Xác định loại thiên thạch gây tuyệt chủng khủng long

Các nhà nghiên cứu từ Đại học British Columbia (UBC), Paris, Brussels và Vienna đã đi đến kết luận đó bằng cách phân tích các đồng vị niken được bảo tồn trong vật chất còn sót lại sau vụ va chạm kỷ Phấn trắng-Paleogen. Phát hiện của họ đã được công bố trên tạp chí Science Advances.

Theo TS Philippe Claeys, giáo sư thỉnh giảng tại UBC, thiên thạch CO chứa ít nguyên tố dễ bay hơi hơn nhiều - như carbon, kẽm, nước và đặc biệt là lưu huỳnh - so với các loại thiên thạch khác mà chúng ta đã phát hiện trên Trái đất cho đến nay.

Sự khác biệt về thành phần đó có thể giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về cách mà vụ va chạm gây ra sự tàn phá trên diện rộng như vậy. Bởi vì thiên thạch CO chứa tương đối ít lưu huỳnh, bằng chứng mới cho thấy lưu huỳnh từ chính thiên thạch có thể không phải là nguyên nhân chính gây ra thảm họa. Thay vào đó, một lượng lớn mảnh vụn mịn bị bắn vào khí quyển mới là yếu tố chủ đạo.

Dấu tích còn sót lại của vụ va chạm kỷ Phấn trắng-Paleogen. Lớp ranh giới KT giàu đất sét sẫm màu ở Stevn's Klint, Đan Mạch được sử dụng trong nghiên cứu. Nguồn ảnh: TS Philippe Claeys.

Các nhà khoa học từ Viện Vật lý Địa cầu và Đại học Paris đã thực hiện các phép đo đồng vị niken với độ chính xác cao trên các mẫu vật được thu thập trong nhiều năm. Vật liệu này đến từ một lớp đất sét mỏng lắng đọng trên khắp thế giới sau vụ va chạm.

Dữ liệu đồng vị được chuẩn hóa nội bộ bằng cách sử dụng 61 Ni/ 58 Ni trong thiên thạch.

"Đây là một công việc đầy thách thức," TS Claeys cho biết thêm, chỉ một phần rất nhỏ của vật thể được bảo tồn trong lớp đất sét KT (lớp đất sét địa chất ở ranh giới Kỷ Phấn Trắng) của hành tinh vì toàn bộ thiên thạch đã bốc hơi khi va chạm.

Lớp đất sét toàn cầu chỉ chứa những dấu vết mờ nhạt của vật thể ban đầu, khiến việc xác định chính xác vật thể nào đã va chạm với Trái đất trở nên khó khăn. Tuy nhiên, dấu hiệu đồng vị niken đã cho phép các nhà nghiên cứu khoanh vùng tác nhân gây va chạm xuống còn một loại thiên thạch cacbon hiếm gặp.

Nguồn gốc ban đầu của thiên thạch này vẫn chưa được xác định rõ. Nó có thể đến từ một vùng xa xôi ở rìa Hệ Mặt Trời, nơi chứa đầy các mảnh vụn đá, hoặc từ phần ngoài của vành đai tiểu hành tinh gần Sao Mộc.

Các thiên thạch cacbonat chỉ chiếm khoảng 5% trong số các thiên thạch được lấy mẫu trên Trái đất. Thiên thạch CO, còn được gọi là thiên thạch cacbonat thuộc lớp Ornans, chỉ chiếm một phần rất nhỏ trong nhóm đó. Chúng được coi là một trong những vật liệu nguyên thủy nhất và ít bị biến đổi nhất còn sót lại từ quá trình hình thành hệ mặt trời.

Thiên thạch va chạm thời kỳ kỷ Phấn trắng - Paleogen có kích thước ước tính từ 10 đến 15 km, hoặc khoảng 1,8 km. Nó đâm vào Trái đất với tốc độ khoảng 64.000 km/h và tạo ra miệng hố Chicxulub khổng lồ. Địa điểm va chạm hiện đang bị chôn vùi dưới bán đảo Yucatán của Mexico.

Vì sao khủng long bị tuyệt chủng?