Xã Vân Sơn nỗ lực giảm nghèo đa chiều, nâng cao chất lượng cuộc sống người dân
Không chỉ hỗ trợ hộ nghèo phát triển sản xuất, xã Vân Sơn (tỉnh Phú Thọ) còn từng bước triển khai các giải pháp giảm nghèo đa chiều, gắn nâng cao thu nhập với cải thiện khả năng tiếp cận giáo dục, y tế, việc làm... cho người dân.
Khơi dậy nội lực, tạo sinh kế bền vững ở Vân Sơn
Sau sắp xếp đơn vị hành chính, xã Vân Sơn được thành lập trên cơ sở sáp nhập 3 xã Vân Sơn, Quyết Chiến và Ngổ Luông trước đây. Địa bàn có 20 xóm thuộc vùng đặc biệt khó khăn, địa hình chủ yếu là đồi núi, dân cư phân bố không tập trung; đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 99% dân số.
Những đặc điểm này vừa tạo nên bản sắc văn hóa riêng, vừa đặt ra không ít thách thức trong phát triển kinh tế và giảm nghèo.
Theo báo cáo sơ bộ kết quả rà soát hộ nghèo năm 2026 của UBND xã, năm 2025, Vân Sơn có 190 hộ nghèo, chiếm 9,99% tổng số hộ dân; 397 hộ cận nghèo, chiếm 20,87%.
Kết quả rà soát sơ bộ năm 2026 theo chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2022-2025 cho thấy, số hộ nghèo giảm còn 142 hộ, tương đương 7,46%; hộ cận nghèo còn 257 hộ, chiếm 13,51%.
Trong đó, 45 hộ nghèo được rà soát chuyển sang hộ cận nghèo và 118 hộ cận nghèo chuyển thành hộ thoát nghèo. Đây là tín hiệu tích cực trong nỗ lực cải thiện đời sống người dân.
Để tạo chuyển biến lâu dài, xã Vân Sơn xác định phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập là một trong những giải pháp quan trọng. Trong 9 tháng đầu năm 2026, tổng diện tích gieo trồng của xã đạt 2.201ha, bằng 100% kế hoạch năm.
Bên cạnh các cây trồng chủ lực như lúa, ngô, lạc, địa phương chú trọng phát triển một số sản phẩm có lợi thế như cải mầm đá, nấm sò, củ cải.
Một số sản phẩm nông nghiệp đặc trưng của địa phương cũng được giới thiệu tại các hoạt động xúc tiến thương mại, quảng bá văn hóa và du lịch. Tại không gian trưng bày trong dịp Giỗ Tổ Hùng Vương và Tuần Văn hóa, Du lịch Đất Tổ năm 2026, các sản phẩm như củ cải tím, củ cải trắng, tỏi, su su và chè Shan Tuyết đã thu hút hơn 1.000 lượt khách tham quan, mua sắm. Đây là cơ hội để nông sản địa phương tiếp cận người tiêu dùng, từng bước mở rộng đầu ra.
Cùng với sản xuất nông nghiệp, kinh tế hợp tác cũng được địa phương quan tâm. Trong 9 tháng, xã có thêm 5 hợp tác xã được thành lập, với tổng vốn đăng ký kinh doanh trên 8 tỷ đồng, tập trung vào các lĩnh vực thương mại, dịch vụ và chế biến nông sản.
Việc phát triển hợp tác xã được kỳ vọng góp phần tập hợp các hộ sản xuất nhỏ lẻ, nâng cao khả năng liên kết, tiêu thụ sản phẩm và tạo thêm cơ hội việc làm tại chỗ.

Xã Vân Sơn (Phú Thọ) triển khai các giải pháp giảm nghèo đa chiều, gắn nâng cao thu nhập với cải thiện khả năng tiếp cận giáo dục, y tế, việc làm... cho người dân
Giảm nghèo không chỉ là hỗ trợ thu nhập
Cùng với phát triển sinh kế, xã Vân Sơn chú trọng bảo đảm an sinh xã hội, giúp người dân tiếp cận các dịch vụ cơ bản.
Trong dịp tết Bính Ngọ năm 2026, địa phương đã chi trả hơn 214 triệu đồng hỗ trợ cho 587 hộ nghèo, hộ cận nghèo. Các hoạt động thăm hỏi, tặng quà của chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, đoàn thể và doanh nghiệp cũng được triển khai, với hơn 834 lượt quà, tổng giá trị ước tính trên 593 triệu đồng.
Trong lĩnh vực y tế, người dân thuộc địa bàn vùng đặc biệt khó khăn được Nhà nước hỗ trợ 100% mức đóng bảo hiểm y tế theo quy định. Trạm y tế xã duy trì hoạt động khám, chữa bệnh ban đầu, bảo đảm thuốc và vật tư thiết yếu, đồng thời tăng cường tuyên truyền phòng, chống dịch bệnh, chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
Giáo dục tiếp tục được quan tâm thông qua việc duy trì phổ cập giáo dục các cấp, xóa mù chữ và nâng cao chất lượng dạy, học. Đây là những yếu tố có ý nghĩa lâu dài, góp phần hạn chế nguy cơ tái nghèo, nhất là đối với các gia đình có trẻ em trong độ tuổi đến trường.
Theo phụ lục chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội 9 tháng đầu năm 2026, 100% hộ dân nông thôn trên địa bàn được sử dụng nước hợp vệ sinh.
Cùng với đó, hệ thống điện lưới quốc gia đã phủ tới toàn bộ các xóm, 100% hộ gia đình được sử dụng điện. Việc cải thiện điều kiện sinh hoạt, hạ tầng thiết yếu góp phần thu hẹp khoảng cách tiếp cận dịch vụ giữa các khu dân cư.
Tháo gỡ khó khăn, nâng cao hiệu quả chương trình mục tiêu quốc gia
Để tạo nguồn lực cho mục tiêu giảm nghèo bền vững, xã Vân Sơn đang triển khai các nhiệm vụ thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi theo Nghị quyết số 257/2025/QH15 của Quốc hội.
Sau khi thành lập, UBND xã đã kiện toàn Ban Chỉ đạo, Ban Quản lý các chương trình mục tiêu quốc gia; rà soát các dự án chuyển tiếp, nhu cầu đầu tư và những nội dung ưu tiên. Các nhóm nhiệm vụ được chú trọng gồm hỗ trợ phát triển sản xuất, sinh kế, nước sinh hoạt, hạ tầng thiết yếu và thực hiện chính sách dành cho đồng bào dân tộc thiểu số.
Dù vậy, quá trình triển khai vẫn còn những trở ngại: tiến độ giải ngân nguồn vốn còn thấp; việc tiếp nhận hồ sơ, dự án và nguồn vốn từ cấp huyện sau sắp xếp đơn vị hành chính cần nhiều thời gian rà soát, hoàn thiện.
Một số văn bản hướng dẫn giai đoạn mới chưa được ban hành đồng bộ, trong khi đội ngũ cán bộ chuyên môn còn thiếu và phải kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực.
Địa hình miền núi, giao thông khó khăn, nguy cơ thiên tai cũng ảnh hưởng đến tiến độ thi công các công trình. Bên cạnh đó, sản xuất nông nghiệp vẫn còn quy mô nhỏ, liên kết tiêu thụ sản phẩm chưa chặt chẽ; hoạt động của một số hợp tác xã chưa thực sự hiệu quả.
Thời gian tới, địa phương tiếp tục rà soát nhu cầu của từng khu dân cư, ưu tiên nguồn lực cho các công trình giao thông, nước sinh hoạt, trường học, cơ sở y tế và hạ tầng phục vụ sản xuất. Xã cũng đặt mục tiêu đẩy nhanh tiến độ thực hiện, giải ngân các nguồn vốn được giao; tăng cường kiểm tra, giám sát để bảo đảm nguồn lực hỗ trợ đến đúng đối tượng, phát huy hiệu quả.
Từ hỗ trợ trước mắt đến tạo sinh kế lâu dài, giảm nghèo đa chiều ở Vân Sơn cần sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền, các tổ chức đoàn thể và sự chủ động của mỗi người dân. Khi lợi thế về nông nghiệp, sản phẩm đặc trưng và bản sắc văn hóa được khai thác hiệu quả, người dân sẽ có thêm cơ hội nâng cao thu nhập, cải thiện chất lượng cuộc sống.
Đây cũng là nền tảng để địa phương từng bước giảm nghèo bền vững, hạn chế tái nghèo và thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các khu dân cư.

