Xác định rõ trách nhiệm cấp xã trong xây dựng địa bàn không ma túy

Xây dựng địa bàn không ma túy phải gắn với trách nhiệm chính quyền cơ sở

ĐBQH Huỳnh Ngọc Liêm cho rằng, việc tích hợp chương trình phòng, chống ma túy với phòng, chống các loại tội phạm khác là phù hợp với thực tiễn. Bởi giữa tội phạm ma túy, tội phạm hình sự và các loại tội phạm khác có mối liên hệ chặt chẽ; trong đó, tội phạm ma túy được xác định là nguồn phát sinh nhiều loại tội phạm. Đặc biệt, trong bối cảnh tội phạm sử dụng công nghệ cao ngày càng gia tăng, phương thức, thủ đoạn hoạt động của các loại tội phạm đan xen, phức tạp hơn.

ĐBQH Huỳnh Ngọc Liêm (Lâm Đồng) phát biểu. Ảnh: Phạm Thắng

Đại biểu cũng đề nghị giữ tên gọi chương trình theo hướng bao quát đầy đủ bản chất, phạm vi của chính sách phòng, chống ma túy. Theo đó, công tác này không chỉ dừng lại ở điều tra, xử lý tội phạm mà còn bao gồm quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy, xác định tình trạng nghiện, cai nghiện, điều trị, quản lý sau cai nghiện, tư vấn, hỗ trợ và giúp người sau cai nghiện hòa nhập cộng đồng.

Từ thực tiễn công tác, đại biểu cho biết, việc tiếp nhận, quản lý các cơ sở cai nghiện cho thấy đây là lĩnh vực có tính chất đặc thù, đòi hỏi nguồn lực và quy trình chuyên môn rất lớn. Người nghiện cần được bố trí đội ngũ y, bác sĩ để thực hiện các bước cắt cơn, điều trị bằng thuốc, theo dõi sức khỏe và quản lý trong suốt quá trình cai nghiện.

Do đó, công tác cai nghiện không đơn thuần là hoạt động đấu tranh phòng, chống tội phạm mà còn mang tính y tế, xã hội và quản lý hành chính chuyên ngành. Đây là những nhiệm vụ cần được thể hiện đầy đủ trong chương trình để bảo đảm tính toàn diện và khả năng tổ chức thực hiện.

Đối với mục tiêu xây dựng xã, phường, đặc khu không ma túy, ĐBQH Huỳnh Ngọc Liêm cho rằng, việc xác định mục tiêu này phù hợp với yêu cầu thực tiễn, nhất là trong bối cảnh triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Đại biểu dẫn nghị quyết của Chính phủ với mục tiêu phấn đấu đến năm 2030 có 50% số xã, phường trên cả nước không có ma túy.

Theo đại biểu, công tác phòng, chống ma túy cần được triển khai đồng bộ trên cả ba phương diện: kiểm soát nguồn cung, đấu tranh với các đối tượng sản xuất, vận chuyển, mua bán ma túy và giảm nguồn cầu, tập trung quản lý người nghiện, ngăn chặn các điểm, tụ điểm mua bán, sử dụng ma túy trái phép tại địa bàn dân cư.

Trong đó, chính quyền cấp xã giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong phát hiện người nghiện, tổ chức đưa đi cai nghiện, quản lý người sau cai nghiện và các đối tượng có nguy cơ vi phạm pháp luật tại cộng đồng. Đây cũng là cấp trực tiếp nắm địa bàn, dân cư, kịp thời phát hiện và xử lý những vấn đề phát sinh từ cơ sở.

Đại biểu lưu ý, xây dựng địa bàn không ma túy không nên chỉ được hiểu đơn thuần là địa bàn không phát hiện hoạt động mua bán, sử dụng ma túy. Điều quan trọng là phải quản lý đầy đủ người nghiện, không để bỏ sót đối tượng ngoài hồ sơ, sổ sách; đồng thời triệt xóa các điểm, tụ điểm mua bán, sử dụng ma túy trái phép.

Đại biểu cũng thông tin, yêu cầu đấu tranh với tội phạm ma túy hiện nay không chỉ dừng lại ở việc phát hiện, bắt giữ người sử dụng mà phải mở rộng điều tra, làm rõ nguồn cung, đường dây phía sau và các đối tượng liên quan. Điều này đặt ra yêu cầu cao hơn đối với lực lượng chức năng trong công tác trinh sát, điều tra và phối hợp quản lý địa bàn.

Vì vậy, giao trách nhiệm điều phối chung cho UBND cấp xã trong xây dựng địa bàn không ma túy là phù hợp, bảo đảm sự lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất của cấp ủy, chính quyền, đồng thời phát huy vai trò của lực lượng công an và các đơn vị chuyên môn. Việc xác định chỉ tiêu xã, phường, đặc khu không ma túy cũng cần có lộ trình cụ thể, phù hợp điều kiện thực tế, tránh chạy theo thành tích hoặc triển khai hình thức.

Các đại biểu tham gia phiên thảo luận ở Tổ 7 chiều 5/11. Ảnh: Phạm Thắng

Giám sát điện tử cần đi đôi với đầu tư hạ tầng công nghệ

Một nội dung khác được ĐBQH Huỳnh Ngọc Liêm quan tâm là giải pháp giám sát điện tử đối với người nghiện. Theo đại biểu, đây là phương thức quản lý đã được một số quốc gia ở châu Âu triển khai, không đơn thuần là hình thức xử phạt bổ sung mà còn là công cụ hỗ trợ quản lý, cách ly người nghiện trong những trường hợp cần thiết, tạo điều kiện cho họ cai nghiện, điều trị và tái hòa nhập cộng đồng.

Tuy nhiên, để triển khai hiệu quả, đại biểu đề nghị cần quan tâm đến điều kiện hạ tầng công nghệ, trang thiết bị và khả năng vận hành hệ thống giám sát. Việc lắp đặt thiết bị, truyền tín hiệu, theo dõi và kiểm soát hoạt động hằng ngày của đối tượng đòi hỏi nguồn lực đầu tư đáng kể, cũng như cơ chế quản lý, phối hợp chặt chẽ.

Đại biểu cho rằng, việc dự thảo Nghị quyết xác định trách nhiệm điều phối chung cho Chủ tịch UBND cấp xã là phù hợp. Tuy nhiên, cần hiểu rõ đây là trách nhiệm tổ chức, điều phối, không phải cá nhân Chủ tịch UBND cấp xã trực tiếp thực hiện toàn bộ nhiệm vụ, mà phải có sự tham gia của lực lượng công an và các lực lượng chuyên trách phòng, chống ma túy.

Từ những phân tích trên, ĐBQH Huỳnh Ngọc Liêm đề nghị các đại biểu Quốc hội ủng hộ phương án của Bộ Công an, tạo cơ sở để Nghị quyết được triển khai đồng bộ, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu công tác phòng, chống ma túy và tội phạm trong tình hình mới.