…
Chủ động phối hợp với các địa phương của tỉnh Quảng Ninh trong việc xây dựng, kết nối tour tuyến để tạo thành một quần thể danh thắng Yên Tử thống nhất, tạo điều kiện cho phát triển du lịch cũng như phát huy các di sản văn hóa tâm linh.
Trước mắt, xã tập trung thực hiện nhiệm vụ trọng tâm trong năm 2026 là phối hợp Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Công ty cổ phần dịch vụ Tây Yên Tử tổ chức tốt Lễ hội Xuân Tây Yên Tử năm 2026 gắn với vinh danh Di sản Văn hóa được UNESCO công nhận” - đồng chí Lê Đức Thắng nói.
